‘Pin quả chuối’ là gì và vì sao phải lo?
‘Pin quả chuối’ là cách gọi hiện tượng pin xe điện bị phồng, biến dạng cong như trái chuối, xuất phát từ lỗi trong cell pin khiến cấu trúc bên trong giãn nở, làm thay đổi hình dạng, giảm hiệu suất và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho cả hệ thống lưu trữ năng lượng trên xe điện. Nguyên nhân của đợt sự cố này được xác định đến từ cell pin LFP 177 Ah do CALB sản xuất, ảnh hưởng tới khoảng 213.000 xe điện với tỷ lệ phát hiện lỗi 4,7%. Đây không chỉ là một lỗi pin xe điện đơn lẻ, mà là minh chứng cho việc chỉ cần một mắt xích sản xuất lỏng lẻo, toàn bộ chuỗi giá trị xe điện có thể bị kéo vào khủng hoảng an toàn pin EV.
Mức độ nghiêm trọng: từ 182 khiếu nại đến một trong các sự cố lớn nhất
Các nền tảng khiếu nại tiêu dùng tại Trung Quốc đã ghi nhận 182 phản ánh liên quan đến pin chỉ trong nửa đầu tháng 7, cho thấy lỗi pin xe điện lần này không hề là hiện tượng hiếm gặp mà đã bùng phát thành một đợt sự cố tập trung. Cụm từ ‘pin quả chuối’ được dùng để mô tả chính đợt pin phồng này và được đánh giá là một trong những vụ việc nghiêm trọng nhất đối với CALB trong thời gian gần đây. Khi một nhà sản xuất pin lớn bị gọi tên ở mức độ đó, vấn đề không chỉ nằm ở vài lô hàng lỗi, mà chạm tới niềm tin vào toàn ngành pin phồng xe điện. Câu chuyện không dừng ở chi phí sửa chữa, mà là câu hỏi: các tiêu chuẩn an toàn đã bị uốn cong theo áp lực sản lượng như thế nào?
CALB, GAC và áp lực cải tổ chuỗi sản xuất
Trước làn sóng phản ứng, cả GAC và CALB đã công khai xin lỗi khách hàng vào ngày 18/7, trong đó GAC gia hạn bảo hành pin lên 8 năm hoặc 300.000 km cho xe bị ảnh hưởng, còn CALB cam kết kiểm tra và bảo dưỡng miễn phí. Đây là bước đi tối thiểu để xoa dịu người dùng, nhưng không đủ nếu không chạm vào gốc rễ: quy trình sản xuất và quản lý chất lượng. CALB tuyên bố tăng cường kiểm soát toàn bộ chuỗi sản xuất, từ truy xuất nguồn gốc, xác minh chất lượng sản phẩm tới giám sát nguyên liệu và dịch vụ hậu mãi. Câu nói đáng trích dẫn ở đây là: “CALB đang điều chỉnh nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật trong quá trình sản xuất cell pin” – nghĩa là vấn đề đã nằm ở cốt lõi kỹ thuật chứ không chỉ khâu lắp ráp cuối.
Khi kỹ thuật và quản lý chất lượng bị ‘nới tay’
Trong chuỗi sự cố pin quả chuối, điểm đáng lo là các tiêu chuẩn kỹ thuật trước đây cho phép biên độ dao động khá rộng. CALB đang siết chặt yêu cầu ở công đoạn phủ điện cực, đưa tiêu chuẩn về độ dày và mật độ vật liệu tiến gần hơn các doanh nghiệp dẫn đầu. Họ nâng cấp quy trình kiểm soát độ ẩm, điểm sương ở công đoạn bơm chất điện phân và chuyển từ lưu mẫu theo lô sang lưu mẫu theo từng cuộn cell để dễ truy xuất khi có sự cố. Song song, doanh nghiệp rà soát ngược các lô nguyên liệu, vật liệu phụ, phụ gia giai đoạn 2022–2023 và hạn chế dùng công thức pin với lượng tồn kho thấp. Điều này cho thấy hiện tượng pin phồng xe điện không chỉ là lỗi nhất thời, mà là hệ quả của hệ thống kiểm soát chất lượng từng bị nới lỏng vì áp lực mở rộng sản xuất.
Bài học cho toàn ngành: quyền lực cho bộ phận chất lượng
Điểm sáng hiếm có trong câu chuyện pin quả chuối là việc CALB trao thêm quyền cho bộ phận đảm bảo chất lượng. Công ty mở rộng bộ phận QA và chăm sóc khách hàng, lập nhóm phản ứng nhanh chuyên xử lý vấn đề trên xe du lịch. Đáng chú ý, bộ phận đảm bảo chất lượng được trao quyền phủ quyết để loại bỏ toàn bộ lô cell pin nếu phát hiện nguy cơ lỗi. Theo một báo cáo, quyền hạn này khá hiếm ở các nhà sản xuất pin quy mô nhỏ, nơi sản lượng thường được ưu tiên hơn an toàn. Khi ảnh hưởng của lỗi pin xe điện đã lên tới khoảng 213.000 xe, ngành pin EV buộc phải chấp nhận một nguyên tắc không dễ chịu: an toàn pin EV phải đứng trên mọi chỉ tiêu sản lượng; nếu không, mỗi lô hàng xuất xưởng đều có thể trở thành mầm mống cho một đợt thu hồi xe điện trong tương lai.
