Tăng trưởng công nghiệp hai con số không còn dựa vào lao động giá rẻ
Mô hình phát triển công nghiệp mới của Thái Nguyên là chiến lược chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng dựa vào mở rộng lao động, vốn và quy mô sang tăng trưởng theo chiều sâu dựa trên nâng cao năng suất công nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ, nhằm tạo nhiều giá trị hơn trên cùng một nguồn lực và duy trì tăng trưởng bền vững hai con số trong dài hạn. Trong 6 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp của Thái Nguyên tăng 19,88% trong khi quy mô lao động trong các doanh nghiệp công nghiệp chỉ tăng khoảng 0,6%. Đây không phải là sự trùng hợp, mà là kết quả của lựa chọn chính sách: chấp nhận từ bỏ thói quen dựa vào nhân công dồi dào để đặt cược vào năng suất, công nghệ và quản trị.
Vì sao Thái Nguyên buộc phải chuyển trục sang năng suất
Trong nhiều năm, nguồn lao động dồi dào là một trong những lợi thế quan trọng giúp Thái Nguyên thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp. Nhưng khi yêu cầu về công nghệ, chất lượng và giá trị gia tăng tăng lên, lợi thế “lao động rẻ, nhiều” bắt đầu mất tác dụng. Nếu tiếp tục mở rộng nhà máy, thêm dây chuyền và tuyển thêm người, chi phí biên sẽ phình to, trong khi năng lực cạnh tranh toàn cầu lại phụ thuộc ngày càng nhiều vào năng suất công nghiệp và trình độ công nghệ. Vì vậy, sự chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang nâng cao năng suất không chỉ là lựa chọn chiến lược, mà là bước thích nghi bắt buộc để không tụt lại trong chuỗi giá trị. Thay vì chạy theo số lượng, Thái Nguyên đang chọn con đường khó hơn: làm nhiều hơn từ chính những gì mình đang có.
Nội lực doanh nghiệp: nơi năng suất được tạo ra từng công đoạn
Cốt lõi của bước ngoặt năng suất công nghiệp ở Thái Nguyên nằm trong nhà máy, tại từng dây chuyền sản xuất. Nếu trước đây tăng trưởng chủ yếu dựa vào mở rộng đầu tư và sử dụng nhiều lao động thì nay giá trị được tạo ra ngày càng nhiều hơn từ năng suất, khi mỗi doanh nghiệp, mỗi dây chuyền và mỗi người lao động tạo ra hiệu quả cao hơn. TNG là ví dụ điển hình: doanh thu 6 tháng đạt 4.865 tỷ đồng, tăng 20,5%, trong khi số lao động duy trì ổn định hơn 19.000 người. Mỗi chuyền may được kết nối phần mềm quản trị; mọi chậm trễ được phát hiện và điều chỉnh theo thời gian thực, từ cấp phát nguyên liệu đến bố trí lao động. Doanh nghiệp không chạy theo tuyển thêm người, mà tập trung quản trị tinh gọn, chuẩn hóa thao tác, đào tạo kỹ năng và liên tục cải tiến.
Đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ: đòn bẩy cho dư địa tăng trưởng mới
Thay vì phát triển theo chiều rộng, ngày càng nhiều doanh nghiệp ở Thái Nguyên lựa chọn đầu tư vào công nghệ, tự động hóa, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị để tạo ra nhiều giá trị hơn trên cùng một nguồn lực. Công ty Dongsung Vina đã đầu tư mạnh để nâng cấp dây chuyền và hệ thống quản trị; nhờ đó, năng suất lao động tăng rõ rệt, tỷ lệ sản phẩm đạt chuẩn ngay từ lần kiểm tra đầu gần như tuyệt đối, giúp giảm chi phí và nâng chất lượng. Đầu tư máy móc, thiết bị hiện đại và ứng dụng công nghệ trong sản xuất đang giúp nhiều doanh nghiệp nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng sản phẩm và tăng sức cạnh tranh. Đây chính là hình mẫu đổi mới sáng tạo: không chờ đợi chính sách, mà tự xây hệ sinh thái công nghệ ngay trong nhà máy.
Mô hình cho các tỉnh khác: tăng trưởng bền vững phải bắt đầu từ năng suất
Sự chuyển dịch từ tăng trưởng theo chiều rộng sang nâng cao năng suất đang mở ra dư địa mới, tạo động lực để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới. Khi giá trị được tạo ra nhiều hơn trên cùng một nguồn lực, công nghiệp Thái Nguyên có thêm động lực phát triển nhanh, tăng trưởng bền vững và đóng góp lớn hơn cho mục tiêu chung của tỉnh. Thời gian tới, ngành công thương địa phương tiếp tục ưu tiên phát triển công nghiệp theo chiều sâu, chuyển đổi số, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Định hướng thu hút đầu tư cũng thay đổi: thay vì chỉ quan tâm quy mô vốn, ưu tiên dành cho dự án có hàm lượng công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, dùng hiệu quả lao động và có khả năng lan tỏa về công nghệ, quản trị. Đây là thông điệp rõ ràng cho các tỉnh khác: chìa khóa tăng trưởng bền vững không phải tuyển thêm lao động, mà là nâng năng suất.
