Nhà ở xã hội Phú Quốc: từ chỗ ở giá rẻ tới hạ tầng giữ chân nhân tài
Nhà ở xã hội Phú Quốc là chương trình phát triển gần 50.000 căn hộ và nhà cho thuê trong khu đô thị An Thới, được quy hoạch như một đô thị hoàn chỉnh với mật độ xây dựng thấp, nhiều không gian xanh và hệ tiện ích công cộng, nhằm vừa giải quyết nhu cầu an cư của người lao động, vừa trở thành công cụ chiến lược thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao trước, trong và sau APEC 2027 Phú Quốc.
Trọng tâm của câu chuyện không phải con số 50.000 căn, mà là cách Phú Quốc biến nhà ở xã hội thành một phần của dự án hạ tầng đô thị trung – dài hạn. Lễ khởi động Chương trình phát triển Nhà ở xã hội và các hạng mục hạ tầng đô thị tại khu đô thị An Thới do Sun Group Phú Quốc triển khai đánh dấu một hướng tiếp cận mới: coi an cư là điều kiện tiên quyết để biến APEC 2027 thành cú hích phát triển, chứ không chỉ là một sự kiện ngắn ngày.
Theo các tài liệu dự án, tổ hợp nhà ở xã hội và hạ tầng đô thị tại An Thới có quy mô 55 ha, mật độ xây dựng khoảng 28%, phần lớn diện tích dành cho cây xanh, mặt nước và không gian cộng đồng. Đây là một tuyên ngôn quy hoạch: Phú Quốc không chấp nhận mô hình nhà ở xã hội chật chội, tạm bợ, mà đặt tiêu chuẩn sống lên ngang tầm với mục tiêu trở thành trung tâm du lịch – dịch vụ và kinh tế biển.
Tiêu chuẩn Singapore và mô hình đô thị 15 phút: vì sao chuyên gia sẽ ở lại?
Điểm khác biệt lớn nhất của nhà ở xã hội Phú Quốc nằm ở tham vọng tiêu chuẩn Singapore và mô hình đô thị 15 phút. Dự án gồm đa dạng loại hình nhà ở xã hội, nhà cho thuê chất lượng cao xây theo “tiêu chuẩn Singapore”, với các khối nhà phát triển theo chiều cao để giảm chiếm đất, nhường chỗ cho sân vườn, hành lang xanh chạy theo cả hai trục Bắc – Nam và Đông – Tây. Đây chính là ngôn ngữ mà các chuyên gia, kỹ sư, nhân lực quốc tế hiểu và mong đợi: chất lượng không gian sống, chứ không chỉ là một chỗ ngủ.
Theo định hướng, tổ hợp nhà ở được phát triển theo mô hình đô thị “15 phút”, nơi cư dân có thể tiếp cận nhu cầu thiết yếu, vui chơi trong bán kính đi bộ, với chỉ 28% diện tích dự án dành cho xây dựng, phần còn lại là cây xanh, mặt nước và không gian công cộng. Trái tim của khu đô thị là hệ cảnh quan liên hoàn, kết hợp mặt nước và cây xanh nhiệt đới, đóng vai trò như “bộ lọc” vi khí hậu, mang đến không gian mở để rèn luyện sức khỏe và giao lưu cộng đồng. Đây là cách tiếp cận tiệm cận các thế hệ nhà ở công cộng mới của Singapore.
Nhìn vào danh mục tiện ích – trường học, trạm y tế, nhà văn hóa, công viên, quảng trường, bãi đỗ xe, khu thương mại dịch vụ, nhà sinh hoạt cộng đồng, khu thể thao và các không gian sinh hoạt ngoài trời – có thể thấy An Thới được thiết kế như một “thành phố trong thành phố”. Một kỹ sư hay bác sĩ quốc tế khó có lý do rời Phú Quốc nếu nơi làm việc liền kề một khu ở đáp ứng cả tiêu chuẩn nghề nghiệp lẫn nhu cầu gia đình.
APEC 2027 Phú Quốc và bài toán di sản hạ tầng đô thị
Phú Quốc không là trường hợp đầu tiên biến một hội nghị quốc tế thành bàn đạp phát triển, nhưng cách lựa chọn “di sản” là điều đáng bàn. Từ bài học các sự kiện lớn trên thế giới, giá trị của hội nghị nằm ở những gì còn lại: hạ tầng, việc làm, nguồn nhân lực mới. Trong bối cảnh đó, APEC 2027 Phú Quốc đang là cú hích để Sun Group triển khai hàng loạt dự án quy mô chưa từng có tiền lệ tại Nam đảo: mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, tuyến tàu điện nhẹ LRT đầu tiên tại Việt Nam, Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC, bệnh viện, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, trung tâm thương mại và nhiều công trình hạ tầng hiện đại khác.
Hiện hơn 17.000 công nhân, kỹ sư đang làm việc ngày đêm trên các đại công trường, trong đó Trung tâm hội nghị và triển lãm APEC đã bước vào giai đoạn lợp mái và chuẩn bị thi công nội thất, còn tuyến tàu điện LRT dài 18 km kết nối sân bay với trung tâm hội nghị đang chuẩn bị lắp ray. Những con số này cho thấy APEC không chỉ là một mốc thời gian, mà là trục định hướng cho cả một chương trình dự án hạ tầng đô thị đồng bộ.
Điều đáng nói là nhà ở xã hội không được đẩy xuống cuối danh sách ưu tiên. Chương trình tại khu đô thị An Thới được khởi động đúng giai đoạn nước rút chuẩn bị cho APEC, nhằm “đi trước, đón đầu” làn sóng nhân lực sẽ đổ về các lĩnh vực xây dựng, y tế, du lịch, hàng không, logistics, giáo dục, công nghệ, vận hành đô thị và tổ chức sự kiện. Đây là lựa chọn chính trị – kinh tế rõ ràng: muốn có di sản sự kiện bền vững, phải định hình trước cộng đồng cư dân sẽ sống và làm việc trên nền hạ tầng đó.
An cư cho người lao động: điều kiện đủ để Phú Quốc giữ đỉnh phong sau hội nghị
Một sự kiện quốc tế có thể thu hút nhân lực giỏi đến, nhưng làm sao để họ ở lại là câu chuyện khác. Dự án nhà ở xã hội An Thới được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu an cư của người lao động, các hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn và những người dân bị ảnh hưởng trong quá trình phát triển đô thị. Trong lời kể của các kỹ sư đang thi công Trung tâm hội nghị APEC, mong muốn có căn hộ phù hợp tài chính để đón gia đình ra ở cùng là điều kiện quan trọng để họ gắn bó lâu dài với đảo Ngọc.
Tham vọng của nhà ở xã hội Phú Quốc vì thế vượt xa vai trò “nhà giá rẻ”. Theo định hướng chính sách, chương trình này là bước cụ thể hóa các chủ trương về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê tại các đô thị, khu kinh tế và vùng động lực. Khi cùng lúc giải quyết chỗ ở cho người lao động, hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi đô thị hóa và chào đón chuyên gia quốc tế, An Thới đang thí nghiệm một mô hình cộng đồng pha trộn hiếm thấy trong cùng phân khúc: nhà ở xã hội nhưng vận hành như một đô thị hiện đại.
Nếu APEC 2027 là “điều kiện cần” để Phú Quốc bước vào chu kỳ phát triển mới, thì chương trình 50.000 căn nhà ở xã hội và cho thuê chính là “điều kiện đủ” để giữ chân nhân tài và hình thành một cộng đồng cư dân ổn định. Khi người lao động có chỗ ở tử tế, trẻ em có trường, gia đình có bệnh viện, công viên, không gian công cộng trong tầm đi bộ, Phú Quốc không chỉ là điểm đến sự kiện, mà trở thành nơi lập nghiệp. Và đó mới là thành công thực sự của bất kỳ di sản sự kiện nào.
