Nhà ở xã hội Phú Quốc: từ bài toán an cư đến chiến lược nhân sự
Nhà ở xã hội Phú Quốc với kế hoạch xây dựng khoảng 50.000 căn hộ tại Khu đô thị An Thới là một chương trình phát triển quỹ nhà ở giá hợp lý, kết hợp hạ tầng đô thị, nhằm đáp ứng nhu cầu an cư lâu dài cho người dân địa phương, chuyên gia và lực lượng lao động đến làm việc trong giai đoạn chuẩn bị, tổ chức và hậu APEC, đồng thời tạo nền tảng thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển kinh tế đặc khu. Điều đáng nói là chương trình này không chỉ là một dự án bất động sản mới, mà là lựa chọn chiến lược về nhân sự. Chiều 2/8, UBND đặc khu Phú Quốc phối hợp nhà đầu tư khởi động chương trình phát triển nhà ở xã hội và hạ tầng đô thị tại Khu đô thị An Thới. Với mục tiêu phát triển khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, cùng tổng vốn đầu tư dự kiến 40.000 tỷ đồng, địa phương đang đặt cược vào nguyên tắc "có an cư mới có lạc nghiệp" như nền tảng để giữ chân nhân tài trước làn sóng cơ hội việc làm Phú Quốc liên quan APEC. Đây là cách tiếp cận chủ động: không chờ lao động tới rồi mới lo nhà ở, mà chuẩn bị sẵn quỹ nhà ở xã hội Phú Quốc như một chính sách thu hút nhân lực dài hạn.
APEC tạo bùng nổ cơ hội việc làm, nhà ở xã hội là điều kiện đủ để giữ chân lao động
APEC mang tới cơ hội việc làm Phú Quốc chưa từng thấy, nhưng cơ hội chỉ trở thành sức bật kinh tế bền vững khi người lao động quyết định gắn bó lâu dài. Các dự án trọng điểm phục vụ APEC 2027 phía Nam đảo đang tạo công ăn việc làm cho hơn 17.000 lao động, riêng dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế huy động gần 6.000 công nhân, kỹ sư. Song nhu cầu nhân lực không dừng ở xây dựng, mà sẽ lan sang y tế, du lịch, hàng không, logistics, giáo dục, công nghệ, vận hành đô thị và tổ chức sự kiện, mở ra cơ hội với hàng chục nghìn lao động trong nước và quốc tế. Trong bối cảnh đó, an cư trở thành yếu tố quyết định. Lao động kỹ sư Nguyễn Quốc Dũng thẳng thắn: anh chỉ thực sự lạc nghiệp khi có căn hộ phù hợp để đón gia đình cùng sống. Đây không là tâm tư cá biệt; đó là tín hiệu cho thấy nếu Phú Quốc không chuẩn bị APEC 2027 hạ tầng về nhà ở cho lực lượng lao động, làn sóng nhân lực chất lượng cao sẽ coi đảo Ngọc chỉ là trạm dừng tạm thời. Chương trình nhà ở xã hội và cho thuê 50.000 căn chính là "điều kiện đủ" để chuyển người lao động từ trạng thái thời vụ sang cư dân gắn bó, như nhận định đã được nêu rõ.
Thiết kế đô thị 15 phút: nhà ở xã hội như công cụ cạnh tranh nhân lực
Điểm khác biệt của chương trình nhà ở xã hội Phú Quốc không nằm ở số lượng, mà ở cách quy hoạch. Tổ hợp gần 50.000 căn tại An Thới được triển khai trên quy mô 55ha, tiếp giáp trục ĐT.975 và gần hệ sinh thái vui chơi – giải trí tỷ đô tại Thị trấn Hoàng Hôn. Dự án theo mô hình đô thị "15 phút" – nơi trường học, y tế, công viên, dịch vụ thiết yếu nằm trong tầm đi bộ. Chỉ khoảng 28% diện tích được dành cho xây dựng; phần lớn quỹ đất ưu tiên cây xanh, mặt nước, không gian công cộng. Cách tiếp cận này đẩy nhà ở xã hội ra khỏi hình ảnh khu nhà giá rẻ chật chội, chuyển thành môi trường sống xanh, đầy đủ tiện ích – thứ mà người lao động trẻ, trình độ cao đặt ngang hàng với mức lương khi chọn nơi làm việc. TS Võ Trí Thành nhận xét: việc phát triển song song dự án đẳng cấp quốc tế với nhà ở xã hội cho thấy tư duy "lấy con người làm trung tâm", quy hoạch nhà ở xã hội như một "đô thị nhỏ" với hệ sinh thái và cảnh quan. Nếu Phú Quốc muốn cạnh tranh nguồn nhân lực với các đô thị biển khác, nhà ở xã hội theo chuẩn này chính là vũ khí mềm: biến đặc khu thành "thiên đường lập nghiệp", không chỉ là điểm đến sự kiện.
Cơ chế tài chính và quản trị: yếu tố quyết định tính bền vững của dự án 40.000 tỷ
Một chương trình khoảng 50.000 căn nhà ở xã hội với tổng vốn dự kiến 40.000 tỷ đồng không đơn thuần là dự án phúc lợi đô thị, mà là khoản đầu tư chiến lược vào phát triển kinh tế đặc khu. Khi dòng vốn lớn gắn với quỹ nhà ở giá hợp lý, bài toán đặt ra không chỉ là xây cho kịp APEC, mà là quản trị sao cho không biến nhà ở xã hội thành "mỏ" đầu cơ. Phú Quốc cần cơ chế phân phối minh bạch, định giá hợp lý, ràng buộc thời gian sở hữu và sử dụng, tránh việc lao động thực thụ bị "đẩy" ra ngoài bởi giới đầu tư ngắn hạn. Tín hiệu tích cực là chính quyền địa phương đã cam kết công khai, minh bạch trong bồi thường, hỗ trợ và bố trí tái định cư cho các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án phục vụ Tuần lễ Cấp cao APEC 2027. Đó là bước nền tảng cho niềm tin xã hội. Nhưng để chương trình nhà ở xã hội Phú Quốc hoạt động đúng vai trò "trụ cột nhân sự", cần tiếp tục gắn trách nhiệm nhà đầu tư với mục tiêu an cư cho lao động: ưu tiên người đang làm việc trong các dự án APEC, kiểm soát tiêu chuẩn kỹ thuật và dịch vụ vận hành, đồng thời bảo đảm mức giá thuê/mua phù hợp với mặt bằng thu nhập ngành du lịch, dịch vụ của đặc khu.
Biến APEC thành di sản lâu dài: nhà ở xã hội là hạ tầng nhân lực của đặc khu
Sự kiện quốc tế thường bị nhìn như "đỉnh điểm" rồi khép lại, nhưng các đô thị năng động hiểu giá trị lớn nhất nằm ở di sản. Kinh nghiệm từ những mô hình như Olympic London cho thấy hệ thống hạ tầng và việc làm tạo ra sau sự kiện mới là động lực tăng trưởng lâu dài. Phú Quốc đang đi theo tư duy đó khi coi APEC là cú hích cho APEC 2027 hạ tầng toàn diện: từ mở rộng Cảng hàng không quốc tế, tuyến tàu điện nhẹ LRT đầu tiên, Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC, Bệnh viện Mặt Trời, khách sạn, khu nghỉ dưỡng, trung tâm thương mại đến nhiều công trình hiện đại khác. Trong bức tranh đó, nhà ở xã hội không phải hạng mục phụ; đó là hạ tầng nhân lực. Việc phát triển quỹ nhà ở xã hội được định hướng không chỉ để giải quyết nhu cầu trước mắt của người dân và các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án APEC, mà còn làm nền tảng thu hút nhân lực chất lượng cao cho quá trình đô thị hóa và phát triển du lịch nhiều năm tới. Nếu sự kiện quốc tế là "điều kiện cần", thì chương trình 50.000 căn nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê là "điều kiện đủ" để giữ chân nhân tài, giúp Phú Quốc "bay cao" trong giai đoạn tăng trưởng mới. Di sản APEC vì thế không chỉ là những khối bê tông và ánh đèn hội nghị, mà là một cộng đồng cư dân chuyên nghiệp, ổn định, coi đặc khu là quê hương thứ hai.
