Một hành trình ba miền bằng âm nhạc
Dân Chơi Dân Ca là concert của Phương Mỹ Chi xây dựng hành trình âm nhạc qua văn hóa Bắc, Trung, Nam, đưa chất liệu dân gian lên sân khấu bằng phối khí và ngôn ngữ trình diễn đương đại. Tối 7/11, đêm Day 2 diễn ra tại Sân Đông, Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Hà Nội, tiếp nối ý tưởng đã được giới thiệu tại TP.HCM. Điểm đáng giá không chỉ nằm ở quy mô một đêm diễn, mà ở cách các vùng văn hóa trở thành mạch kể xuyên suốt thay vì phông nền trang trí. Mở màn với “Intro Dân Chơi Dân Ca”, Phương Mỹ Chi tiếp tục bằng “Bài Ca Đất Phương Nam”, xác lập ngay màu sắc gắn với hành trình âm nhạc của cô. Từ đó, chương trình mời khán giả đi qua nhiều sắc thái mà không tách truyền thống khỏi đời sống hôm nay.
Dân ca được làm mới mà không mất gốc
Ở chặng miền Trung, “Buôn Trăng” tạo không gian xanh với hình ảnh trăng khuyết và những dải lụa trắng; “Gối Gấm” bổ sung vũ đạo, đội hình chuyển động giàu tính trình diễn. “Ưng Cái Bụng” mở sang sắc màu Tây Nguyên, gợi đời sống người Ê Đê qua hoạt cảnh và sân khấu lấy cảm hứng từ ruộng bậc thang. Những lựa chọn này cho thấy âm nhạc dân gian không nhất thiết phải được giữ trong hình thức trình bày cũ để còn nguyên sức sống. Chặng Bắc Bộ tiếp nối bằng liên khúc “Trẩy Hội Làng”, rồi đến “Thử Lòng Quân Tử”, nơi bốn phường Xoan gốc tái hiện trích đoạn “Xin Huê Đố Huê” của Hát Xoan Phú Thọ, di sản được UNESCO ghi danh. Bà Nguyễn Thị Lịch, Trùm phường Xoan An Thái và cố vấn văn hóa hát Xoan cho Phương Mỹ Chi, trực tiếp tham gia tiết mục.
Khoảnh khắc xẩm gặp rock
Điểm giao thoa táo bạo nhất của đêm diễn là “Xây Xẩm”, nơi Phương Mỹ Chi kết hợp cùng NSND Thanh Ngoan. Hát Xẩm truyền thống đặt cạnh rock sôi động tạo nên một tương phản rõ rệt, nhưng chính sự đối lập ấy khiến chất liệu xưa được nghe bằng đôi tai mới. Màn xẩm kết hợp rock không chỉ gây bất ngờ vì cách phối; nó còn cho thấy một hướng tiếp cận có chủ đích: giữ nghệ thuật truyền thống trong cuộc đối thoại với âm thanh đương đại, thay vì đặt nó sau lớp kính trưng bày. Những tiết mục như “Cô Đôi Thượng Ngàn”, “Lý Cây Đa” và “Trống Cơm” cũng được làm mới qua phối khí và dàn dựng sân khấu, song vẫn hướng về tinh thần nguyên bản. Đây là lúc Phương Mỹ Chi chứng minh rằng đổi mới không đồng nghĩa với xóa dấu vết của truyền thống.
Nhiều thế hệ cùng góp tiếng nói
Sức nặng của Dân Chơi Dân Ca còn đến từ cuộc gặp giữa nghệ sĩ trẻ, nghệ nhân và những tên tuổi nhiều thế hệ. NSND Tự Long dẫn chuyện, kết nối các chặng; NSƯT Kim Tử Long, NSƯT Trinh Trinh cùng các khách mời Phương Ly, Pháo, RHYDER, Double2T, Nguyễn Hùng và Bảo Định góp thêm sắc thái cho đêm diễn. Phương Ly cùng Phương Mỹ Chi thể hiện “Nữ Công Gia Chánh”; Pháo xuất hiện trong màn kết hợp “Đẩy Xe Bò x Vũ Trụ Có Anh”; Double2T mang “Chọn Mặt Gửi Vàng” và “À Lôi” đến sân khấu, còn RHYDER kết hợp trong “Bóng Phù Hoa”. Bên cạnh nghệ sĩ, các nghệ nhân hát Xoan giữ vai trò trung tâm trong phần trình diễn di sản. Sự hội tụ ấy khiến concert không chỉ là câu chuyện của một giọng ca, mà còn là lời tri ân những người gìn giữ và tiếp nối văn hóa Việt.
Nhìn lại đêm Hà Nội, Phương Mỹ Chi concert thuyết phục nhất khi đặt âm nhạc truyền thống vào một cấu trúc sân khấu hiện đại nhưng vẫn dành chỗ cho chính nghệ nhân thể hiện di sản. Từ hành trình ba miền đến cuộc gặp giữa Xẩm và rock, chương trình cho thấy dân ca có thể chuyển động cùng khán giả trẻ mà không phải từ bỏ cội nguồn. Đó là lựa chọn nghệ thuật rõ ràng và cũng là điểm khiến Dân Chơi Dân Ca vượt khỏi khuôn khổ một buổi biểu diễn thông thường.
