Tăng trưởng khách quốc tế ấn tượng nhưng làn sóng lợi nhuận chưa đến
Nghịch lý du lịch Việt Nam hiện nay là số lượng khách quốc tế tăng mạnh, đạt kỷ lục mới, trong khi nhiều doanh nghiệp du lịch và đặc biệt là hãng hàng không vẫn chưa ghi nhận sự bứt phá tương xứng về lợi nhuận, cho thấy tăng trưởng khách du lịch không đồng nghĩa với tăng trưởng hiệu quả kinh doanh và sự bền vững của toàn chuỗi giá trị. Theo Cục Thống kê, trong 7 tháng đầu năm, Việt Nam đón 13,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 13,8% so với cùng kỳ, tương đương khoảng 56% mục tiêu cả năm. Khách đi bằng đường hàng không chiếm khoảng 11,5 triệu lượt, cho thấy du lịch Việt Nam tăng trưởng mạnh ở kênh vận chuyển chủ lực. Trung Quốc tiếp tục là thị trường nguồn khách lớn nhất với khoảng 3,1 triệu lượt (tăng 22,2%), tiếp theo là Hàn Quốc với 2,4 triệu lượt. Những con số này chứng minh nhu cầu khách quốc tế 2026 đến Việt Nam phục hồi nhanh và vượt kỳ vọng.
Du lịch hưởng lợi không đồng đều: Ai đang thắng trong cuộc chơi tăng trưởng?
Đằng sau bức tranh du lịch Việt Nam tăng trưởng là sự phân hóa rất rõ: không phải doanh nghiệp nào cũng hưởng lợi như nhau từ làn sóng khách quốc tế. Mấu chốt nằm ở phân khúc khách, năng lực thiết kế sản phẩm và mức độ chủ động trong chuỗi ngành du lịch kinh doanh. Ở mảng khách quốc tế đến (inbound), nhiều doanh nghiệp lữ hành đang có mùa cao điểm hiếm thấy. Lãnh đạo Vietluxtour cho biết chỉ trong ba tháng đầu năm, doanh nghiệp đã hoàn thành khoảng 70% kế hoạch đón khách của cả năm, với lượng khách tăng gấp rưỡi so với năm 2019, chủ yếu từ châu Âu, Mỹ, Úc – những thị trường có mức chi tiêu cao. Saigontourist Group ước đạt doanh thu 9.520 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 2.570 tỷ đồng trong 6 tháng, tăng lần lượt 10% và 12% so với cùng kỳ. Benthanh Tourist cũng ghi nhận doanh thu 473 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế gần 15 tỷ đồng, tăng 42,7%. Khi bán được dịch vụ trọn gói, từ lưu trú đến trải nghiệm, biên lợi nhuận rõ ràng dễ chịu hơn nhiều so với khâu vận chuyển.
Hàng không: Doanh thu tăng, chi phí bào mòn lợi nhuận
Hàng không đang nằm ở điểm nghẽn của chuỗi du lịch: gánh phần lớn chi phí đầu vào nhưng lại phải cạnh tranh quyết liệt về giá vé để giữ khách, khiến lợi nhuận không theo kịp tăng trưởng khách quốc tế. Đây là lý do khi thống kê cho thấy tăng trưởng khách du lịch rất mạnh, nhiều doanh nghiệp hàng không vẫn chưa vui. Sáu tháng đầu năm, Vietnam Airlines ghi nhận doanh thu hợp nhất 75.312 tỷ đồng, tăng hơn 28% so với cùng kỳ, lợi nhuận 3.852 tỷ đồng, vận chuyển hơn 13 triệu lượt khách, trong đó gần 4,8 triệu là khách quốc tế – động lực tăng trưởng chính. Thế nhưng quý II bị ảnh hưởng đáng kể vì giá nhiên liệu bay tăng mạnh do căng thẳng tại Trung Đông, chi phí khai thác gia tăng và hiệu quả kinh doanh giảm so với quý I. Vietjet đạt doanh thu hợp nhất 51.535 tỷ đồng trong 6 tháng, tăng 43,8%, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ tăng 6,1% lên 1.372 tỷ đồng, phần lớn tăng trưởng doanh thu đến từ hoạt động thương mại tàu bay, động cơ thay vì vận tải hàng không cốt lõi, buộc hãng phải điều chỉnh giảm kế hoạch lợi nhuận cả năm.
Thị trường đang rộng mở, nhưng mô hình kinh doanh phải thay đổi
Các con số tăng trưởng khách quốc tế cho thấy dư địa vẫn rất lớn, nhưng nếu mô hình kinh doanh không đổi, ngành du lịch sẽ tiếp tục rơi vào vòng lặp: khách đông, lợi nhuận mỏng, dễ tổn thương trước biến động chi phí và địa chính trị. Năm nay, ngành du lịch đặt mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế – một mục tiêu tham vọng, nhưng câu hỏi quan trọng hơn là: hệ sinh thái có đủ sức biến tăng trưởng về lượng thành tăng trưởng chất hay không. Nhiều thị trường được miễn thị thực như Philippines, Ấn Độ, Campuchia, Singapore đang tăng mạnh, cùng với điểm sáng Nga, với 864.000 lượt khách, tăng 174% so với cùng kỳ, cao hơn gấp đôi năm 2019, trở thành thị trường lớn nhất của Việt Nam tại châu Âu. Điều này đặt ra yêu cầu phải thiết kế sản phẩm phù hợp từng thị trường, kéo dài thời gian lưu trú và tăng chi tiêu bình quân, thay vì chỉ mừng vì số lượt. Lãnh đạo một tập đoàn du lịch nhấn mạnh tăng trưởng giai đoạn tới không thể chỉ dựa vào quy mô thị trường, mà phải dựa vào đổi mới quản trị, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tăng cường liên kết và nâng cao chất lượng dịch vụ để gia tăng năng lực cạnh tranh.
Kết luận: Từ cuộc đua số lượng sang cuộc chơi giá trị
Du lịch Việt Nam đang ở giai đoạn bản lề: tăng trưởng khách quốc tế 2026 mạnh mẽ chứng minh sức hút điểm đến, nhưng đồng thời phơi bày những điểm yếu về mô hình kinh doanh và phân chia giá trị trong chuỗi. Khi doanh nghiệp lữ hành, lưu trú và dịch vụ bổ trợ bắt đầu cải thiện lợi nhuận, còn nhiều hãng hàng không vẫn bị chi phí bào mòn, chúng ta phải thừa nhận rằng chiến lược "đông khách là thắng" đã lỗi thời. Muốn ngành du lịch kinh doanh bền vững, chính sách cần đi cùng thay đổi từ phía doanh nghiệp: đầu tư sản phẩm có chiều sâu, khai thác tốt hơn những thị trường tăng trưởng như Nga, Trung Quốc, Hàn Quốc, tối ưu chi phí vận hành, và quan trọng nhất là dịch chuyển trọng tâm từ số lượt sang giá trị mỗi lượt khách. Tăng trưởng khách du lịch là điều kiện cần; nhưng chỉ khi cả hệ sinh thái cùng chia sẻ lợi ích hợp lý, du lịch Việt Nam mới thật sự bước vào giai đoạn "tăng trưởng chất" chứ không chỉ là các kỷ lục trên giấy.
