Nghịch lý: du khách quốc tế Việt Nam bùng nổ, lợi nhuận lại ì ạch
Nghịch lý chính của ngành du lịch hiện nay là du khách quốc tế Việt Nam tăng mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng chi tiêu, nhưng hiệu quả kinh doanh của hàng không Việt Nam và nhiều doanh nghiệp du lịch lại không tăng tương ứng, cho thấy mô hình khai thác và cấu trúc chi phí đang gặp vấn đề, cần được điều chỉnh để chuyển từ tăng trưởng số lượt sang tăng trưởng lợi nhuận bền vững. 7 tháng đầu năm, Việt Nam đón 13,9 triệu lượt khách quốc tế, tương đương khoảng 56% mục tiêu cả năm, trong đó khoảng 11,5 triệu lượt đi bằng đường hàng không, tăng trưởng tích cực ngay trong mùa thấp điểm. Nhu cầu rõ ràng đã phục hồi mạnh hơn kỳ vọng, nhưng kết quả kinh doanh của nhiều hãng bay lại cho thấy lượng khách tăng không đồng nghĩa doanh thu du lịch và lợi nhuận sẽ tăng tương ứng.
Lượng khách tăng nhưng biên lợi nhuận mỏng: chi phí đã “ăn” hết phần ngon
Nếu nhìn vào số chuyến bay và lượt khách, có thể nghĩ hàng không Việt Nam đang trong thời kỳ vàng. Sáu tháng đầu năm, một hãng lớn thực hiện hơn 80.000 chuyến bay, vận chuyển trên 13 triệu lượt khách, trong đó gần 4,8 triệu khách quốc tế là động lực tăng trưởng chính. Tuy nhiên, áp lực chi phí đã âm thầm bào mòn thành quả. Doanh thu hợp nhất tăng hơn 28% với 75.312 tỷ đồng nhưng lợi nhuận chỉ ở mức 3.852 tỷ đồng, phản ánh biên lợi nhuận không dày như kỳ vọng. Một hãng khác ghi nhận doanh thu hợp nhất quý II tăng tới 71%, song chi phí nhiên liệu, thuê máy bay, lãi vay và cạnh tranh vé rẻ khiến việc “bán được chỗ” không đồng nghĩa “kiếm được tiền”. Nói thẳng, các doanh nghiệp đang chạy nhiều hơn nhưng không kiếm thêm được bao nhiêu cho mỗi khách ngồi trên ghế.
Du lịch hưởng lợi chọn lọc: không phải doanh nghiệp nào cũng “ăn theo”
Ngược với bức tranh khó khăn của nhiều hãng bay, một số doanh nghiệp lữ hành và khách sạn lại cho thấy cách hưởng lợi chọn lọc từ làn sóng du khách quốc tế Việt Nam. Saigontourist Group ước đạt doanh thu 9.520 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 2.570 tỷ đồng trong 6 tháng, tăng lần lượt 10% và 12%. Benthanh Tourist cũng tăng doanh thu lên 473 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế gần 15 tỷ đồng, tăng 42,7%. Điểm chung của nhóm có kết quả tích cực là tập trung vào phân khúc khách inbound chi tiêu cao, đặc biệt từ châu Âu, Mỹ và Úc, đồng thời giảm tính mùa vụ nhờ khách đi quanh năm. Việc mạng tuyến bay quốc tế mở rộng tới Cam Ranh, Đà Nẵng, Phú Quốc giúp dòng khách phân bổ đều hơn, tạo điều kiện cho những doanh nghiệp biết nâng chất sản phẩm thay vì chạy theo số lượng.
Xúc tiến quốc tế và chuyển đổi số: cơ hội nhưng cũng là bài kiểm tra
Nhà nước và doanh nghiệp đang cố đẩy thêm một bước bằng xúc tiến quốc tế và chuyển đổi số, nhưng đây sẽ là bài kiểm tra xem ai đủ năng lực tận dụng để tăng doanh thu du lịch thực sự. Ngày 6/8 tại Hà Nội, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và VFS Global công bố Bản ghi nhớ hợp tác du lịch, thiết lập khuôn khổ xúc tiến và quảng bá du lịch Việt Nam ở các thị trường trọng điểm. Cùng ngày, một tọa đàm về xây dựng kênh truyền thông số cho du lịch Hưng Yên cũng được tổ chức, cho thấy các địa phương đã ý thức mạnh về truyền thông trên nền tảng số. Lâm Đồng thì đi nhanh hơn với hệ thống du lịch thông minh, số hóa hàng ngàn cơ sở lưu trú, điểm đến trên bản đồ tương tác 3D/360. Tuy nhiên, nếu nội lực sản phẩm không đủ hấp dẫn, công nghệ và quảng bá chỉ khiến nghịch lý khách đông nhưng lợi nhuận mỏng càng bộc lộ rõ hơn.
Sự kiện lớn sắp tới: áp lực phải chuyển lượt khách thành tiền
Các sự kiện quảng bá sắp diễn ra sẽ tiếp tục đẩy mạnh hình ảnh và dòng khách, nhưng câu hỏi vẫn là ngành có chuyển hóa được thành tiền hay không. Hội chợ Du lịch quốc tế TP.HCM lần thứ 20 sẽ diễn ra từ ngày 27-29/8 tại SECC với chủ đề "Kết nối sống động – Điểm đến toàn cầu", quy tụ hàng trăm đơn vị triển lãm và người mua quốc tế. Tại Hà Nội, Festival Thăng Long - Hà Nội với chủ đề "Dòng chảy di sản" diễn ra từ 11-20/9 tại nhiều điểm di sản, hứa hẹn kéo thêm dòng khách quốc tế về thủ đô. Nếu hàng không Việt Nam tiếp tục bị trói bởi cấu trúc chi phí và chiến lược giá, còn nhiều doanh nghiệp du lịch chỉ tập trung tăng lượt mà không nâng giá trị mỗi khách, thì các tuyến bay quốc tế tấp nập sẽ chỉ mang đến cảm giác "bận rộn" hơn là một chu kỳ tăng lợi nhuận bền vững.
