Khách Nga bứt phá top 3: Câu chuyện không chỉ là con số
Làn sóng khách du lịch Nga đến Việt Nam là xu hướng tăng trưởng đột biến, khi lượng khách không những vượt mốc 1 triệu lượt trong 8 tháng đầu năm mà còn đưa Nga vươn lên nhóm ba thị trường khách quốc tế hàng đầu, qua đó buộc ngành du lịch và hàng không Việt Nam phải tái cấu trúc mạng đường bay, sản phẩm và hạ tầng đón khách theo hướng chuyên biệt hơn cho phân khúc này.
Điểm đáng nói không phải chỉ là kỷ lục lượt khách, mà là tốc độ tăng gần 166% so với cùng kỳ, kéo thị trường Nga từ vị trí thứ 7 lên thứ 3 chỉ trong một năm. Trong bức tranh thị trường khách quốc tế, Nga hiện chỉ xếp sau Trung Quốc với 3,54 triệu lượt và Hàn Quốc với 2,76 triệu lượt, nhưng lại là thị trường có nhịp tăng mạnh nhất, tạo cú hích đáng kể cho du lịch Việt Nam tăng trưởng gần 16 triệu lượt khách quốc tế trong 8 tháng, đạt 64% mục tiêu cả năm. Nói cách khác, khách Nga đang trở thành “mắt xích” chiến lược trong hành trình hướng tới 25 triệu lượt khách quốc tế của Việt Nam.
Đường bay Việt Nam – Nga: Từ vài trục chính đến mạng lưới đa điểm
Nếu chỉ nhìn vào số lượt khách mà bỏ qua bản đồ đường bay Việt Nam Nga thì sẽ không hiểu vì sao du lịch Việt Nam tăng trưởng mạnh với thị trường này. Hiện hai nước đang phối hợp khai thác 31 chuyến bay trên 15 đường bay, kết nối nhiều thành phố đôi bên – con số đủ để biến cầu hàng không thành chiếc “xương sống” của hợp tác du lịch và giao lưu nhân dân. Năm 2025, Việt Nam đón khoảng 690.000 lượt khách Nga, tăng gần ba lần so với 2024; chỉ 7 tháng đầu năm, con số đã vượt 863.000 lượt và tăng 174% so với cùng kỳ, vượt xa mức trước đại dịch.
Điều thay đổi cuộc chơi là mạng lưới đường bay không còn tập trung vào một trục duy nhất. Hà Nội – Moscow giữ vai trò trục chính và đã nâng tần suất từ 3 lên 4 chuyến/tuần bằng Boeing 787, đáp ứng cả nhu cầu du lịch, thăm thân và công tác. Tuy nhiên, những tuyến mới như Moscow – Đà Nẵng, Moscow – Cam Ranh và kế hoạch khai thác Moscow – Phú Quốc đã biến bản đồ hàng không thành mạng kết nối đa điểm, giúp khách Nga tiếp cận trực tiếp các điểm nghỉ biển, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào trung chuyển.
Ba trục Đà Nẵng – Nha Trang – Phú Quốc: Tái định hình dòng khách Nga
Ngày 23/5, chuyến bay thẳng đầu tiên từ Moscow hạ cánh xuống Đà Nẵng, đưa 377 khách Nga đến thành phố biển miền Trung – một dấu mốc cho thấy các hãng hàng không và công ty lữ hành Nga không muốn bỏ lỡ lợi thế bờ biển dài của Việt Nam. Đà Nẵng trước đây phụ thuộc vào các chuyến bay nối chuyến, nay đang được tái định vị thành cửa ngõ miền Trung cho khách Nga và khu vực CIS, với kế hoạch khai thác charter kéo dài từ 16/4 đến 31/10, kết nối với nhiều trung tâm nguồn khách.
Nha Trang – Cam Ranh lại là “đầu tàu” khi đón chuyến bay thường lệ đầu tiên của Aeroflot từ Moscow trở lại từ tháng 3, sử dụng Airbus A350-900 và A330-300, kết hợp với mạng charter khổng lồ mỗi tháng hàng chục chuyến. Mạng bay từ Cam Ranh hiện vươn tới Irkutsk, Novosibirsk, Yekaterinburg, Vladivostok và Moscow, cộng thêm Azur Air nối nhiều thành phố Nga khác, giúp khách Nga từ nhiều vùng lãnh thổ bay thẳng đến biển miền Trung, rút ngắn thời gian và chi phí tiếp cận khu nghỉ dưỡng. Không dừng lại ở đó, Phú Quốc đang được các hãng nhìn nhận là điểm chiến lược cho mùa trú đông của khách Nga, với kế hoạch khai thác thường lệ Moscow – Phú Quốc 2 chuyến/tuần từ 15/10 bằng tàu bay thân rộng.
Hạ tầng du lịch trước áp lực khách Nga: Cơ hội hay phép thử?
Khách du lịch Nga không chỉ đổ về một điểm mà phân tán khá rõ: Nha Trang, Mũi Né, Phú Quốc đang là những cái tên quen thuộc nhờ khí hậu ấm quanh năm, ẩm thực đa dạng và hệ thống nghỉ dưỡng hiện đại. Điều này mang lại cơ hội phân bổ lại dòng khách thay vì dồn ứ một số thành phố lớn, nhưng cũng đặt ra yêu cầu mới cho hạ tầng lưu trú, dịch vụ hướng dẫn, biển hiệu, ngôn ngữ và sản phẩm trải nghiệm. Những địa phương không kịp nâng cấp sẽ tụt lại phía sau, ngay cả khi đường bay đã mở.
Đà Nẵng đang tận dụng các chuyến bay trực tiếp từ Nga để mở rộng kết nối kinh tế, thương mại và giao lưu nhân dân, thay vì chỉ dừng lại ở du lịch thuần túy. Phú Quốc, với cảng hàng không quốc tế, được xem là “tân binh chiến lược” cho thị trường trú đông Nga, buộc hòn đảo này phải chuẩn bị kỹ về quy hoạch, môi trường và quản lý du khách. Nhìn rộng ra, việc du lịch Việt Nam tăng trưởng mạnh nhờ khách Nga là tín hiệu tích cực nhưng cũng là phép thử: chúng ta có đủ năng lực chuyển lợi thế đường bay thành hệ sinh thái dịch vụ bền vững, hay lại lặp lại vòng xoáy quá tải – xuống cấp – mất khách như từng thấy ở một số điểm nóng trước đây?
Tương lai thị trường khách Nga: Không còn là “mùa đông trốn lạnh”
Theo Hiệp hội các nhà điều hành tour của Nga, nhu cầu của khách Nga với điểm đến châu Á không còn mang tính mùa vụ, và Việt Nam là điểm đến tăng trưởng nhanh nhất. Đây là thông điệp cảnh tỉnh cho tư duy “đón khách mùa đông, ngủ đông mùa hè” đã tồn tại nhiều năm ở các điểm biển Việt Nam. Khi các đường bay Việt Nam Nga hoạt động quanh năm, đặc biệt với mật độ charter dày, du lịch Việt Nam không thể tiếp tục vận hành theo logic ngắn hạn, phụ thuộc vào một mùa cao điểm.
Thực tế cho thấy, chính việc mở rộng kết nối hàng không đã thúc đẩy du lịch hai chiều phục hồi mạnh mẽ và tạo tiền đề cho thương mại, đầu tư, giáo dục, văn hóa phát triển sâu hơn. Nếu biết tận dụng, khách Nga sẽ không chỉ là nguồn khách bổ sung cho mục tiêu 25 triệu lượt, mà còn là chất xúc tác để Việt Nam nâng cấp chuẩn hạ tầng, tái cấu trúc sản phẩm và giảm phụ thuộc quá lớn vào một vài thị trường châu Á truyền thống. Kết luận cần rút ra là: đường bay đã đi trước, giờ đến lượt chính sách thị thực, quản lý điểm đến và chiến lược sản phẩm phải chạy kịp, nếu không lợi thế hiện tại sẽ nhanh chóng bị bào mòn.
