Vành đai 3 TP.HCM: Không chỉ là một tuyến đường mới mà là bản đồ giao thông tái thiết
Vành đai 3 TP.HCM là tuyến đường bộ dài hơn 76km, kết hợp cầu cạn nâng cao và đường song hành, kết nối TP.HCM với Đồng Nai, Tây Ninh và mạng lưới cao tốc, được kỳ vọng giảm ùn tắc giao thông, mở rộng không gian đô thị và hỗ trợ phát triển công nghiệp, logistics phía Nam. Điểm nhấn của giai đoạn hiện tại là gần 15km cầu cạn trên cao ở phía Đông thành phố, từ nút giao Tân Vạn đến nút giao cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, đang tăng tốc để kịp thông xe tháng 9. Đây không chỉ là một mốc tiến độ, mà là bước ngoặt cho cách người dân khu Đông ra vào thành phố: bớt lệ thuộc vào Xa lộ Hà Nội, Quốc lộ 1, giảm cảnh kẹt xe triền miên giờ cao điểm.
14,7 km cầu cạn phía Đông: Cửa thoát cho khu Đông khỏi áp lực Xa lộ Hà Nội
Đoạn cầu cạn dài 14,7km từ Tân Vạn đến cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây là phần có tiến độ nhanh nhất và cũng là tâm điểm kỳ vọng của người dân khu Đông. Trên cao, tuyến đường đã hiện rõ giữa các khu đô thị, đặc biệt đoạn qua Vinhomes Grand Park, phường Long Bình, cơ bản thành hình với mặt đường, dải phân cách, lan can và hệ thống thoát nước được hoàn thiện. Việc lắp khoảng 9.130 tấm tường chống ồn trên 7km qua khu dân cư, khu đô thị cho thấy tuyến không chỉ nhắm đến lưu thông mà còn tính đến chất lượng sống cho người dân xung quanh. Cầu vượt tại nút giao Tân Vạn – nơi phải bắc qua Xa lộ Hà Nội và đường Mỹ Phước – Tân Vạn trong điều kiện xe cộ vẫn lưu thông phía dưới – dự kiến hợp long dịp 2.9, mở đường cho mục tiêu thông xe tạm đoạn 14,7km vào ngày 30.9. Nếu đúng tiến độ, đây sẽ là lối đi mới cho dòng xe container, xe khách, tránh phải len qua nút Tân Vạn vốn luôn quá tải.
Những khu vực nào hưởng lợi đầu tiên khi thông xe tháng 9?
Tác động giảm ùn tắc giao thông sẽ không diễn ra đồng đều; khu Đông sẽ là nơi cảm nhận rõ nhất trong giai đoạn thông xe tháng 9. Phường Long Bình, Long Thạnh Mỹ, các khu vực quanh Vinhomes Grand Park và dọc trục Xa lộ Hà Nội, đường Mỹ Phước – Tân Vạn sẽ có một trục lưu thông hoàn toàn mới trên cao, tách dòng xe liên vùng ra khỏi mặt đất. Cùng với tuyến chính cầu cạn, hệ thống đường song hành đang thi công đồng bộ, tạo mạng lưới phân phối lưu lượng, giảm áp lực cho các giao lộ hiện hữu. Về cuối tuyến, nút giao với cao tốc TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây và cầu Nhơn Trạch được hoàn thiện sẽ giúp dòng xe từ Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu không phải dồn về cửa ngõ quận 2 cũ như trước. Nói thẳng, nếu tổ chức giao thông tốt, người dân quận 9 cũ, TP Thủ Đức và các khu dân cư mới sẽ ít phải chứng kiến cảnh kẹt xe kéo dài giờ tan tầm trên Xa lộ Hà Nội.
Quốc lộ 13 lên 8 làn: Bắc TP.HCM chuẩn bị đón nhịp mới của vành đai
Trong khi Vành đai 3 TP.HCM sắp thông xe từng đoạn, ở phía Bắc, Quốc lộ 13 đang âm thầm được nâng cấp từ 6 lên 8 làn xe trên gần 15km qua Bình Dương, khởi công từ đầu năm 2022. Đoạn 9km từ ngã tư cầu Ông Bố đến ngã tư Lê Hồng Phong cơ bản đã mở rộng, hiện chủ đầu tư đang điều chỉnh lại dải phân cách để mỗi chiều có 4 làn xe thay vì lệch 3–5 như hiện nay. Theo mô tả, việc mở rộng mặt đường giúp tăng khả năng lưu thông và cho phép tổ chức lại làn xe cân bằng hơn giữa hai chiều, từ đó cải thiện tình trạng ùn ứ ở hướng từ Bình Dương về trung tâm TP.HCM. Công trình này được kỳ vọng giảm ùn tắc giao thông ở cửa ngõ phía Bắc vào thành phố, đồng thời tạo động lực phát triển đô thị và kinh tế cho Lái Thiêu, Thuận An, Bình Hòa, Thuận Giao, Thủ Dầu Một. Khi vành đai kết nối với trục Quốc lộ 13 đã mở rộng, khu vực Bắc – Đông thành phố sẽ có cấu trúc giao thông hoàn toàn khác, ít “nút cổ chai” hơn.
Không thể kỳ vọng phép màu tức thì, nhưng đây là cơ hội hiếm để sửa sai quy hoạch giao thông
Theo lộ trình mới, Vành đai 3 TP.HCM sẽ thông xe từng đoạn từ ngày 30.9 và phấn đấu hoàn thành toàn tuyến vào cuối năm 2026, trong khi toàn bộ dự án mở rộng Quốc lộ 13 dự kiến hoàn thành trong năm nay. Hai mốc tiến độ này đặt thành phố trước cơ hội hiếm: tái phân bố dòng xe liên vùng, giảm áp lực cho các trục xuyên tâm vốn bị quá tải nhiều năm. Tuy nhiên, nếu vẫn để xe tải, xe container chen với xe máy trong nội đô, nếu các tuyến gom dân cư không đi kèm quản lý đô thị, hiệu quả giảm kẹt xe sẽ bị bào mòn. Vành đai 3 TP.HCM, với cầu cạn nâng cao và hệ thống đường song hành, chỉ phát huy hết vai trò khi thành phố dám chuyển dịch chính sách: đẩy mạnh luồng xe đi vòng, hạn chế xuyên thành, dùng hạ tầng mới để sửa những sai lầm quy hoạch cũ. Đây là lúc cần quyết đoán, không phải để thêm một tuyến đường đẹp trên bản đồ, mà để người dân thực sự thấy mình bớt mắc kẹt trong chính thành phố.
