Du lịch chợ nổi Cần Thơ: từ đặc sản địa phương đến trục kết nối khu vực
Du lịch chợ nổi Cần Thơ là mô hình khai thác văn hóa thương hồ, sinh kế miệt sông nước và hệ sinh thái du lịch sông nước đặc trưng, trong đó hoạt động mua bán trên ghe thuyền, ẩm thực bản địa và nhịp sống ven sông trở thành sản phẩm du lịch cốt lõi, đồng thời giữ vai trò cầu nối kinh tế – xã hội giữa cộng đồng địa phương và không gian phát triển rộng lớn hơn trong khu vực Đông Nam Á. Hợp tác Cần Thơ Thái Lan vì thế không chỉ là thêm một chương trình xúc tiến, mà là bước chuyển tư duy: đưa chợ nổi Cái Răng từ hình ảnh biểu tượng của Đồng bằng sông Cửu Long thành mắt xích trong chuỗi kết nối kinh tế Đông Nam Á. Việc hai bên cùng nhận diện chợ nổi là tài sản chung của vùng sông nước cho thấy mục tiêu không dừng ở tăng khách, mà hướng tới tái cấu trúc quan hệ du lịch – thương mại trên nền văn hóa sông nước.
Hai sự kiện liên tiếp: tín hiệu rõ ràng về ưu tiên hợp tác sông nước
Điểm đáng chú ý là Cần Thơ không khởi động hợp tác với Thái Lan một cách rời rạc, mà bằng hai sự kiện có tính biểu tượng rất rõ. Ngày 4/8, thành phố tổ chức họp mặt kỷ niệm 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam – Thái Lan, do Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Cần Thơ phối hợp với cơ quan đại diện Thái Lan tại TP Hồ Chí Minh chủ trì. Một ngày sau, chương trình Gặp mặt doanh nghiệp được đưa thẳng sang Bangkok, lần đầu giới thiệu xúc tiến du lịch Cần Thơ ngay tại Thái Lan. Chuỗi hoạt động này cho thấy đích ngắm không chỉ là ngoại giao lễ nghi, mà là nối trực tiếp doanh nghiệp, lãnh đạo địa phương và cộng đồng làm du lịch sông nước. Theo phát biểu tại Bangkok, sự kiện lần này còn nhằm cụ thể hóa nghị quyết về hội nhập quốc tế và quy hoạch hệ thống du lịch quốc gia, qua đó khẳng định Cần Thơ là cửa ngõ vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong các kết nối kinh tế Đông Nam Á.
Thái Lan chủ động tìm kiếm cơ hội từ chợ nổi và du lịch sông nước Cần Thơ
Điều thú vị là chính phía Thái Lan thể hiện sự chủ động trong việc nhìn thấy giá trị của du lịch chợ nổi Cần Thơ. Đại diện cơ quan ngoại giao Thái Lan nhấn mạnh du lịch là lĩnh vực giàu tiềm năng hợp tác giữa hai bên, đặc biệt là phát triển du lịch chợ nổi. Theo nhận định này, lợi thế các chợ nổi đặc trưng của Cần Thơ hoàn toàn có thể được nâng cấp thành sản phẩm du lịch hấp dẫn, vừa tạo sinh kế cho cư dân thương hồ, vừa bảo tồn nếp sống, tập quán văn hóa miệt sông nước. Ở góc độ khu vực, một lãnh đạo ngành du lịch Thái Lan khẳng định sự phát triển song hành của du lịch Thái Lan và Việt Nam sẽ góp phần thúc đẩy du lịch ASEAN phát triển. Đây là một câu nói cho thấy Thái Lan không xem hợp tác này là cuộc chơi song phương hạn hẹp, mà là bước đi chiến lược trong bức tranh kết nối kinh tế Đông Nam Á rộng hơn, nơi tuyến du lịch sông nước có thể trở thành sản phẩm chung của nhiều điểm đến.
“Ba kết nối” và yêu cầu nâng chuẩn sản phẩm chợ nổi
Sáng kiến “Ba kết nối” được nhắc đến tại Bangkok cho thấy Cần Thơ đang muốn xây dựng du lịch chợ nổi trên nền tảng liên kết đa tầng: giữa quốc gia, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp. Việc chọn du lịch sông nước làm một trụ cột hợp tác là lựa chọn hợp lý, nhưng cũng đặt ra áp lực phải nâng chuẩn sản phẩm. Từ phía doanh nghiệp Thái Lan, khuyến nghị rất thẳng: Cần Thơ cần phát triển nhân lực du lịch để phục vụ du khách tốt, khiến du khách muốn trở lại và giới thiệu bạn bè. Điều này hàm ý rằng lợi thế cảnh quan và văn hóa sông nước là điều kiện cần, song chất lượng dịch vụ, năng lực ngoại ngữ, kỹ năng kể chuyện về chợ nổi mới là điều kiện đủ để du lịch chợ nổi Cần Thơ cạnh tranh được với các điểm đến sông nước của Thái Lan. Nếu không cải thiện, hợp tác dễ bị giới hạn ở mức trao đổi đoàn, mà chưa chạm đến chiều sâu kết nối kinh tế.
Từ đối tác chiến lược toàn diện đến không gian kinh tế sông nước ASEAN
Trong nền của hai sự kiện, mốc nâng cấp quan hệ Việt Nam – Thái Lan lên Đối tác Chiến lược Toàn diện được nhắc lại như một bảo chứng chính trị cho hướng hợp tác mới. Lãnh đạo Cần Thơ khẳng định thông điệp “Growing Together – Cùng nhau phát triển”, tin rằng khuôn khổ này sẽ tạo động lực mở rộng hợp tác đầu tư, thương mại, du lịch, giáo dục, văn hóa và giao lưu nhân dân, đồng thời đóng góp vào hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của Cộng đồng ASEAN. Ở cấp địa phương, quan hệ kết nghĩa giữa Cần Thơ và tỉnh Chachoengsao được xem là cơ chế quan trọng để tăng giao lưu cơ quan và người dân hai bên. Nếu tận dụng tốt, du lịch chợ nổi và du lịch sông nước có thể trở thành “đường thủy mềm” nối các nền kinh tế sông nước ASEAN, nơi những phiên chợ trên sông không chỉ bán nông sản, mà bán cả câu chuyện về một không gian kinh tế chung. Kết luận lại, hợp tác Cần Thơ – Thái Lan chỉ thực sự có ý nghĩa khi chợ nổi được nhìn như nền tảng để kết nối kinh tế Đông Nam Á, chứ không dừng ở một sản phẩm tham quan mang tính hoài niệm.
