Du lịch chợ nổi: Từ biểu tượng bản địa đến trụ cột hợp tác khu vực
Du lịch chợ nổi là loại hình du lịch sông nước dựa trên không gian mua bán trên ghe thuyền, gắn với đời sống người dân ven sông, kết hợp trải nghiệm ẩm thực, văn hóa và sinh kế truyền thống, đang được Cần Thơ và Thái Lan xác định là lĩnh vực hợp tác ưu tiên để thu hút khách khu vực. Sau nhiều năm loay hoay với bài toán làm mới sản phẩm, việc hai bên chọn du lịch chợ nổi và du lịch sông nước làm mũi nhọn hợp tác cho thấy một chuyển dịch quan trọng: thay vì chạy đua công trình nhân tạo, họ quay về với lợi thế tự nhiên, văn hóa bản địa.
Ngày 4-8, UBND TP Cần Thơ phối hợp với Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố và Tổng lãnh sự Vương quốc Thái Lan tại TP.HCM tổ chức họp mặt kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan. Trong khuôn khổ chương trình này, du lịch, đặc biệt là du lịch chợ nổi và du lịch sông nước, được nhấn mạnh như lĩnh vực hợp tác đầy tiềm năng giữa hai bên. Đây không chỉ là sự kiện kỷ niệm mà còn là cú hích chính trị - ngoại giao để đẩy hợp tác du lịch lên tầm chiến lược.
Vì sao chợ nổi và du lịch sông nước được chọn làm ưu tiên?
Điểm đáng chú ý là Cần Thơ và Thái Lan không chọn những sản phẩm du lịch thời thượng mà tập trung vào du lịch sông nước và du lịch chợ nổi – thứ cả hai cùng có lợi thế tự nhiên và văn hóa. Quan hệ Việt Nam - Thái Lan được hình thành trên nền tảng gần gũi địa lý, tương đồng văn hóa và gắn bó lịch sử giữa nhân dân hai nước; đó chính là “chất liệu” cho một sản phẩm du lịch chung đủ khác biệt so với điểm đến khác.
Theo phát biểu tại buổi họp mặt, Cần Thơ đang phát huy vai trò trung tâm động lực vùng Đồng bằng sông Cửu Long để chủ động mở rộng hợp tác quốc tế, trong đó Thái Lan là đối tác quan trọng về đầu tư, thương mại và du lịch. Bà Wiraka Moodhitaporn đánh giá Cần Thơ là đối tác địa phương quan trọng của Thái Lan, với quan hệ kết nghĩa cùng tỉnh Chachoengsao trở thành cơ chế then chốt cho giao lưu, hợp tác. Nói cách khác, chợ nổi không chỉ là câu chuyện du lịch mà còn là “sân chơi” ngoại giao địa phương.
Trao đổi khách du lịch: Cửa mở cho doanh nghiệp lữ hành khu vực
Ở góc độ doanh nghiệp, thông điệp rõ nhất từ Cần Thơ là mong muốn mở rộng hợp tác du lịch thông qua kết nối các doanh nghiệp lữ hành và xây dựng các chương trình trao đổi khách du lịch, đặc biệt với sản phẩm du lịch sông nước và chợ nổi. Đây là lời mời trực tiếp dành cho các công ty lữ hành khu vực Mekong, bởi nếu không nhanh tay cấu trúc sản phẩm liên tuyến, “miếng bánh” này sẽ rơi vào tay những đơn vị có khả năng kết nối sớm hơn.
Tổng lãnh sự Thái Lan tại TP.HCM khẳng định mong muốn tiếp tục làm cầu nối để Cần Thơ mở rộng quan hệ với các địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục Thái Lan, đồng thời cùng hỗ trợ phát triển du lịch sông nước. Một câu trích dẫn đáng chú ý là: "Trong lĩnh vực kinh tế, quan hệ hợp tác giữa TP Cần Thơ và Thái Lan đã có nhiều bước phát triển tích cực". Đây là nền tảng để doanh nghiệp lữ hành tin rằng các chương trình trao đổi khách sẽ không chỉ dừng ở ý tưởng.
Mốc 50 năm ngoại giao và tầm nhìn hợp tác vượt ra ngoài du lịch
Không thể tách câu chuyện du lịch chợ nổi khỏi bối cảnh chính trị - ngoại giao. Năm 2026 được xác định là năm có ý nghĩa quan trọng trong quan hệ hữu nghị truyền thống Việt Nam – Thái Lan, là dịp để nhìn lại thành tựu và thúc đẩy hơn nữa hợp tác giữa hai nước. Trước đó, năm 2025, hai nước đã nâng cấp quan hệ lên “Đối tác Chiến lược Toàn diện” – cấp độ quan hệ cao nhất mà Việt Nam thiết lập với đối tác, phản ánh mức độ tin cậy và gắn bó song phương.
Trong khuôn khổ buổi họp mặt, lãnh đạo Cần Thơ nêu rõ mong muốn phối hợp với phía Thái Lan để thúc đẩy hợp tác sâu hơn ở nhiều lĩnh vực: chế biến nông – thủy sản, nông nghiệp công nghệ cao, logistics, kho lạnh, năng lượng sạch, công nghệ môi trường và thương mại. Nghĩa là du lịch sông nước và du lịch chợ nổi chỉ là cửa ngõ đầu tiên của một chuỗi liên kết kinh tế dài hơi hơn; ai xây dựng được sản phẩm du lịch gắn với nông sản, hậu cần, thương mại sẽ nắm lợi thế trên chuỗi giá trị mới hình thành.
Cơ hội và thách thức: Doanh nghiệp lữ hành cần chủ động nắm thế trận
Nếu nhìn thuần túy, du lịch chợ nổi là sản phẩm đã quen thuộc; nhưng khi đặt trong logic hợp tác Cần Thơ – Thái Lan, đây lại là cơ hội tái cấu trúc chuỗi dịch vụ. Thành phố Cần Thơ hiện đã có các dự án đầu tư của Thái Lan và kim ngạch thương mại hai chiều đang tăng, cho thấy nền tảng hợp tác kinh tế đã hình thành. Bài toán bây giờ là biến những lợi thế này thành tour liên quốc gia, thay vì những chuyến tham quan đơn lẻ quanh chợ nổi Cái Răng.
Bà Wiraka Moodhitaporn nhấn mạnh du lịch chợ nổi có thể trở thành sản phẩm hấp dẫn, góp phần tạo sinh kế cho người dân, đồng thời bảo tồn và quảng bá giá trị văn hóa, nếp sống truyền thống. Điều này cũng là lời nhắc nhở: nếu doanh nghiệp chỉ khai thác chợ nổi như “background check-in” mà bỏ qua câu chuyện cộng đồng và sinh kế, họ sẽ tự bắn vào chân mình. Cơ hội đang mở, nhưng ưu thế sẽ thuộc về những đơn vị biết kết nối trao đổi khách du lịch với bảo tồn văn hóa và lợi ích người dân địa phương.
