Mốc 31/3/2027 đặt áp lực lên toàn bộ quy trình
Giải phóng mặt bằng là quá trình thu hồi đất, xác định quyền lợi, chi trả bồi thường và bố trí tái định cư để có quỹ đất sạch triển khai công trình công cộng. Với hai dự án ven kênh ở phía Nam TP.HCM, đây không chỉ là thủ tục hành chính mà còn là khâu quyết định tiến độ và mức độ xáo trộn cuộc sống của người dân. UBND thành phố vừa ban hành kế hoạch bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất tại rạch Ông Bé cùng bờ Nam kênh Đôi, yêu cầu hoàn tất và bàn giao toàn bộ mặt bằng trước ngày 31/3/2027. Thành phố đang tăng tốc giải phóng mặt bằng để sớm thi công, đồng thời bảo đảm tiến độ giải ngân vốn đầu tư công. Mốc thời gian rõ ràng là cần thiết, nhưng chỉ có ý nghĩa nếu kiểm đếm, công khai phương án và giải quyết kiến nghị đi kèm minh bạch.
Người dân bị ảnh hưởng nên theo dõi sát thông báo của chính quyền địa phương, đối chiếu thông tin về đất và nhà ở trong hồ sơ kiểm đếm, đồng thời gửi ý kiến trong thời gian niêm yết. Kế hoạch có thể thúc đẩy công trình, nhưng tốc độ không nên thay thế việc giải thích đầy đủ căn cứ bồi thường và phương án tái định cư.

Hai dự án, hai quy mô tác động khác nhau
Dự án chỉnh trang đô thị bờ Nam kênh Đôi tập trung vào đoạn khoảng 2,6km từ cầu Hiệp Ân đến cầu Bà Tàng, phường Bình Đông. Dự kiến thu hồi 11,19ha để làm kè, công viên, hạ tầng kỹ thuật và mở rộng đường Phạm Thế Hiển lên lộ giới 30m. Khoảng 1.434 trường hợp bị ảnh hưởng, trong đó 1.278 hộ giải tỏa toàn phần. Quy mô này khiến chất lượng bồi thường và bố trí chỗ ở mới trở thành vấn đề trực tiếp, không thể xem là phần việc phụ của chỉnh trang đô thị.
Ở rạch Ông Bé và các rạch nhánh, dự án đi qua phường Chánh Hưng và xã Bình Hưng, sử dụng 28,58ha đất và mặt nước, trên chiều dài 4,2km. Thiết kế gồm nạo vét lòng rạch, xây kè bảo vệ và mở gần 2,9km đường ven rạch rộng 9–16m. Công trình được kỳ vọng tăng khả năng thoát nước, giảm ngập cho khoảng 470ha khu vực lân cận và trung tâm thành phố. Lợi ích đó đáng kể, nhưng với các hộ phải di dời, câu hỏi trước mắt vẫn là mức bồi thường, thời điểm nhận tiền và nơi tái định cư.
Người dân cần theo dõi những bước nào?
Các mốc công bố cho thấy giai đoạn cuối năm 2026 sẽ dồn dập. Tại rạch Ông Bé, kiểm đếm và xác nhận nguồn gốc đất, nhà ở cần sớm hoàn tất; dự thảo phương án bồi thường dự kiến xong trước ngày 16/11, được niêm yết từ 17/11 đến 26/11, sau đó lấy ý kiến người dân từ 27/11 đến 26/12. Với bờ Nam kênh Đôi, kiểm đếm và xác nhận nguồn gốc đất cũng được yêu cầu hoàn thành trước 16/11; các bước công khai và lấy ý kiến triển khai theo kế hoạch. Đây là lúc người dân nên kiểm tra diện tích, hiện trạng, giấy tờ và thông tin về người có quyền lợi liên quan, thay vì chờ đến khi phương án đã được phê duyệt.
- Đối chiếu kết quả kiểm đếm và xác nhận nguồn gốc đất, nhà ở; báo sớm nếu có sai lệch.
- Đọc phương án khi được niêm yết, gửi ý kiến trong thời hạn lấy ý kiến và lưu lại hồ sơ, biên nhận.
- Theo dõi quyết định phê duyệt, lịch chi trả bồi thường và thông tin bố trí tái định cư.
Theo kế hoạch, phương án bồi thường của cả hai dự án sẽ được phê duyệt trong tháng 12; chi trả và bố trí tái định cư dự kiến diễn ra từ cuối năm 2026 đến tháng 1/2027. Các hộ chưa đồng thuận sẽ được vận động, đối thoại; việc xử lý bàn giao đất dự kiến vào tháng 3/2027.
Tiến độ chỉ thuyết phục khi quyền lợi được làm rõ
Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường theo dõi, đôn đốc tiến độ chung; Sở Xây dựng tham mưu quỹ nhà, đất tái định cư cho dự án rạch Ông Bé. Riêng dự án bờ Nam kênh Đôi được chia thành phần bồi thường, tái định cư và phần chỉnh trang đoạn cầu Hiệp Ân–cầu Bà Tàng; các khâu thẩm định, phê duyệt được xếp lịch tiếp nối sang năm 2027. Với những hộ chưa đồng thuận, đối thoại tại cơ sở phải giải đáp được căn cứ tính toán và phương án chỗ ở, không chỉ nhắc lại hạn bàn giao.
Mốc 31/3/2027 là mục tiêu điều hành, không nên biến thành lý do để rút ngắn quyền được biết và quyền góp ý của người dân. Hai dự án có thể cải thiện cảnh quan, hạ tầng và thoát nước, nhưng niềm tin phụ thuộc vào cách thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Thành phố cần công khai tiến độ từng bước, xử lý sai sót hồ sơ sớm và đối thoại thực chất; người dân cần chủ động kiểm tra thông tin trước khi ký xác nhận. Đó mới là cách để chỉnh trang đô thị đi cùng sự công bằng trong quá trình thu hồi đất.






