Niềm tin thể chế là điều kiện tiên quyết
Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam là mô hình tập trung các hoạt động, dịch vụ và định chế tài chính theo chuẩn mực quốc tế, nhằm kết nối nhà đầu tư toàn cầu với cơ hội của nền kinh tế trong nước. Muốn biến tham vọng đó thành dòng vốn thực, Việt Nam cần thuyết phục thị trường rằng luật chơi rõ ràng và được thực thi nhất quán. Tại phiên thảo luận về thu hút vốn toàn cầu trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ngày 27/10, đại diện cơ quan quản lý, lãnh đạo VIFC và nhà quản lý quỹ quốc tế cùng nêu bật yêu cầu đột phá thể chế. Oscar Njuguna, cố vấn cấp cao của VIFC tại Đà Nẵng, cho rằng niềm tin bắt đầu từ quy tắc pháp lý quen thuộc với thông lệ quốc tế, cơ quan quản lý minh bạch và việc áp dụng pháp luật công bằng, nhất quán. Đây không phải phần trang trí cho một trung tâm tài chính: đó là nền móng để nhà đầu tư tính toán rủi ro mà không phải lo ngại sự bất định trong cách vận hành.
Chính sách ổn định quan trọng hơn ưu đãi nhất thời
Ưu đãi có thể khiến một dự án chú ý, nhưng chính sách ổn định mới quyết định vốn có ở lại hay không. Nhà đầu tư có thể định giá rủi ro kinh doanh; rủi ro do thể chế khó đoán lại làm suy yếu niềm tin và khiến mọi kế hoạch dài hạn trở nên mong manh. Vì vậy, điều VIFC cần chứng minh không chỉ là lời hứa về một môi trường thuận lợi, mà là khả năng duy trì quy tắc rõ ràng trong suốt quá trình hoạt động. VIFC đang hướng tới các chuẩn mực như khung quản trị Basel và chuẩn mực kế toán IFRS, đồng thời tham vấn Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính để bảo đảm chính sách đồng bộ. Cơ chế trọng tài quốc tế cùng tòa án chuyên biệt cũng có thể giúp nhà đầu tư tin rằng tranh chấp được xử lý theo quy trình đáng tin cậy. Những cam kết ấy chỉ có giá trị khi được thực thi đều đặn; tính nhất quán, chứ không phải danh sách ưu đãi, mới là phép thử thuyết phục.
Kết nối thị trường phải đưa vốn đến cơ hội thật
Một trung tâm tài chính không thể sống bằng danh xưng hay văn phòng đại diện. Vốn quốc tế cần tiếp cận được tài sản, doanh nghiệp và cơ hội tăng trưởng trong nước qua những kênh minh bạch, thuận tiện và tương thích với chuẩn mực toàn cầu. Đây là điểm VIFC có thể tạo khác biệt: cung cấp cơ chế một cửa, hỗ trợ giao dịch bằng ngoại tệ tự do chuyển đổi, chuyển lợi nhuận và sử dụng các khuôn khổ hợp đồng, kế toán, giải quyết tranh chấp phù hợp với hoạt động quốc tế. Mô hình “Một trung tâm, hai điểm đến” tại TP.HCM và Đà Nẵng cũng có cơ sở nếu hai địa phương bổ trợ thay vì cạnh tranh. TP.HCM hướng tới sản phẩm tài chính chuyên sâu và thị trường truyền thống; Đà Nẵng có không gian cho công nghệ tài chính, đổi mới sáng tạo và mô hình mới. Một bộ quy tắc và cơ chế giám sát thống nhất sẽ giúp kết nối hai đầu mối thành một thị trường dễ tiếp cận hơn. Quy chế tiếp nhận quỹ đầu tư dự kiến ban hành trong tháng 11/2026 là bước triển khai đáng theo dõi.
Nhân lực tài chính quyết định sức bền của trung tâm
Thể chế và hạ tầng thị trường không thể tự vận hành. VIFC cần nhân lực tài chính có năng lực làm việc theo chuẩn quốc tế, hiểu sản phẩm xuyên biên giới và đủ chuyên môn để thực thi quản trị, kế toán, tuân thủ cũng như xử lý tranh chấp. Nếu thiếu đội ngũ này, quy tắc tốt khó chuyển thành dịch vụ đáng tin cậy; nếu có, trung tâm mới có thể biến cam kết thành trải nghiệm nhất quán cho các định chế. Tại diễn đàn, Marc Knapper, thành viên tổ tư vấn VIFC tại TP.HCM, nêu rõ kỳ vọng của nhà đầu tư gồm tính chắc chắn trong chính sách, kết nối thị trường sâu rộng và nguồn nhân lực chất lượng; đổi lại, các tổ chức quốc tế cần hiện diện thực tế, giữ tiêu chuẩn quản trị cao và hợp tác lâu dài. Đây là quan hệ hai chiều, không thể chỉ trông chờ nhà đầu tư mang chuyên môn đến. VIFC phải xây dựng môi trường để nhân lực trong nước phát triển và phối hợp hiệu quả với các định chế toàn cầu.
Kết luận, sức hút của Trung tâm Tài chính Quốc tế không đến từ một ưu đãi đơn lẻ hay tên gọi mới, mà từ sự kết hợp giữa luật lệ có thể dự đoán, kết nối thị trường đi vào giao dịch thật và nhân lực đủ sức vận hành theo chuẩn quốc tế. Nếu ba điều kiện ấy được thực thi nhất quán, VIFC có cơ hội thu hút dòng vốn dài hạn và đưa thêm nguồn lực vào nền kinh tế; nếu không, các nhà đầu tư sẽ tiếp tục tìm đến những trung tâm đã chứng minh được độ tin cậy.
