Phát triển du lịch ven biển: Từ bãi hoang đến hệ sinh thái cao cấp
Phát triển du lịch ven biển là quá trình biến những vùng bờ biển, vịnh và đảo vốn hoang sơ, thiếu hạ tầng thành các hệ sinh thái nghỉ dưỡng – giải trí – dịch vụ có quy hoạch, nơi du khách có thể lưu trú trong khu resort cao cấp, tham gia trải nghiệm sinh thái, thể thao và văn hóa, đồng thời tạo thêm việc làm, khai thác giá trị cảnh quan biển một cách có kiểm soát và hướng tới bền vững cho cộng đồng địa phương. Trong thập kỷ qua, Việt Nam không chọn cách khai thác manh mún, mà đi theo hướng xây dựng tổ hợp du lịch bài bản, quy mô lớn. Điểm chung của các mô hình thành công là dám đầu tư hạ tầng du lịch từ sớm, chấp nhận giai đoạn “gieo hạt” dài nhiều năm trước khi thu quả. Câu chuyện Vĩnh Hy và Hòn Tre cho thấy rõ: ai đi trước, đầu tư đúng hướng, người đó định hình tiêu chuẩn mới cho du lịch ven biển.
Vịnh Vĩnh Hy: 15 năm đánh thức một viên ngọc biển bằng đầu tư hạ tầng du lịch
Cách đây một thập kỷ rưỡi, Vĩnh Hy là vịnh biển đẹp nhưng gần như bị bỏ quên: nguyên sơ, thiếu dịch vụ, không đủ hạ tầng để giữ chân khách. Thay vì để viên ngọc này ngủ quên, một doanh nghiệp địa phương đã chọn đi ngược số đông: dồn lực đầu tư bài bản vào hạ tầng du lịch, từ lưu trú đến trải nghiệm sinh thái. Từ 50 phòng ban đầu, Resort Vĩnh Hy đã nâng cấp và mở rộng lên 150 phòng ngủ đạt chuẩn 5 sao trong 15 năm, trở thành tổ hợp nghỉ dưỡng hàng đầu khu vực. Đây không phải tăng trưởng tình cờ mà là kết quả của tư duy “làm resort như xây hệ sinh thái”: đa dạng hạng phòng từ Standard đến Villa hướng biển, thiết kế không gian mở, gắn chất liệu mộc mạc với tiện nghi hiện đại để giữ bản sắc vùng biển Núi Chúa.
Điểm khác biệt của Vĩnh Hy là cách phát triển sản phẩm: ưu tiên trải nghiệm sinh thái thay vì đô thị hóa bờ vịnh. Đội tàu đáy kính ngắm san hô, ca nô cao tốc, mô tô nước, kayak, lặn biển, tour câu mực đêm đã biến Vĩnh Hy từ điểm đến ngắm cảnh thành nơi du khách chủ động khám phá. Theo doanh nghiệp, vào mùa cao điểm từ tháng 4 đến tháng 8 hằng năm, họ đón trung bình từ 800 đến 1.500 lượt khách mỗi ngày. Đây là con số biết nói: khi hạ tầng dịch vụ đủ tốt, một vịnh nhỏ có thể trở thành động lực kinh tế cho cả vùng. Việc được cấp Giấy phép lữ hành quốc tế và tổ chức sự kiện tầm cỡ như cuộc thi sắc đẹp hay Nam vương đã nâng Vĩnh Hy từ một địa danh địa phương lên bản đồ du lịch quốc tế.
Hòn Tre: Bài học quy hoạch tổ hợp du lịch và nâng cấp trải nghiệm cao cấp
Nếu Vĩnh Hy là câu chuyện doanh nghiệp địa phương đánh thức vịnh nhỏ, thì Hòn Tre là ví dụ tiêu biểu cho quy hoạch tổ hợp du lịch trên quy mô đảo lớn. Hòn Tre rộng khoảng 3.323ha, tương đương hơn 33km², án ngữ phía đông Nha Trang và được ví như tấm bình phong chắn sóng cho đô thị biển. Hơn hai thập kỷ trước, khi hầu hết đảo ven vịnh còn nguyên sơ, một nhà đầu tư đã chọn đặt viên gạch đầu tiên: thành lập doanh nghiệp du lịch trên Hòn Tre năm 2001, khai trương khu nghỉ dưỡng 5 sao đầu tiên chỉ sau 18 tháng xây dựng. Từ hạt mầm đó, Hòn Tre dần trở thành quần thể kết hợp nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí, thương mại và thể thao, với hệ thống khu resort cao cấp như Vinpearl Resort, Vinpearl Luxury hay các khu resort & spa trên vịnh.
Điểm đáng bàn ở Hòn Tre là logic phát triển: mỗi dự án mới là một mảnh ghép hoàn chỉnh thêm cho hệ sinh thái. Cáp treo vượt biển không chỉ là công trình biểu tượng mà là hạ tầng du lịch chiến lược, giúp hành trình ra đảo trở thành trải nghiệm ngắm toàn cảnh vịnh Nha Trang từ trên cao. Công viên chủ đề hơn 50ha với 6 phân khu và gần 100 hoạt động giải trí, cùng khu phố thương mại tập trung mua sắm, ẩm thực và giải trí, khiến một chuyến đi Hòn Tre có thể “bóc từng lớp” trải nghiệm: nghỉ dưỡng, tắm biển, thể thao nước, spa, công viên giải trí, khu thương mại, và sắp tới là golf. Theo mô tả, sân golf Bãi Tre hơn 100ha phát triển theo mô hình links 19 hố, trên địa hình vách núi sát biển, do kiến trúc sư Kyle Phillips thiết kế. Nếu triển khai đúng định hướng, đây sẽ là mảnh ghép nâng Hòn Tre lên tầm điểm đến cao cấp hơn, nhất là với khách quốc tế.
Từ hai mô hình đến chiến lược quốc gia về khu resort cao cấp
Vĩnh Hy và Hòn Tre phản chiếu hai cách tiếp cận cùng dẫn đến một kết quả: du lịch ven biển chỉ bền khi dựa trên quy hoạch tổ hợp du lịch và đầu tư hạ tầng du lịch dài hạn. Ở Vĩnh Hy, doanh nghiệp chọn phát triển vừa phải, giữ nguyên sinh thái vịnh, dùng sản phẩm trải nghiệm để tăng giá trị, đồng thời xây dựng năng lực lữ hành quốc tế, đưa khách Việt ra nước ngoài và đón khách nước ngoài đến Việt Nam. Ở Hòn Tre, nhà đầu tư lại xây dựng quần thể lớn, đa phân khu, tích hợp nghỉ dưỡng, giải trí, thương mại và thể thao, rồi bổ sung sân golf links 19 hố như một tầng trải nghiệm mới. Quan trọng hơn, cả hai đều cho thấy: khu resort cao cấp Việt Nam không còn là khái niệm “một khách sạn đẹp bên bờ biển”, mà là cả hệ sinh thái đòi hỏi tầm nhìn, vốn và sự kiên nhẫn.
Kết luận: Không có đường tắt trong cuộc đua nâng tầm du lịch ven biển
Cái giá phải trả cho một vịnh biển hay hòn đảo được nhớ đến không phải là vài chiến dịch quảng bá, mà là nhiều năm âm thầm đầu tư hạ tầng du lịch, xây dựng sản phẩm và giữ gìn cảnh quan. Vĩnh Hy cần 15 năm để đi từ 50 phòng lên 150 phòng 5 sao, từ một vịnh hoang sơ lên thành điểm sáng nghỉ dưỡng sinh thái. Hòn Tre cần hơn hai thập kỷ để tiến hóa từ khu nghỉ dưỡng 5 sao đầu tiên thành quần thể kết hợp resort, công viên giải trí, khu thương mại và sân golf links trên vách núi sát biển. Con đường chung là rõ ràng: muốn phát triển du lịch ven biển, Việt Nam phải khuyến khích những mô hình quy hoạch tổ hợp du lịch, coi đầu tư dài hạn là chuẩn mực, và đặt người dân cùng hệ sinh thái biển vào trung tâm. Không có đường tắt, nhưng kết quả xứng đáng là những bờ biển được hưởng cả danh tiếng lẫn sinh kế.
