Lợi nhuận vượt xa kế hoạch nhờ biên lọc dầu cải thiện
Lợi nhuận BSR là kết quả kinh doanh của Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam, đơn vị quản lý nhà máy lọc dầu Dung Quất, được quyết định đáng kể bởi chênh lệch giữa giá bán sản phẩm và giá dầu thô đầu vào. Trong chín tháng đầu năm 2026, BSR đạt doanh thu thuần 164.217 tỷ đồng, tăng gần 58%, và lợi nhuận sau thuế 24.902 tỷ đồng, cao gấp 11,6 lần cùng kỳ, đồng thời bằng khoảng 11,5 lần kế hoạch lợi nhuận cả năm. Đây không chỉ là một quý thuận lợi phóng đại lên cả năm: doanh thu chín tháng cũng đã vượt kế hoạch năm khoảng 6,5%. Nhưng khoảng cách lớn giữa mức lãi thực tế và kế hoạch nhấn mạnh mức độ nhạy cảm của lọc dầu với chu kỳ giá, chứ chưa tự nó chứng minh rằng lợi nhuận ở quy mô này sẽ lặp lại.
Giá dầu thô và chênh lệch sản phẩm là cú hích chính
Quý III cho thấy rõ cơ chế đứng sau cú bứt phá. Doanh thu thuần đạt 59.581 tỷ đồng, tăng gần 69% so với cùng kỳ, trong khi giá vốn tăng chậm hơn; lợi nhuận gộp vì vậy lên 9.651 tỷ đồng, so với 1.009 tỷ đồng một năm trước. Biên lợi nhuận gộp mở rộng từ 2,86% lên 16,20%, còn lợi nhuận sau thuế đạt 8.969 tỷ đồng. Theo giải trình của BSR, giá Brent bình quân trong quý là 97 USD mỗi thùng, cao hơn 27,93 USD so với cùng kỳ; chênh lệch giữa giá sản phẩm và giá dầu thô được nới rộng, tạo lực đẩy chính. Vì vậy, cách đọc hợp lý không phải là quy toàn bộ kết quả cho sản lượng hay hiệu quả vận hành: biến động giá đầu vào và biên sản phẩm thuận lợi đã đóng vai trò quyết định trong quý.
E10 tăng vọt, nhưng diesel vẫn là trụ cột doanh thu
Doanh thu xăng E10 đạt 9.076 tỷ đồng trong chín tháng, từ mức 4,7 tỷ đồng cùng kỳ—một bước nhảy rất lớn trong bối cảnh lộ trình sử dụng E10 trên toàn quốc được triển khai từ ngày 1/6/2026. Đây là tín hiệu đáng chú ý về thay đổi cơ cấu sản phẩm tại lọc dầu Dung Quất, nhưng chưa nên nhầm đà tăng doanh thu với bằng chứng rằng E10 đã trở thành động lực lợi nhuận lớn nhất. Dầu diesel DO 0,05S vẫn dẫn đầu, mang về 74.415 tỷ đồng, chiếm hơn 45% doanh thu; xăng E5 cũng tăng mạnh, còn doanh thu xăng không chì RON92 giảm về 0. Bức tranh trái chiều ở LPG càng cho thấy doanh thu không đồng nghĩa với lãi: mảng này ghi nhận 7.114 tỷ đồng doanh thu nhưng lỗ gộp khoảng 140 tỷ đồng.
Đà tăng cần được đánh giá qua độ bền của dòng tiền
Kết quả chín tháng tạo bộ đệm đáng kể cho BSR, nhưng thước đo tiếp theo nên là khả năng biến lợi nhuận thành tiền và duy trì biên có lợi khi điều kiện thị trường thay đổi. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh đạt hơn 14.480 tỷ đồng; đến cuối tháng 9, tiền và tiền gửi của doanh nghiệp ở mức 58.651 tỷ đồng, trong khi khoản phải thu khách hàng tăng lên 22.865 tỷ đồng. Nhóm phân tích Techcom Securities nhận định lợi nhuận từ hoạt động cốt lõi của BSR chuyển hóa gần như toàn bộ thành tiền; lượng tiền lớn và việc không có vay dài hạn là bộ đệm cho chu kỳ nâng cấp, mở rộng hoạt động. Đây là cơ sở tích cực cho bước tiếp theo, nhưng không xóa đi rủi ro lợi nhuận phụ thuộc vào chênh lệch giá. Kết luận: E10 mở ra hướng tăng trưởng mới, còn mức lãi đột biến vẫn cần được nhìn trước hết qua chu kỳ dầu và biên lọc dầu.
