Bước nhảy 43,1%: Thương mại Việt Nam–Singapore chuyển sang “số cao”
Thương mại Việt Nam–Singapore là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ được trao đổi hai chiều giữa hai nước, phản ánh mức độ gắn kết kinh tế song phương, vai trò của mỗi bên trong chuỗi cung ứng khu vực, cũng như mức độ phụ thuộc lẫn nhau vào các ngành như công nghệ, sản xuất và dịch vụ tài chính trong bối cảnh hội nhập ASEAN sâu rộng. Trong 7 tháng đầu năm, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và Singapore đạt 33 tỷ với mức tăng 43,1% so với cùng kỳ, cho thấy đây không còn là một mối quan hệ giao thương bình thường mà đang bước vào giai đoạn tăng tốc khác biệt so với mặt bằng chung của khu vực. Thay vì chỉ coi Singapore là thị trường xuất–nhập khẩu đơn thuần, Việt Nam đang hành xử như một mắt xích chủ động trong mạng lưới trung tâm thương mại, logistics và tái xuất của Đông Nam Á.
Cú hích từ công nghệ, sản xuất và dịch vụ tài chính của Singapore
Điều đáng nói là cú tăng tốc của thương mại Việt Nam–Singapore không diễn ra trong chân không, mà bám sát nhịp đi lên của kinh tế Singapore. Trong tháng 7, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Singapore với thế giới tăng 38,6% so với cùng kỳ, xuất khẩu tăng 40,6% và nhập khẩu tăng 36,3%. Đằng sau các con số là một câu chuyện rất cụ thể: Singapore đang hưởng lợi rõ rệt từ chu kỳ đầu tư toàn cầu vào trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu và công nghệ bán dẫn. Khu vực chế tạo, đặc biệt là cụm điện tử và cơ khí chính xác, tăng trưởng 12,5% trong quý II – cao hơn nhiều so với quý I. Các ngành chế tạo phục vụ AI và bán dẫn kéo theo nhu cầu thương mại bán buôn, dịch vụ tài chính và công nghệ, tạo bệ phóng cho quan hệ giao thương với những đối tác có khả năng cung ứng và tham gia chuỗi như Việt Nam.
Xuất khẩu Việt Nam bứt phá: từ bán hàng sang tham gia chuỗi cung ứng
Điểm gây ấn tượng mạnh trong thương mại Việt Nam–Singapore là tốc độ tăng xuất khẩu của Việt Nam. 7 tháng đầu năm, xuất khẩu của Việt Nam sang Singapore tăng tới 126,8% so với cùng kỳ. Đây không chỉ là bứt phá về lượng, mà là tín hiệu Việt Nam đang dịch chuyển từ vai trò “bán hàng vào thị trường” sang “cung cấp cho chuỗi trung chuyển và tái xuất”. Nếu chỉ tính hàng hóa có xuất xứ nội địa, Việt Nam xuất siêu sang Singapore ở mức 10 tỷ SGD, tương đương khoảng 7,8 tỷ USD. Ngược lại, nếu tính cả tạm nhập tái xuất, Singapore lại xuất siêu sang Việt Nam khoảng 2,7 tỷ. Sự đảo chiều tùy theo cách tính cho thấy Singapore đang dùng vị thế trung tâm thương mại để tái xuất hàng hóa, còn Việt Nam ngày càng đóng vai trò là nguồn cung nội địa cho hệ thống đó, thay vì chỉ là điểm đến cuối cùng của hàng nhập khẩu.
Cấu trúc kinh tế hai nước đang thay đổi như thế nào?
Khi thương mại Việt Nam–Singapore tăng vọt, cấu trúc kinh tế hai nước cũng âm thầm điều chỉnh. Với Singapore, cụm điện tử chiếm tới 43,2% giá trị gia tăng danh nghĩa của khu vực chế tạo và khoảng 8% tổng giá trị gia tăng của nền kinh tế năm 2025; riêng phân khúc bán dẫn chiếm 80,2% giá trị gia tăng của cụm điện tử. Điều này đồng nghĩa nền kinh tế đảo quốc phụ thuộc mạnh vào chu kỳ điện tử toàn cầu, và các đối tác như Việt Nam sẽ bị “kéo” vào quỹ đạo này. Ở chiều ngược lại, Việt Nam vừa là thị trường tiêu thụ, vừa là nguồn cung cho mạng lưới sản xuất–trung chuyển mà Singapore dẫn dắt. Doanh nghiệp Việt Nam không thể tiếp tục tư duy xuất khẩu đơn ngành, mà phải tính đến khả năng đáp ứng chuẩn mực kỹ thuật, công nghệ và dịch vụ tài chính gắn với các chuỗi liên quan tới AI, trung tâm dữ liệu và thiết bị bán dẫn.
Từ đối tác thứ 10 đến vai trò mới trong mạng lưới khu vực
Việc duy trì vị trí đối tác thương mại thứ 10 của Singapore cho thấy Việt Nam đã bước qua giai đoạn “ngoại vi” và đang trở thành một đối tác đáng để Singapore đầu tư công sức duy trì kênh thương mại ổn định. Dự báo tăng trưởng GDP cả năm của Singapore được nâng từ 2–4% lên 4,5–5,5% cho thấy nước này tin vào chu kỳ đầu tư toàn cầu liên quan đến AI và bán dẫn sẽ tiếp tục hỗ trợ ngành điện tử và thiết bị sản xuất bán dẫn trong nửa cuối năm. Trong bối cảnh đó, câu hỏi không còn là “Việt Nam có xuất được bao nhiêu hàng sang Singapore?”, mà là “Việt Nam có chủ động chiếm vị trí nào trong chuỗi cung ứng công nghệ và dịch vụ mà Singapore đang mở rộng?”. Thương vụ Việt Nam tại Singapore đã xác định nhiệm vụ tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp kết nối giao thương, trưng bày hàng hóa, quảng bá thương hiệu và xúc tiến đầu tư công nghiệp, thương mại và dịch vụ giữa hai nước. Đây sẽ là cầu nối quan trọng để Việt Nam chuyển từ đối tác hiện diện về lượng sang đối tác có sức nặng về chất trong mạng lưới khu vực.
