Tuyến đường động lực mới: không chỉ là 8,87 km bê tông
Tuyến đường Gia Nghĩa - Bảo Lâm là một dự án hạ tầng động lực dài khoảng 8,87 km, được đầu tư 2.850 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và tỉnh, kết hợp cầu dây văng vượt sông Đồng Nai để rút ngắn quãng đường kết nối giữa Gia Nghĩa và Bảo Lâm từ 41 km xuống còn khoảng 15 km, qua đó hình thành trục giao thông dọc mới cho khu vực Tây Nguyên và tăng liên kết với Nam Trung Bộ, Đông Nam Bộ. Điều đáng nói là tuyến đường động lực này không được thiết kế như một con đường “cho có” để bổ sung vào bản đồ giao thông Lâm Đồng, mà là một cấu phần chiến lược trong quy hoạch 2021-2030 nhằm mở một hướng kết nối hoàn toàn mới từ cửa ngõ phía Đông Gia Nghĩa, vượt sông Đồng Nai, đi qua bon Cây Xoài và nối với Quốc lộ 55 tại Bảo Lâm. Nó thay thế vai trò độc đạo, nhiều rủi ro của Quốc lộ 28 vốn thường xuyên sạt lở, làm gián đoạn vận chuyển hàng hóa và đi lại của người dân.
Cầu dây văng Đồng Nai: công trình trung tâm hơn 1,17 km
Nếu phải chọn một biểu tượng mới cho cơ sở hạ tầng khu vực phía Tây Lâm Đồng, cầu dây văng Đồng Nai của dự án này xứng đáng đứng đầu danh sách. Cầu vượt sông Đồng Nai dài khoảng 1,17 km, với nhịp chính dây văng dài 350 m, sử dụng kết cấu trụ, tháp dây văng và một mặt phẳng dây. Tại vị trí trụ tháp, mặt cầu rộng tới 25,3 m, bố trí 4 làn xe cơ giới và 2 làn dành cho xe thô sơ, xe máy. Theo quyết định phê duyệt, dự án được xem là tuyến đường động lực Gia Nghĩa - Bảo Lâm với tổng vốn đầu tư 2.850 tỷ đồng, trong đó cầu dây văng vượt sông Đồng Nai là hạng mục nổi bật tạo điểm nhấn kiến trúc và kỹ thuật. Chính cây cầu này làm nên sự khác biệt: nó không chỉ giúp vượt một con sông rộng mà còn vượt qua điểm nghẽn lịch sử về kết nối, tạo một trục liên thông mới giữa Tây Tây Nguyên và Đông Nam Tây Nguyên.
Đường Gia Nghĩa - Bảo Lâm: xoay trục giao thông Lâm Đồng và Tây Nguyên
Đường Gia Nghĩa Bảo Lâm được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, vận tốc 80 km/giờ, với nền đường rộng 12 m tại các đoạn thông thường và mở lên 21,5 m ở khu vực địa hình khó khăn, bảo đảm 4 làn xe. Thông số kỹ thuật này cho thấy định hướng rõ ràng: đây là trục giao thông chính, không phải tuyến đường nhánh. Về mặt chiến lược, tuyến mới tạo một trục dọc kết nối khu vực phía Tây Tây Nguyên với phía Đông Nam Tây Nguyên, đồng thời tăng liên kết với Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ. Thay vì phụ thuộc gần như hoàn toàn vào Quốc lộ 28 với địa hình địa chất phức tạp và tình trạng sạt lở, giao thông Lâm Đồng sẽ có một hành lang vận tải mới, ổn định hơn, kết nối trực tiếp với Quốc lộ 55 và xa hơn là các cảng biển khu vực duyên hải Nam Trung Bộ. Đây là sự chuyển dịch trục giao thông chứ không chỉ là thêm một tuyến đường song song.
Tác động kinh tế - xã hội: từ bon Cây Xoài ra cảng biển
Việc rút ngắn quãng đường từ 41 km xuống còn khoảng 15 km giữa Gia Nghĩa và Bảo Lâm không chỉ là con số đẹp trên bản vẽ; đó là thời gian, chi phí và rủi ro được giảm đáng kể cho người dân, doanh nghiệp. Hàng hóa – đặc biệt là nông sản, cà phê, trái cây – từ phía Tây Lâm Đồng sẽ có tuyến vận chuyển thuận lợi hơn ra Quốc lộ 55, rồi xuống các cảng biển, phục vụ xuất khẩu. Quan trọng hơn, tuyến đường và cầu dây văng Đồng Nai mở thêm dư địa phát triển kinh tế cho cả Tây Nguyên và duyên hải Nam Trung Bộ, góp phần hoàn thiện hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Việc kết nối với các trục giao thông ngang hiện hữu giúp phát huy hiệu quả những công trình đã và đang đầu tư, tránh tình trạng hạ tầng bị “đứt đoạn” và tăng khả năng liên kết các trung tâm kinh tế, khu công nghiệp, đô thị trong vùng.
Thời điểm và thách thức: 2026–2029 là bài kiểm tra năng lực triển khai
Dự án thuộc nhóm B, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3 làm chủ đầu tư, được lên kế hoạch thực hiện trong giai đoạn 2026–2029. Mốc thời gian này đặt ra hai yêu cầu song song: chuẩn bị kỹ lưỡng về thiết kế, giải phóng mặt bằng, nguồn vốn; và không để dự án trượt tiến độ, vì đây là tuyến động lực trong quy hoạch 2021–2030. Từ góc độ người viết, ý nghĩa của tuyến Gia Nghĩa – Bảo Lâm và cầu dây văng Đồng Nai sẽ chỉ thực sự trọn vẹn nếu địa phương biến quyết tâm trên giấy thành công trình ngoài thực địa. Giai đoạn 2026–2029 là bài kiểm tra năng lực tổ chức, giám sát và ưu tiên đầu tư cho cơ sở hạ tầng khu vực. Nếu vượt qua, Lâm Đồng không chỉ có thêm một cầu đẹp trên sông Đồng Nai, mà có một trục giao thông chiến lược giúp nâng tầm vai trò của mình trong bức tranh liên kết vùng của Tây Nguyên và miền duyên hải.
