Từ ý tưởng đến dự án: Cây cầu quyết định hướng phát triển Tây Nguyên
Cầu dây văng vượt sông Đồng Nai trên tuyến đường động lực Gia Nghĩa – Bảo Lâm là một dự án hạ tầng giao thông Tây Nguyên có quy mô lớn, được thiết kế để bắc qua dòng sông dài gần 600km, rút ngắn đáng kể quãng đường di chuyển giữa hai khu vực và tạo một trục kết nối liên vùng mới, qua đó định hình lại luồng vận tải, du lịch và phát triển không gian kinh tế ở phía Đông Tây Nguyên trong giai đoạn tới. Điều đáng nói không phải là Lâm Đồng đang xây thêm một cây cầu, mà là tỉnh đã chọn một công trình dây văng quy mô để thay thế tư duy “vá víu” giao thông bằng những tuyến đường nhỏ, dễ sạt lở. Cuối tháng 8, UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt dự án tuyến đường động lực Gia Nghĩa – Bảo Lâm với tổng mức đầu tư 2.850 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh. Đây là quyết định cho thấy địa phương chấp nhận chi mạnh để đổi lấy một cấu trúc giao thông mới, thay vì chỉ sửa chữa hiện trạng. Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3 làm chủ đầu tư, triển khai giai đoạn 2026–2029. Cây cầu vượt sông Đồng Nai, dài khoảng 1,17km, là hạng mục lớn nhất trên tuyến, và cũng là tuyên ngôn rõ ràng về việc Lâm Đồng muốn bước lên một nấc thang mới trong tư duy hạ tầng.
Công nghệ dây văng trên dòng sông dài gần 600km: Tham vọng kiến trúc hay lựa chọn bắt buộc?
Với một con sông dài gần 600km như Đồng Nai, việc lựa chọn cầu dây văng không chỉ là câu chuyện thẩm mỹ, mà là bài toán kỹ thuật và kinh tế. Cầu có nhịp chính dây văng dài 350m, dùng kết cấu trụ và tháp dây văng với một mặt phẳng dây. Tại vị trí trụ tháp, mặt cắt ngang rộng 25,3m, gồm 4 làn xe chính và 2 làn dành cho xe máy, xe thô sơ. Theo mô tả, "công trình được kỳ vọng trở thành một điểm nhấn kiến trúc trên tuyến đường mới, đồng thời tạo kết nối trực tiếp qua sông Đồng Nai". Quan điểm của người viết là: đã đến lúc các địa phương trong khu vực không coi hạ tầng giao thông Tây Nguyên chỉ là những con đường đèo hẹp, chắp vá. Cầu dây văng trên sông Đồng Nai sẽ ép toàn bộ tuyến đường động lực Gia Nghĩa – Bảo Lâm phải tuân theo chuẩn thiết kế rõ ràng: toàn tuyến dài khoảng 8,87km, tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, vận tốc thiết kế 80km/h, nền đường rộng 12–21,5m với quy mô 4 làn xe. Khi một cây cầu được tính toán cho khối lượng xe lớn, những đoạn đường nối đến nó không thể tiếp tục là "nút thắt".
26km rút ngắn: Giá trị thời gian và an toàn cho cư dân Gia Nghĩa – Bảo Lâm
Hiện việc đi lại giữa Gia Nghĩa và Bảo Lâm chủ yếu thông qua Quốc lộ 28, tuyến đường có địa hình, địa chất phức tạp và thường xuyên xảy ra sạt lở, ảnh hưởng đến đi lại và vận chuyển hàng hóa. Đây là bối cảnh khiến cây cầu dây văng mới mang ý nghĩa vượt xa một công trình kiến trúc: nó là lối thoát khỏi tình trạng phụ thuộc vào một tuyến đường rủi ro lâu nay. Khi tuyến đường động lực hoàn thành, quãng đường từ Gia Nghĩa đến Bảo Lâm được rút từ khoảng 41km xuống còn 15km, giảm 26km. Câu nói này có thể trích nguyên văn: "Quãng đường từ Gia Nghĩa đến Bảo Lâm dự kiến được rút ngắn từ khoảng 41km xuống còn 15km (giảm được 26km)". Rút ngắn hơn một nửa quãng đường nghĩa là giảm chi phí nhiên liệu, thời gian và rủi ro cho người dân, doanh nghiệp. Trên bình diện kết nối liên vùng, tuyến mới từ cửa ngõ phía Đông Gia Nghĩa, vượt sông Đồng Nai, đi qua bon Cây Xoài, kết nối Quốc lộ 55 tại Bảo Lâm sẽ mở ra một trục vận tải thuận lợi hơn cho hàng xuất khẩu, thay vì vòng vèo qua các cung đường đèo vốn khó nâng cấp. Với người viết, đây mới là thước đo thực sự của giá trị hạ tầng: tiết kiệm thời gian sống và kinh doanh cho số đông.
Chiến lược kết nối liên vùng Tây Nguyên: Cây cầu là mắt xích, không phải điểm đến cuối cùng
Nếu nhìn riêng cây cầu, dễ bị cuốn vào những con số kỹ thuật hay hình ảnh mô phỏng ấn tượng. Nhưng đặt nó vào quy hoạch Lâm Đồng thời kỳ 2021–2030, bức tranh trở nên rõ hơn: tuyến Gia Nghĩa – Bảo Lâm mở hướng kết nối mới, vượt sông Đồng Nai, đi qua bon Cây Xoài, rồi nhập vào Quốc lộ 55. Đây là sợi dây mới buộc Tây Nguyên với khu vực duyên hải và các trung tâm logistics, giúp hạ tầng giao thông Tây Nguyên bớt phụ thuộc vào các tuyến độc đạo. Điều thú vị là Lâm Đồng – tỉnh có diện tích lớn nhất cả nước sau khi sáp nhập với Bình Thuận và Đắk Nông, lên tới 24.236,5 km2 – không chọn làm thêm cáp treo giải trí ở khu vực này, mà ưu tiên cầu dây văng và đường động lực. Cây cầu mới sẽ bổ sung một công trình quy mô lớn vào bức tranh hạ tầng của tỉnh. Quan điểm của người viết: khi diện tích và vai trò liên vùng tăng, tỉnh buộc phải chuyển từ "tư duy điểm đến" sang "tư duy hành lang" – tạo ra các trục kết nối liên vùng ổn định, thay vì thêm các điểm check-in. Cầu dây văng vượt sông dài gần 600km là mắt xích quan trọng trong quá trình đó.
Từ cầu kính Ngàn Thông đến cầu dây văng sông Đồng Nai: Hạ tầng Tây Nguyên bước sang giai đoạn mới
Lâm Đồng vốn nổi tiếng với cảnh quan cao nguyên và các công trình cầu cho mục đích du lịch. Cầu kính Ngàn Thông tại Thung lũng Tình yêu, Đà Lạt, dài 325m, rộng 3m, nối Thung lũng Tình yêu với Đồi Thống Nhất; mặt cầu dùng kính cường lực 5 lớp dày gần 4cm, công nghệ 7D tạo hiệu ứng hình ảnh cho du khách. Khi đưa vào hoạt động năm 2023, đây là cầu kính đầu tiên tại Tây Nguyên và khu vực phía Nam. Nó đại diện cho giai đoạn mà hạ tầng được xây nhiều để phục vụ trải nghiệm. Cầu dây văng vượt sông Đồng Nai lại nói một câu chuyện khác: thay vì bổ sung thêm một điểm check-in, tỉnh chọn một dự án 2.850 tỷ đồng để tái thiết cấu trúc giao thông. Theo người viết, đây là dấu hiệu cho thấy hạ tầng giao thông Tây Nguyên bước sang giai đoạn trưởng thành hơn: giải quyết bài toán kết nối liên vùng, an toàn và thời gian, rồi từ đó mới tính đến các tầng giá trị như du lịch, bản sắc kiến trúc. Kết luận ở đây khá rõ: nếu cầu dây văng vượt dòng chảy dài 600km hoàn thành đúng công năng, nó sẽ không chỉ là điểm nhấn kiến trúc, mà là tượng đài cho một tư duy hạ tầng mới – coi đường và cầu là xương sống phát triển, chứ không chỉ là phông nền cho du lịch.
