Cây cầu dây văng trên dòng sông dài 600km: không chỉ là chuyện rút ngắn 26km
Cầu dây văng vượt sông Đồng Nai là hạng mục trung tâm của tuyến đường động lực Gia Nghĩa – Bảo Lâm, một công trình kiến trúc sông nước quy mô lớn được thiết kế để kết nối trực tiếp hai bờ của dòng sông nội địa dài gần 600km, đồng thời rút ngắn đáng kể quãng đường di chuyển và tái định hình dòng chảy giao thông, logistics trong khu vực Tây Nguyên. Đây không phải là cây cầu “đi qua cho tiện”, mà là tuyên bố chính sách hạ tầng mới của tỉnh lớn nhất Việt Nam: ưu tiên kết nối giao thông Việt Nam bằng những tuyến đường thiết thực thay vì các dự án mang tính biểu tượng nhưng ít tác động tới đời sống. Quyết định không làm cáp treo, chuyển trọng tâm sang dự án cầu 2800 tỷ cho thấy Lâm Đồng chọn tương lai của vận tải hàng hóa và an toàn đi lại, hơn là những công trình gây chú ý nhưng khó giải bài toán lưu thông lâu dài.
Dự án cầu 2.850 tỷ và tham vọng kiến trúc của một tỉnh rộng nhất cả nước
Cuối tháng 8, UBND tỉnh Lâm Đồng phê duyệt dự án đầu tư xây dựng tuyến đường động lực Gia Nghĩa – Bảo Lâm với tổng mức đầu tư 2.850 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và ngân sách tỉnh. Ở một địa phương có diện tích lên tới 24.236,5 km2 sau khi sáp nhập với Bình Thuận và Đắk Nông, việc chi mạnh tay cho một tuyến đường chưa tới 9km nghe có vẻ “xa xỉ”, nhưng thực chất là lựa chọn chiến lược: nếu không tạo được một trục xương sống đủ mạnh, tỉnh rộng nhất nước sẽ mãi bị chia cắt bởi địa hình và dòng sông. Điểm nhấn của dự án là cây cầu dây văng dài khoảng 1,17km, nhịp chính 350m, mặt cắt ngang 25,3m với 4 làn ô tô và 2 làn xe máy, xe thô sơ. Đó là tỉ lệ của một biểu tượng kiến trúc sông nước, chứ không chỉ là công trình kỹ thuật. Ở vùng đất vốn quen với cầu kính Ngàn Thông phục vụ du lịch, lần này Lâm Đồng hướng tham vọng kiến trúc vào hạ tầng giao thông xương sống.
Từ 41km xuống 15km: khi một cây cầu thay đổi hành trình và thói quen vận chuyển
Hiện nay, việc đi lại giữa Gia Nghĩa và Bảo Lâm phụ thuộc vào Quốc lộ 28 với địa hình, địa chất phức tạp và thường xuyên sạt lở, gây ảnh hưởng đến đi lại và vận chuyển hàng hóa. Người dân và doanh nghiệp đã quen sống chung với rủi ro: mỗi cơn mưa lớn là một lần hành trình bị đe dọa. Chính trong bối cảnh đó, tuyến đường động lực Gia Nghĩa – Bảo Lâm dài khoảng 8,87km với cầu dây văng vượt sông Đồng Nai không chỉ là đường mới, mà là lối thoát khỏi sự lệ thuộc vào một tuyến quốc lộ bất ổn. Theo thiết kế, khi hoàn thành, quãng đường từ Gia Nghĩa đến Bảo Lâm sẽ rút từ khoảng 41km xuống còn 15km, giảm được 26km. Đó là con số đủ để doanh nghiệp tính lại chi phí logistics, tài xế sắp xếp lại thời gian chạy xe, và người dân thay đổi thói quen đi lại. Nhiều người sẽ nhìn con số 26km như lợi ích cho du lịch cuối tuần, nhưng tác động thực sự nằm ở từng tấn hàng hóa được vận chuyển nhanh hơn, an toàn hơn.
Công trình kiến trúc sông nước và bản đồ kết nối giao thông mới
Theo quy hoạch tỉnh Lâm Đồng thời kỳ 2021-2030, tuyến đường Gia Nghĩa – Bảo Lâm mở một hướng kết nối mới từ cửa ngõ phía Đông Gia Nghĩa, vượt sông Đồng Nai, đi qua bon Cây Xoài rồi nối với Quốc lộ 55 tại Bảo Lâm. Nghĩa là cây cầu dây văng này không đứng một mình: nó là đốt xích then chốt trong chuỗi kết nối giao thông Việt Nam từ cao nguyên xuống các vùng duyên hải, đặc biệt cho hàng hóa phục vụ xuất khẩu. Với cấu trúc trụ và tháp dây văng một mặt phẳng dây, công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc trên tuyến, đồng thời tạo kết nối trực tiếp qua sông Đồng Nai. Nếu được tổ chức tốt cảnh quan, cây cầu hoàn toàn có thể trở thành công trình kiến trúc sông nước mang hai lớp giá trị: vừa là hạ tầng chiến lược, vừa là điểm đến mới trong hành trình khám phá vùng giao thoa giữa Tây Nguyên và miền Đông Nam Bộ. Nhưng khác với cầu kính Ngàn Thông, điểm mạnh của cây cầu này nằm ở khả năng gánh trên lưng cả một luồng giao thông vùng.
Giai đoạn 2026-2029: phép thử cho tầm nhìn hạ tầng Lâm Đồng
Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 3 làm chủ đầu tư, được thực hiện trong giai đoạn 2026-2029. Thời gian thi công ba năm không dài với một công trình dây văng quy mô, nhưng đủ dài để bộc lộ cách một địa phương đối xử với tầm nhìn hạ tầng của mình: hoặc biến kế hoạch thành một chuỗi trì hoãn, hoặc giữ tiến độ để tuyến đường động lực kịp đồng hành với chu kỳ phát triển kinh tế mới. Toàn tuyến được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, tốc độ 80km/h, nền đường rộng 12m ở đoạn thuận lợi, 21,5m ở địa hình khó khăn, bảo đảm 4 làn xe. Với cấu hình này, nếu không bị “băm nát” bởi kết nối phụ, tuyến đường có thể trở thành trục giao thông chất lượng cao, xứng đáng với mức đầu tư hàng nghìn tỷ. Cuối cùng, thành công của cây cầu dây văng sông Đồng Nai sẽ không đo bằng số bức ảnh check-in, mà bằng số chuyến xe an toàn đi qua và số doanh nghiệp coi đây là tuyến ưu tiên trong mạng lưới vận tải của họ.
