Giấy phép dạy tiếng Anh không phải giấy phép mở trường
Trung tâm tiếng Anh là cơ sở được cấp phép để tổ chức hoạt động đào tạo ngoại ngữ trong phạm vi được phê duyệt, chứ không mặc nhiên có quyền thay trường phổ thông dạy chương trình giáo dục quốc gia. Vụ Thiên Lập Nhân ở Đà Nẵng cho thấy phụ huynh cần phân biệt rõ hai loại hình này trước khi quyết định chuyển trường cho con. Trung tâm được cấp phép hoạt động từ năm 2017 với chương trình tiếng Anh cho thanh thiếu niên, nhưng cơ quan điều tra cho biết đơn vị không được phép dạy chương trình phổ thông hoặc liên kết đào tạo với tổ chức nước ngoài.
Giám đốc, nhà đầu tư trung tâm, ông Trương Văn Thiên Tư, bị bắt tạm giam ngày 29-10 để điều tra cáo buộc lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây là cáo buộc đang được điều tra, không phải kết luận có tội. Theo thông tin ban đầu, từ năm 2019, hơn 200 trẻ từ 5 đến 16 tuổi được tổ chức học toàn thời gian theo mô hình học tại nhà dưới tên Prinberk Academy, được giới thiệu là học viện tại Mỹ.
Dấu hiệu cần cảnh giác: chương trình và tư cách pháp lý nhập nhằng
Điểm đáng lo không chỉ là việc tổ chức học toàn thời gian khi chưa có thẩm quyền. Theo cơ quan điều tra, chương trình được quảng bá bằng các cam kết về giáo trình, hồ sơ học tập và cơ hội chuyển tiếp ra nước ngoài; giám đốc còn tự giới thiệu là hiệu trưởng Prinberk Academy. Thông tin về một học viện nước ngoài hay lời hứa đầu ra không thay thế được giấy phép trung tâm và giấy tờ xác nhận phạm vi hoạt động tại Việt Nam.
Trước đó, ngày 28-8-2024, Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng nhận phản ánh về hoạt động tại một cơ sở trên đường Nguyễn Tất Thành. Sau khi làm việc và kiểm tra các địa điểm, Sở yêu cầu chấm dứt việc phân công giáo viên chưa đủ chuẩn, công khai thông tin hoạt động, bảo đảm quyền lợi người học và không tổ chức bán trú; trung tâm bị xử phạt hành chính và hoàn thành việc khắc phục theo yêu cầu. Ngày 7-1-2026, Sở ban hành quyết định giải thể trung tâm.
Vì vậy, phụ huynh chọn trung tâm không nên chỉ dựa vào tên gọi, tài liệu quảng bá hay lời hứa về bằng cấp. Cần hỏi cụ thể cơ sở được phép dạy nội dung nào, ở địa chỉ nào và có được tổ chức học cả ngày, bán trú hoặc dạy chương trình phổ thông hay không.
Cách kiểm tra trước khi đăng ký cho con
Phụ huynh có thể yêu cầu trung tâm cung cấp quyết định thành lập, giấy phép hoạt động và thông tin về chương trình được phê duyệt; sau đó đối chiếu tên đơn vị, địa chỉ cơ sở và phạm vi đào tạo với thông tin của cơ quan giáo dục địa phương. Nếu trung tâm quảng cáo chương trình nước ngoài, hãy hỏi rõ đơn vị nào chịu trách nhiệm, căn cứ pháp lý để triển khai và hồ sơ học tập của trẻ do ai cấp. Những lời giải thích mơ hồ, chứng từ thu tiền ghi nội dung khác với dịch vụ thực tế, hoặc cam kết chuyển tiếp không kèm tài liệu kiểm chứng đều cần được làm rõ trước khi đóng học phí.
Hãy đề nghị hợp đồng ghi đúng dịch vụ, lịch học, trách nhiệm của các bên và cách xử lý khi ngừng hoạt động. Nếu trung tâm không chứng minh được quyền tổ chức loại hình đang quảng bá, phụ huynh nên xác minh trực tiếp với cơ quan quản lý thay vì xem một giấy phép dạy ngoại ngữ là đủ. Đây là bước kiểm tra thiết thực để bảo vệ việc học liên tục của trẻ, nhất là khi chương trình được giới thiệu như phương án thay thế trường phổ thông.
Đà Nẵng tăng kiểm tra, nhưng phụ huynh vẫn cần tự đối chiếu
Ngày 3-11, Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng thông tin về công tác quản lý, kiểm tra và xử lý các vấn đề liên quan đến Thiên Lập Nhân. Thành phố cho biết sẽ tăng cường kiểm tra trung tâm ngoại ngữ và tin học. Theo số liệu được công bố, năm 2024 ngành giáo dục kiểm tra 16 trung tâm ngoại ngữ; năm 2025 kiểm tra 18; đến ngày 30-10-2026 đã kiểm tra 10 trung tâm, xử lý bảy phản ánh và giải thể 122 cơ sở không đáp ứng điều kiện hoạt động. Những con số này cho thấy việc quản lý đang được đẩy mạnh, nhưng không thể thay thế bước tìm hiểu của gia đình trước khi đăng ký.
Với khoảng 200 trẻ từng theo học tại Thiên Lập Nhân, chính quyền cho biết sẽ phối hợp hướng dẫn gia đình làm thủ tục để các em trở lại trường phổ thông phù hợp nơi cư trú, bảo đảm quyền học tập và yêu cầu giáo dục bắt buộc. Cơ quan giáo dục cũng nêu các trung tâm phải báo cáo định kỳ sáu tháng về tuyển sinh, đào tạo, giáo viên, chương trình và học phí. Kết luận thực tế rất rõ: trước khi chọn trung tâm tiếng Anh, hãy xác minh giấy phép, địa điểm và đúng phạm vi được phép hoạt động; đừng để một lời quảng bá hấp dẫn quyết định con đường học tập của trẻ.
