STEM Day: Khi sân trường hóa thành phòng thí nghiệm công nghệ
STEM Day tại THCS Ngoại Ngữ là sự kiện công nghệ trường học, nơi học sinh được trực tiếp khám phá trải nghiệm STEM cho học sinh thông qua drone, robot, lập trình Scratch và mô hình AI, IoT, biến kiến thức sách vở thành hoạt động tương tác sống động gắn với vấn đề đời sống và cộng đồng.
Điểm đáng nói nhất của ngày hội này là thông điệp: STEM không còn là khái niệm trên giấy mà trở thành kinh nghiệm sống động. Ngày hội diễn ra ngay trong khuôn viên trường THCS Ngoại Ngữ, Hà Nội, trong khung giờ 8:00–11:00, thứ Hai, 28/09/2026. Thay vì nghe thầy cô giảng về công nghệ, các em được chạy, điều khiển, lập trình, tranh tài – nghĩa là học bằng cả mắt, tay, và cảm xúc. Trong khuôn khổ chương trình Samsung Solve For Tomorrow 2026, chủ đề “Ý tưởng nhỏ, sáng kiến lớn” được thể hiện rõ: mỗi hoạt động đều gắn với câu hỏi “công nghệ giúp ích gì cho đời sống và cộng đồng?”
Drone và robot: Từ trò chơi điều khiển thành bài học về tương lai
Nếu muốn học sinh hiểu ý nghĩa của robot và drone trong giáo dục, hãy cho các em… cầm điều khiển. Tại Trạm Chinh phục bầu trời, khu vực bay được thiết kế dạng nhà lưới, nơi học sinh thi nhau điều khiển drone bắt bóng và vượt chướng ngại vật. Hàng dài bạn xếp hàng chờ đến lượt là minh chứng rõ nhất: khi công nghệ bước ra khỏi slide thuyết trình, nó lập tức trở nên hấp dẫn.
Đằng sau cuộc đua Drone là bài học về cảm biến, điều khiển từ xa và hàng loạt ứng dụng thực tế: theo dõi mùa màng, cứu trợ thiên tai, giao hàng thông minh, giám sát môi trường, tác nghiệp báo chí… Ở Trạm Kiến tạo xanh, robot phân loại rác biến khái niệm “phân loại tại nguồn” thành một trận đấu chiến thuật: trong 3 phút, mỗi đội phải dùng robot nhặt bóng tương ứng rác hữu cơ, vô cơ, tái chế và đưa về đúng khu vực. Đây là cách giáo dục môi trường thông minh hơn mọi tờ poster tuyên truyền.
Lập trình Scratch: Từ trò chơi trên màn hình đến tư duy giải quyết vấn đề
Lập trình cho trẻ em thường bị gắn với hình ảnh các dòng code khó hiểu, nhưng Trạm Khởi tạo Ý tưởng đã chứng minh điều ngược lại. Học sinh được nhận sẵn các đoạn mã cơ bản và nhiệm vụ của các em là hoàn thiện trò chơi trên Scratch với ba chủ đề gần gũi: môi trường, công nghệ và thể thao.
Khi tự thiết kế nhân vật, luật chơi, cách ghi điểm, học sinh luyện cách chia nhỏ vấn đề, suy nghĩ logic và thử – sai liên tục. “Dựa trên các đoạn mã (code) sẵn có từ ban tổ chức, các bạn đã tự tay lập trình trò chơi trên Scratch, thiết kế game và thu thập điểm trên hành trình đấu trí.” Lợi ích lớn nhất không phải là vài trò chơi hoàn chỉnh, mà là việc các em nhận ra: công nghệ là công cụ để kể câu chuyện, giải bài toán đời sống, chứ không phải môn học khô khan trên bảng điểm.
Từ sân trường Ngoại Ngữ đến hệ sinh thái STEM rộng mở
STEM Day không đứng một mình, mà là mảnh ghép trong bức tranh lớn của chương trình Solve For Tomorrow – cuộc thi thường niên từ năm 2019 dành cho học sinh THCS và THPT trên toàn quốc, khuyến khích các em dùng kiến thức STEM để giải quyết vấn đề xã hội. Năm 2026, lần đầu tiên chương trình được triển khai với sự phối hợp của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), tạo cầu nối giữa nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp để khơi dậy tinh thần đổi mới sáng tạo trong học sinh.
Ngay từ giai đoạn khởi động, cuộc thi đã nhận được hơn 2.900 ý tưởng từ hơn 10.000 học sinh trên khắp cả nước. Không chỉ tập trung vào thí sinh, chương trình còn mở rộng sang đào tạo giáo viên: thông qua Samsung Innovation Campus, hơn 2.000 giáo viên được bồi dưỡng online, lan tỏa phong trào học tập STEM tới hơn 1.400 trường học. Đây không đơn thuần là một sự kiện công nghệ trường học, mà là lời khẳng định rằng giáo dục phổ thông hoàn toàn có thể kết nối chặt với thực tiễn công nghệ, nếu học sinh được trao cơ hội “học bằng tay” thay vì chỉ “học bằng mắt”.
Kết luận: Muốn con giỏi STEM, hãy cho con cơ hội trải nghiệm
STEM Day tại THCS Ngoại Ngữ cho thấy một điều rõ ràng: trải nghiệm STEM cho học sinh hiệu quả nhất khi gắn với trò chơi, thi đấu và vấn đề thật. Drone, robot, mô hình nhà thông minh, nhà kính tự động, cánh tay robot điều khiển từ xa… tất cả đã mở ra cho các em một bức tranh trực quan về Robotics, AI và IoT trong đời sống.
Nếu các trường muốn xây dựng thế hệ học sinh biết dùng công nghệ để tạo ra giá trị cho cộng đồng, mô hình sự kiện công nghệ trường học như Solve For Tomorrow là gợi ý rất đáng tham khảo. Thay vì đợi tới bậc đại học, học sinh trung học cơ sở hoàn toàn có thể bắt đầu hành trình công nghệ của mình bằng những “ý tưởng nhỏ” được nuôi dưỡng qua các “sáng kiến lớn” ngay trên sân trường.
