Cuộc nhảy vọt hạ tầng: Việt Nam không chấp nhận đứng sau
Cuộc nâng cấp hạ tầng hàng không tại Cà Mau và Cam Ranh là quá trình mở rộng công suất sân bay, hiện đại hóa đường cất hạ cánh, nhà ga và áp dụng công nghệ số để hình thành sân bay thông minh, qua đó tăng năng lực khai thác hành khách, hàng hóa và cạnh tranh với các điểm trung chuyển trong khu vực Đông Nam Á giao thông. Việt Nam không còn nâng cấp sân bay theo kiểu chắp vá, mà đang chọn cách đầu tư tập trung vào các cực tăng trưởng chiến lược ở miền Nam, với Cà Mau là cửa ngõ cuối trời Tổ quốc và Cam Ranh là cửa ngõ du lịch, dịch vụ quốc tế. Cách tiếp cận này cho thấy quyết tâm dịch chuyển từ tư duy "đủ dùng" sang tư duy "dẫn đầu" trên bản đồ hàng không khu vực.
Cà Mau: từ đường băng ATR72 lên chuẩn 4C và Airbus A321
Dự án mở rộng, nâng cấp Cảng hàng không Cà Mau có tổng mức đầu tư khoảng 2.400 tỷ đồng, khởi công ngày 19/8/2025. Đây không chỉ là câu chuyện xây thêm vài hạng mục, mà là tái cấu trúc toàn bộ năng lực khai thác của một sân bay vùng sâu. Để thi công, Cà Mau chấp nhận tạm dừng khai thác trong 12 tháng, từ 1/11/2025 đến 31/10/2026 – quyết định cứng rắn hiếm thấy ở một địa phương còn nhiều khó khăn. Theo ông Nguyễn Lê Tú, dự án dự kiến hoàn thành vào ngày 31/10 và chính thức khai thác trở lại từ ngày 1/11/2026. Sau khi hoàn thành, sân bay đạt chuẩn 4C với công suất khoảng 1 triệu hành khách và 1.000 tấn hàng hóa mỗi năm, đủ điều kiện khai thác các dòng máy bay Code C như Airbus A320, A321 hoặc tương đương. Đây là bước nhảy vọt công suất sân bay, đưa Cà Mau ra khỏi “vùng trũng” ATR72 và nối thẳng vào mạng bay thân hẹp khu vực.
Cam Ranh: tham vọng sân bay thông minh 36 triệu khách
Trong khi Cà Mau giải bài toán năng lực cơ bản, Cam Ranh đi thẳng vào cuộc đua sân bay thông minh. UBND Khánh Hòa đã ban hành kế hoạch triển khai đề án nâng cao năng lực bảo đảm an ninh hàng không, hướng tới mô hình sân bay an ninh, thông minh và thân thiện tại Cam Ranh. Nếu làm đúng tiến độ, đến năm 2027 sân bay này sẽ số hóa hơn 60% quy trình kiểm soát an ninh và các thủ tục liên quan – một tỷ lệ cho thấy tư duy đặt công nghệ ở trung tâm vận hành. Các giải pháp kiểm soát tự động, nhận diện sinh trắc học và phương tiện chế áp thiết bị bay không người lái sẽ được sử dụng trong kiểm soát an ninh và phục vụ hành khách. Tầm nhìn đến 2050, Cam Ranh được quy hoạch công suất khoảng 36 triệu hành khách và 100.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Đây không còn là sân bay của một tỉnh du lịch, mà là ứng viên sáng giá trong mạng trung chuyển quốc tế của khu vực Đông Nam Á giao thông.
Nâng cấp hạ tầng hàng không: cuộc chơi dài hơi, không dành cho ai thiếu kiên nhẫn
Đằng sau những con số công suất sân bay là áp lực hạ tầng rất cụ thể. Tại Cà Mau, phần lớn hạng mục thi công ngoài trời, lại đúng mùa mưa, địa phương không có mỏ vật liệu xây dựng, nguồn cát phải nhập từ Campuchia. Việc bay hiệu chuẩn và lắp đặt thiết bị đường cất, hạ cánh dự kiến thực hiện trong tháng 9/2026, đòi hỏi tổ chức thi công ba ca liên tục. Ở Cam Ranh, đường cất hạ cánh 02L/20R được xây dựng từ giai đoạn 1965–1972, sau hơn 50 năm khai thác, sức chịu tải không còn đáp ứng yêu cầu của nhiều loại tàu bay thế hệ mới. Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất xây mới và cải tạo đường cất hạ cánh, đường lăn với thời gian thi công khoảng 24 tháng, thực hiện từ 2026 đến 2028. Đây là những lựa chọn khó, bởi mỗi ngày đóng cửa một đường băng là mỗi ngày từ bỏ doanh thu, đổi lấy năng lực khai thác bền vững cho 20–30 năm tới.
Từ Cà Mau đến Cam Ranh: cửa sổ mới để đón dòng khách khu vực
Điểm đáng nói nhất của hai dự án là tác động trực tiếp đến người dùng. Khi Cảng hàng không Cà Mau khai thác trở lại từ 1/11, tuyến Cà Mau – TP.HCM sẽ dùng máy bay Airbus A321 thay cho ATR72. Thay đổi này không chỉ tăng số ghế, mà còn rút ngắn khoảng cách tâm lý của người dân miền cực Nam với mạng bay hiện đại. Về dài hạn, đến năm 2050 công suất sân bay Cà Mau dự kiến nâng lên 3 triệu hành khách và 3.000 tấn hàng hóa mỗi năm, trong khi Cam Ranh giữ mục tiêu 36 triệu hành khách. Trong bối cảnh Thái Lan, Indonesia, Malaysia đều dồn vốn vào cảng và hạ tầng giao thông, việc Việt Nam chủ động nâng cấp hạ tầng hàng không, đi vào sân bay thông minh, là lựa chọn bắt buộc nếu muốn giữ và giành thêm thị phần dòng khách quốc tế đang dịch chuyển mạnh trong toàn khu vực Đông Nam Á giao thông. Bỏ lỡ cơ hội này nghĩa là chấp nhận để các trung tâm khác trong khu vực hút hết lợi ích từ làn sóng tăng trưởng.
