Kết nối VNeID–SINGPASS: từ ý tưởng chính trị đến tầm nhìn công nghệ khu vực
Kết nối hệ thống định danh điện tử VNeID của Việt Nam với SINGPASS của Singapore là sáng kiến liên thông hai nền tảng nhận diện số quốc gia, nhằm tạo ra một không gian số chung, bảo đảm xác thực danh tính tin cậy, phục vụ cung cấp dịch vụ công và dịch vụ số cho người dân, doanh nghiệp hai nước trong bối cảnh chuyển đổi số khu vực đang tăng tốc.
Điểm đáng chú ý không phải là thêm một dự án công nghệ mới, mà là việc ý tưởng VNeID SINGPASS kết nối được đưa ra ngay sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư Chủ tịch nước Tô Lâm và việc hai nước nâng tầm quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Khi nhà lãnh đạo cao nhất trực tiếp đặt vấn đề thúc đẩy kết nối hệ thống định danh điện tử Việt Nam với Singpass, thông điệp rất rõ: định danh điện tử Việt Nam không chỉ phục vụ nội địa, mà được định vị như hạ tầng chiến lược để Việt Nam bước vào sân chơi hợp tác số hóa Singapore và rộng hơn là ASEAN.
Tối ưu thế mạnh mỗi nước: khoa học công nghệ là “biểu tượng VSIP” thế hệ mới
Việt Nam – Singapore từng có biểu tượng VSIP cho hợp tác kinh tế, thì trong giai đoạn mới, kết nối định danh điện tử và hợp tác khoa học công nghệ đang nổi lên như “VSIP số”. Nếu trước đây hai nước tập trung vào nhà máy và vốn đầu tư, thì nay trọng tâm chuyển sang khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nhân tài.
Việt Nam đang triển khai Nghị quyết 57, coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ yếu để đổi mới mô hình tăng trưởng. Trong bối cảnh đó, hợp tác số hóa Singapore là mảnh ghép hợp lý: Singapore mạnh về công nghệ, nghiên cứu, quản trị, tài chính, kết nối toàn cầu và phát triển nhân tài; trong khi định danh điện tử Việt Nam lại dựa trên thị trường lớn, nguồn nhân lực trẻ, năng lực sản xuất đang đi lên và các lợi thế về an ninh lương thực, năng lượng, không gian phát triển và khả năng mở rộng thị trường. Hai bên không cạnh tranh làm cùng một việc, mà bổ trợ để cùng nâng tầm chiến lược công nghệ khu vực.
Ý nghĩa thực tiễn: từ người dân, doanh nghiệp tới hệ sinh thái công nghệ – đại học – doanh nghiệp
Việc VNeID SINGPASS kết nối không chỉ là câu chuyện kỹ thuật. Nó thể hiện cách hai nước nhìn lại tiêu chí đo lường thành công của hợp tác: không dừng ở số dự án hay lượng vốn, mà ở số công nghệ cùng phát triển, số sản phẩm cùng thương mại hóa, số nhân tài cùng đào tạo và giá trị mới tạo ra cho người dân, doanh nghiệp hai nước.
Định danh điện tử Việt Nam khi bước ra ngoài biên giới, tương tác với SINGPASS, sẽ buộc toàn bộ hệ sinh thái số trong nước – từ cơ quan nhà nước tới doanh nghiệp công nghệ – phải nâng chuẩn về an toàn, chuẩn hóa dữ liệu, khả năng tương thích. Cùng với mô hình “Ba Nhà” giữa Nhà nước, VSIP và các đại học quốc gia hai bên, người dân và doanh nghiệp được hưởng lợi từ những dịch vụ số được thiết kế trên nền tri thức quốc tế, hạ tầng công nghệ chung và bài toán thực tế đến từ cả Việt Nam lẫn Singapore.
Kết nối định danh số: bàn đạp cho chuyển đổi từ kết nối kinh tế sang kết nối công nghệ
Khi Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất ba định hướng hợp tác mới – nâng cấp VSIP thành hệ sinh thái công nghệ, xây dựng mô hình Ba Nhà và cùng nhau dẫn dắt chuyển đổi số – kết nối định danh điện tử được đặt ngay trong trụ cột thứ ba. Điều này cho thấy định danh số được xem như hạ tầng mềm để “gắn cáp” cho toàn bộ cấu trúc hợp tác mới, nơi công nghệ và nhân tài là tài sản chung hơn là lợi thế riêng lẻ.
Ba định hướng trên hướng tới một chuyển đổi lớn hơn: từ kết nối kinh tế sang kết nối công nghệ, từ chuyển giao sang đồng sáng tạo, từ đào tạo nhân lực sang cùng phát triển nhân tài, và từ hợp tác song phương sang cùng tạo giá trị cho ASEAN và rộng hơn là toàn cầu. Nói cách khác, VNeID SINGPASS kết nối là phép thử đầu tiên cho khả năng hai nước dẫn dắt chiến lược công nghệ khu vực, nơi định danh điện tử không chỉ là dịch vụ công, mà là chìa khóa mở cánh cửa tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị số khu vực.
Hướng tới không gian số ASEAN: cơ hội và trách nhiệm của Việt Nam – Singapore
Tổng Bí thư Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh kết nối hệ thống định danh điện tử VNeID của Việt Nam với Singpass của Singapore là tầm nhìn chiến lược, là câu chuyện về kết nối hai quốc gia trong một không gian số chung, tiến đến kết nối trong toàn khối ASEAN. Nói cách khác, đây không chỉ là dự án song phương, mà là bước đặt nền cho một kiến trúc định danh điện tử Đông Nam Á, nơi mỗi công dân có thể tương tác với nhiều dịch vụ công và dịch vụ số trong khu vực bằng một “ngôn ngữ định danh” thống nhất.
Để biến tầm nhìn này thành hiện thực, hai nước đã lên kế hoạch cụ thể: trong Quý 4, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với các đối tác Singapore triển khai chương trình nâng cao năng lực quản trị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ của 34 tỉnh, thành phố. Nếu chương trình này được triển khai nghiêm túc, Việt Nam không chỉ học kinh nghiệm quản trị dữ liệu, chính phủ số, dịch vụ công số và quản trị AI từ một nước đứng thứ ba thế giới về chỉ số phát triển chính phủ điện tử, mà còn chia sẻ lại những bài học “đi từ ứng dụng sang làm chủ công nghệ” cho các nước ASEAN khác – đúng tinh thần tự cường nhưng không đơn độc.
