Sân bay Đà Nẵng mở rộng: cú đầu tư định hình tương lai du lịch
Dự án sân bay Đà Nẵng mở rộng là kế hoạch nâng cấp toàn diện nhà ga T1 và sân đỗ máy bay với tổng mức đầu tư hơn 10.106 tỷ đồng, nhằm tăng năng lực khai thác từ việc phục vụ khoảng 14 triệu hành khách mỗi năm lên mục tiêu 20 triệu khách, qua đó củng cố vai trò cửa ngõ hàng không chiến lược của Đà Nẵng đối với cả khu vực miền Trung và Tây Nguyên trong giai đoạn phát triển mới.
Chiều 27/8, UBND TP Đà Nẵng phối hợp với Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) tổ chức lễ công bố triển khai các dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng. Đây không chỉ là một dự án kỹ thuật mà là tuyên bố chính trị: thành phố chấp nhận dồn nguồn lực để bảo vệ vị thế một trong ba sân bay có quy mô khai thác lớn nhất cả nước và là cửa ngõ hàng không của miền Trung – Tây Nguyên. Vấn đề không còn là có mở rộng hay không, mà là Đà Nẵng sẽ dùng năng lực mới này như thế nào để dẫn dắt du lịch miền Trung.
10.106 tỷ đồng cho T1 và sân đỗ: con số nói lên tham vọng
Trọng tâm của lần nâng cấp cơ sở hạ tầng này là Cải tạo, mở rộng Nhà ga hành khách T1 cùng với Mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1, tổng vốn hơn 10.106 tỷ đồng. Trong đó, riêng phần mở rộng T1 đã chiếm hơn 9.936 tỷ đồng, sử dụng nguồn vốn của ACV. Đây là tỷ lệ cho thấy Đà Nẵng ưu tiên trải nghiệm hành khách, quy trình thông quan và dịch vụ mặt đất hơn là chỉ bổ sung một vài vị trí đỗ mang tính “chữa cháy”.
Sau khi hoàn thành, Nhà ga T1 sẽ đạt công suất khoảng 14 triệu hành khách/năm với tổng diện tích sàn khoảng 96.000m2, kèm hệ thống giao thông tiếp cận và hạ tầng kỹ thuật phụ trợ được đầu tư đồng bộ. Song song, sân đỗ được mở rộng với hơn 170 tỷ đồng, bổ sung 6 vị trí đỗ máy bay Code C và đưa vào khai thác dự kiến từ tháng 7/2027. Một câu có thể trích dẫn là: "Dự án gồm Cải tạo, mở rộng Nhà ga hành khách T1 và Mở rộng sân đỗ máy bay giai đoạn 1 với tổng vốn đầu tư hơn 10.106 tỷ đồng". Đó là lời khẳng định bằng con số cho tham vọng kéo thêm nhiều đường bay, nhiều hãng hàng không đến Đà Nẵng.
Từ 14 lên 20 triệu khách/năm: cơ hội và chiếc bẫy ‘quá cảnh’
Về mặt kỹ thuật, khi T1 đạt công suất khoảng 14 triệu hành khách/năm và sân bay được định hướng quy hoạch lên công suất khoảng 20 triệu hành khách mỗi năm theo tiêu chuẩn 4E của ICAO, Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng có khả năng khai thác các dòng máy bay thân rộng như Boeing 747, Boeing 787, Airbus A350. Năng lực này mở cánh cửa cho nhiều đường bay thẳng tầm xa, điều mà các địa phương miền Trung khác khó tự mình đạt được.
Tuy nhiên, tăng công suất không tự động biến thành doanh thu du lịch địa phương. Nếu Đà Nẵng không thiết kế sản phẩm và chính sách để giữ chân khách, sân bay rất dễ trở thành điểm trung chuyển – khách đáp xuống rồi lại bay đi nơi khác. Việc nâng công suất nhà ga và mở rộng sân đỗ được kỳ vọng đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng, nâng năng lực khai thác, đồng thời tăng khả năng kết nối Đà Nẵng với các thị trường trong nước và quốc tế. Nhưng lợi ích cho du lịch sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào chiến lược liên kết với các điểm đến khác ở miền Trung, chứ không chỉ vào số ghế trên máy bay.
Tiến độ, lịch sử 86 năm và bài toán bản sắc sân bay
Được người Pháp xây dựng từ năm 1940 để phục vụ mục đích quân sự, sân bay Đà Nẵng đã trải qua 86 năm biến đổi trước khi trở thành một trong ba cảng hàng không lớn nhất cả nước hiện nay. Cách trung tâm chỉ khoảng 3km, đây là lợi thế vàng mà ít thành phố có được. Lần nâng cấp này vì thế gánh luôn nhiệm vụ “tái định nghĩa” ấn tượng đầu tiên của du khách khi đặt chân tới miền Trung.
Theo kế hoạch, dự án cải tạo, mở rộng Nhà ga T1 sẽ khởi công vào tháng 8/2027; phần mở rộng hoàn thành, đưa vào khai thác từ tháng 1/2029, và toàn bộ phần cải tạo nhà ga hiện hữu dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2029. Trong quá trình thi công, ACV cam kết hạn chế tối đa ảnh hưởng đến hoạt động khai thác hiện hữu của sân bay. Phương án kiến trúc được chọn theo hướng hiện đại, hài hòa, chú trọng bản sắc và hình ảnh thành phố. Điểm cần nhấn mạnh là nếu bản sắc chỉ dừng ở vài họa tiết trang trí, Đà Nẵng sẽ bỏ lỡ cơ hội biến sân bay thành không gian kể câu chuyện văn hóa địa phương ngay từ sảnh chờ.
Kết luận: Sân bay mạnh có đủ để đẩy du lịch miền Trung bứt phá?
Với hơn 10.106 tỷ đồng đổ vào nâng cấp cơ sở hạ tầng hàng không Đà Nẵng, thành phố đã đi bước đi mà nhiều địa phương mong muốn nhưng chưa làm được. Sân bay giữ vai trò cửa ngõ hàng không của miền Trung và Tây Nguyên, lại nằm trong nhóm ba cảng lớn nhất cả nước. Nếu không tận dụng lợi thế này để dẫn dòng khách về khu vực, miền Trung sẽ bỏ qua một “động cơ tăng trưởng” sẵn có.
Theo định hướng quy hoạch giai đoạn 2021–2030, mục tiêu công suất khoảng 20 triệu hành khách và 100.000 tấn hàng hóa mỗi năm chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở việc Đà Nẵng chủ động dẫn dắt: phối hợp vùng, xây dựng sản phẩm đặc thù, cải thiện dịch vụ và giữ cho sân bay vận hành hiệu quả sau khi nâng cấp. Nếu coi sân bay Đà Nẵng mở rộng là điểm bắt đầu của một chiến lược du lịch mới cho miền Trung, khoản đầu tư lớn này có thể tạo ra giá trị vượt xa phạm vi một công trình hạ tầng đơn lẻ.
