Drone tiện ích, nhưng không thể bay tùy ý
UAV, drone và flycam là thiết bị bay không người lái được điều khiển từ xa, thường dùng để ghi hình, chụp ảnh và hỗ trợ công việc trên không, nhưng hoạt động của chúng phải tuân theo quy định và giới hạn bay áp dụng. Vì vậy, một chuyến bay tưởng như phục vụ sở thích cá nhân vẫn có thể trở thành rủi ro nghiêm trọng nếu thực hiện sai nơi, sai thời điểm hoặc không có phép. Thiết bị ngày càng phổ biến trong quay phim, chụp ảnh nghệ thuật, tổ chức sự kiện và hỗ trợ sản xuất nông nghiệp. Sự phổ biến ấy không đồng nghĩa với quyền bay tự do: hoạt động tự phát có thể xâm phạm đời tư, gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự và tạo nguy cơ cho an toàn hàng không. Đây là điểm người điều khiển cần ghi nhớ trước khi nghĩ đến góc quay đẹp hay lịch trình ghi hình.
Tại khu vực sân bay, nguy cơ không chỉ nằm ở va chạm trực tiếp. Vật thể bay không được kiểm soát có thể cản trở quá trình cất cánh, hạ cánh, làm tổ lái mất tập trung và dẫn đến sự cố hàng không. Diều, bóng bay hay vật thể bay tự do cũng có thể gây nguy hiểm; đèn laser hoặc thiết bị chiếu sáng không đúng quy định còn ảnh hưởng đến tầm nhìn của tổ lái. Do đó, đừng xem việc đưa flycam lên trời là quyết định riêng của người sở hữu: hậu quả có thể ảnh hưởng đến hành khách, tổ bay và hoạt động của cả sân bay.
Tuyên truyền đi cùng rà soát và kiểm soát
Cơ quan chức năng đang kết hợp tuyên truyền trực tiếp, lắp biển cảnh báo, rà soát thiết bị và kiểm tra hoạt động bay. Tại khu vực lân cận Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, lực lượng công an phối hợp với đại diện Cảng vụ hàng không miền Nam và các đơn vị liên quan triển khai bảng, biển tuyên truyền để người dân nhận biết khu vực trọng điểm và quy định cần tuân thủ. Trong đợt triển khai ngày 07/10/2026, các đơn vị hoàn thành lắp đặt 03 bảng tuyên truyền, mỗi bảng kích thước 1,2 m x 2,4 m tại các vị trí trọng điểm thuộc phường Thới An Đông, thành phố Cần Thơ.
Cách làm không dừng ở cảnh báo tại sân bay. Công an xã Đông Hưng đã rà soát, nắm tình hình và trực tiếp hướng dẫn người có thiết bị bay về quy định của Chính phủ và Bộ Quốc phòng. Tại một địa bàn khác, ngày 9/9/2026, Ban Chỉ đạo phòng, chống khủng bố tỉnh ban hành Công văn số 5221/BCĐ về tăng cường quản lý, sử dụng UAV và phương tiện bay khác. Yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, kiểm tra, rà soát và ngăn chặn vi phạm là cần thiết khi UAV được dùng ngày càng rộng rãi. Nhưng tuyên truyền chỉ phát huy tác dụng nếu người điều khiển chủ động tìm hiểu thay vì chờ được nhắc nhở.
Trước khi cất cánh: kiểm tra phép, khu vực và giới hạn
Muốn bay flycam đúng luật, hãy kiểm tra các yêu cầu áp dụng cho thiết bị và chuyến bay cụ thể trước khi khởi động. Theo Nghị định số 288/2025/NĐ-CP, công tác quản lý UAV bao gồm đăng ký phương tiện, điều kiện khai thác, sử dụng và cấp phép hoạt động bay. Với hoạt động thuộc diện phải xin phép, người điều khiển cần hoàn tất thủ tục với cơ quan có thẩm quyền trước khi bay; chỉ bay trong đúng khu vực, thời gian, độ cao và phạm vi được chấp thuận. Nhu cầu quay phim, chụp ảnh, làm truyền thông hay tổ chức sự kiện không tự tạo ra ngoại lệ.
- Tìm hiểu khu vực dự định bay có thuộc vùng cấm bay, vùng hạn chế bay, khu vực sân bay hoặc nơi cần được cho phép hay không.
- Kiểm tra yêu cầu đăng ký phương tiện, điều kiện khai thác và thủ tục cấp phép áp dụng cho chuyến bay.
- Tuân thủ đúng độ cao, phạm vi và thời gian được cấp phép; không tự ý bay lệch khỏi điều kiện đã được chấp thuận.
- Không dùng UAV để xâm phạm đời tư, thu thập thông tin trái phép hoặc gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.
Các yêu cầu này liên quan đến cá nhân lẫn cơ quan báo chí, đơn vị truyền thông, doanh nghiệp và đơn vị tổ chức sự kiện; việc sử dụng cho mục đích chuyên môn không đồng nghĩa được bay tự do. Nếu chưa xác định được quy định áp dụng hoặc chưa có giấy phép cần thiết, lựa chọn an toàn là chưa cất cánh. Đặc biệt quanh sân bay, một lần kiểm tra trước chuyến bay có giá trị hơn mọi lời giải thích sau khi xảy ra sự cố.
Trách nhiệm chung để giữ an toàn hàng không
Quy định bay drone không nên bị xem là thủ tục phiền hà; đó là hàng rào để tách hoạt động có kiểm soát khỏi nguy cơ đe dọa chuyến bay và cộng đồng. Người điều khiển cần chủ động đọc hướng dẫn, hỏi cơ quan có thẩm quyền khi chưa rõ và không thử bay ở khu vực sân bay để tự kiểm tra giới hạn. Cơ quan chức năng có trách nhiệm tuyên truyền, giám sát và xử lý vi phạm; người dân sống gần sân bay cũng có thể góp phần bằng cách tuân thủ cảnh báo và không thả vật thể bay tự do.
Một thiết bị nhỏ vẫn có thể gây hậu quả lớn khi đi vào không phận có tàu bay. Vì thế, quản lý UAV hiệu quả không chỉ dựa vào kiểm tra, mà còn cần sự tự giác của mỗi chủ thiết bị và người điều khiển. Trước mỗi lần bay, hãy xác nhận khu vực, giấy phép và các giới hạn cụ thể; nếu chưa chắc chắn, đừng cất cánh. Đó là lựa chọn có trách nhiệm nhất để bảo vệ người trên máy bay, cộng đồng quanh sân bay và chính người sử dụng thiết bị.
