STEM phải đến với trẻ em khó khăn, không chỉ ở trường chuyên
“Chạm đến tri thức” là một lớp học khoa học tự nhiên kết hợp giáo dục STEM dành cho học sinh khó khăn Đà Nẵng, nơi các em được ôn tập kiến thức từ lớp 6 đến lớp 9 và tham gia thí nghiệm trực quan, lắp ráp mô hình để nuôi dưỡng niềm yêu thích khoa học và tạo cơ hội học tập bình đẳng ngay trong cộng đồng mình sinh sống. Đây không phải một hoạt động ngoại khoá đẹp đẽ trên giấy, mà là lời khẳng định mạnh mẽ: giáo dục STEM trẻ em không thể là đặc quyền của những trường có điều kiện. Khi Câu lạc bộ Khoa học Tự nhiên thuộc Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng bước vào Làng Hy Vọng, họ đang thách thức một thực tế lâu nay: trẻ em kém may mắn thường bị bỏ lại phía sau trong cuộc đua tri thức.
Một lớp học nhỏ, cấu trúc bài bản và đầy tính trải nghiệm
Ngày 9/10, Câu lạc bộ Khoa học Tự nhiên phối hợp Trung tâm Nuôi dạy trẻ em khó khăn thành phố (Làng Hy Vọng) và Đồn Biên phòng Phú Lộc tổ chức lễ khai giảng lớp “Chạm đến tri thức”. Lực lượng nòng cốt đứng lớp là sinh viên các chuyên ngành của Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng, trực tiếp giảng dạy, ôn tập kiến thức khoa học tự nhiên và hướng dẫn thực hành thí nghiệm. Khóa học kéo dài từ tháng 10 đến tháng 11 với 14 buổi, tần suất 2 buổi mỗi tuần, dành cho học sinh THCS từ khối 6 đến khối 9 có hoàn cảnh khó khăn. Theo Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ, mục tiêu là giúp các em tiếp thu kiến thức mới một cách sinh động, nâng cao trình độ và tiếp thêm động lực trên hành trình học tập. Đây là cấu trúc của một chương trình nghiêm túc, không phải một buổi thiện nguyện ngắn ngủi.
Khi hóa học trở thành trò chơi, khoa học trở thành niềm vui
Điểm đáng giá nhất của lớp học này là biến kiến thức khô khan thành trải nghiệm có thể chạm, thấy, và tự tay làm. Ngay sau lễ khai giảng, học sinh lớp 8 được tổng ôn tập kiến thức Hóa học, hệ thống lại các nguyên tố, hợp chất thông dụng, cách tính hoá trị và tham gia trò chơi lắp ráp mô hình phân tử. Buổi chiều, học sinh lớp 9 ôn tập phân loại các hợp chất hóa học, rồi trực tiếp khảo sát sự đổi màu của giấy quỳ tím và giấy pH trong các môi trường khác nhau. Ở đây, giáo dục STEM trẻ em không dừng ở khẩu hiệu: các em tham gia thí nghiệm trực quan, lắp ráp mô hình, khám phá kiến thức qua hoạt động thực hành, từ đó hình thành tình yêu khoa học và hứng thú học tập. “Lớp học ‘Chạm đến tri thức’ không chỉ hỗ trợ học thuật mà còn là sân chơi khoa học truyền cảm hứng, lan tỏa tình yêu học tập đến các em nhỏ kém may mắn.”
Cầu nối giữa đại học và cộng đồng: mô hình cần được nhân rộng
Điểm then chốt của “Chạm đến tri thức” nằm ở cách giáo dục đại học bước ra khỏi giảng đường để gắn với cộng đồng địa phương. Sinh viên Trường Đại học Sư phạm – Đại học Đà Nẵng trực tiếp đứng lớp, kết hợp ôn tập khoa học tự nhiên với trải nghiệm giáo dục STEM cho học sinh đang sống tại Làng Hy Vọng. Chương trình được tổ chức riêng cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, biến khái niệm cơ hội học tập bình đẳng thành hành động cụ thể. Thay vì xem trẻ em ở trung tâm nuôi dạy là đối tượng hỗ trợ thụ động, mô hình này coi các em là người học có tiềm năng, xứng đáng được tiếp cận cùng chất lượng giáo dục STEM như bất kỳ ai. Đó là cách thiết thực nhất để phá vỡ khoảng cách tri thức đang âm thầm phân tầng xã hội.
Từ Làng Hy Vọng đến một tầm nhìn rộng hơn về bình đẳng trong giáo dục
“Chạm đến tri thức” cho thấy một sự thật đơn giản: khi được trao điều kiện, học sinh khó khăn Đà Nẵng hoàn toàn có thể say mê với STEM, đặt câu hỏi, thử nghiệm và mơ về tương lai gắn với khoa học. Lớp học khoa học tự nhiên này không chỉ ôn tập kiến thức mà còn mở ra cơ hội học tập bình đẳng, nơi xuất phát điểm kinh tế – xã hội không quyết định việc một đứa trẻ có được chạm vào ống nghiệm, mô hình phân tử hay không. Nếu các trường đại học khác cũng chủ động kết nối với trung tâm nuôi dạy trẻ, khu dân cư khó khăn để mang giáo dục STEM trẻ em đến tận nơi, chúng ta sẽ có nhiều hơn những Làng Hy Vọng – không chỉ là nơi nuôi dưỡng, mà là nơi gieo mầm nhà khoa học tương lai. Kết luận rõ ràng là: bình đẳng trong giáo dục không thể chờ chính sách; nó bắt đầu từ những lớp học nhỏ như thế này.
