Khi một bát bún chả Hà Nội trở thành điểm check-in quyền lực
Hiệu ứng du lịch ẩm thực tại Hà Nội là hiện tượng các quán bún chả Hà Nội, phở và ẩm thực đường phố quanh phố cổ Hà Nội bất ngờ trở thành điểm đến quốc tế sau khi xuất hiện trong lịch trình ăn uống đời thường của các lãnh đạo nước ngoài và người nổi tiếng, khiến chúng được khách du lịch tìm kiếm trên bản đồ số, đưa vào food tour Hanoi và biến trải nghiệm ăn ngoài vỉa hè thành một lý do để bay đến Hà Nội. Điều thú vị là những khoảnh khắc tưởng như rất bình dị – một nguyên thủ ngồi ghế nhựa, gắp miếng bún chả hay nâng bát phở – lại có sức nặng truyền thông không kém các buổi họp báo. "Hiệu ứng Obama" là ví dụ điển hình: bữa bún chả cùng một đầu bếp nổi tiếng đã biến quán ăn thành toạ độ du lịch bắt buộc với nhiều khách quốc tế đến thủ đô. Từ đây, câu hỏi đặt ra là: chúng ta có đang tận dụng đủ sức mạnh của những bữa ăn mang tầm đối ngoại này?
Từ chiếc ô che mưa đến những bước chân trong phố cổ
Phía sau những bức ảnh đẹp của các chuyến thăm cấp cao là cả một hệ thống vận hành tinh vi nhưng mục tiêu lại rất đời thường: để lãnh đạo nước ngoài có thể dạo Hồ Gươm, đi bộ quanh phố cổ Hà Nội và ăn bún chả như một du khách bình thường. Câu chuyện Thượng tá Chu Bá Phượng che ô giữa cơn mưa lớn cho Phó tổng thống Mỹ khi bà xuống xe, tay cầm bó hoa, tay cầm chiếc ô nhỏ, nghe qua giống một khoảnh khắc lễ tân, nhưng chính các khoảnh khắc như vậy tạo nên hình ảnh một Hà Nội gần gũi, hiếu khách. Khi những yêu cầu dạo phố, ăn quán bình dân xuất hiện đột ngột trong lịch trình, lực lượng cảnh vệ phải chuyển trạng thái bảo vệ trong tích tắc để nguyên thủ vừa an toàn tuyệt đối, vừa giữ được sự tự nhiên giữa đám đông. Điều đó cho thấy ẩm thực đường phố và nhịp sống bản địa đã được coi là một phần nội dung quan trọng của ngoại giao, chứ không chỉ là hoạt động bên lề cho đẹp ảnh.
Food tour Hà Nội và làn sóng khách Hàn Quốc theo dấu Tổng thống
Chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đã nâng khái niệm food tour Hanoi lên một cấp độ mới, khi hành trình ẩm thực của ông tại phố cổ Hà Nội được chia sẻ rộng rãi và lập tức trở thành gợi ý lịch trình cho người Hàn. Trong bữa tối tại một quán phở trên phố Đinh Liệt, ông dùng phở bò và cơm rang dưa bò rồi đăng hình lên mạng xã hội, kèm nhận xét ở Việt Nam "vào bất cứ nhà hàng nào cũng không thất vọng". Truyền thông Hàn Quốc nhanh chóng đặt vấn đề "quán phở Lee Jae Myung" sau "bún chả Obama", gọi đây là toạ độ quán ăn được ông đánh dấu ở Hà Nội. Ngay sau chuyến thăm, quán phở bắt đầu nhận thêm đánh giá trên bản đồ số, nhiều du khách Hàn tuyên bố sẽ lưu vào danh sách nơi phải ghé, trong khi lượng khách tăng mạnh với mức tiêu thụ 300 bát ngày thường, 350–400 bát cuối tuần. Ở đây, người Hàn không chỉ ăn theo khẩu vị Tổng thống, mà còn tìm cảm giác "được sống như ông" giữa phố cổ.
Ẩm thực đường phố: từ vỉa hè đến bản đồ số toàn cầu
Điều đáng chú ý là thực đơn của Tổng thống Lee Jae Myung không dừng ở phở. Trong lúc dạo phố, ông ăn thịt xiên nướng, uống nước mía, mua sầu riêng – những món ẩm thực đường phố mà người Hà Nội coi là bình thường. Chính sự lựa chọn ấy gửi đi thông điệp mạnh: ẩm thực Hà Nội không phải chỉ nằm trong nhà hàng sang trọng, mà ở vỉa hè, ở những xe nước mía và hàng thịt nướng giữa dòng người. Với khách Hàn Quốc, các địa điểm gắn với trải nghiệm của người nổi tiếng, nhân vật công chúng hay chương trình truyền hình có xu hướng trở thành một phần trong hành trình khám phá ẩm thực. Khi các bài viết hướng dẫn lịch trình quanh Hoàn Kiếm bắt đầu thêm toạ độ "phở của Tổng thống" hay gợi nhắc "bún chả Obama", các quán ăn gia đình vô danh được đưa thẳng lên bản đồ số toàn cầu và bước vào cuộc cạnh tranh tâm lý với những điểm đến du lịch ẩm thực nổi tiếng khác trong khu vực.
Cần một chiến lược ẩm thực cho ngoại giao và du lịch
Những hiệu ứng từ bún chả Hà Nội hay phở phố cổ cho thấy mỗi chuyến thăm cấp cao có thể vô tình tạo ra một sản phẩm du lịch ẩm thực mới, nhưng hiện nay chúng ta vẫn phụ thuộc nhiều vào sự tự phát. Sau chuyến thăm của Tổng thống Lee Jae Myung, nội dung về hành trình ăn uống của ông tiếp tục xuất hiện trên các trang tổng hợp lịch trình và nhà hàng khu vực Hoàn Kiếm dành cho người dùng Hàn Quốc, trong bối cảnh họ là một trong những thị trường du lịch ổn định và có xu hướng quay lại Việt Nam nhiều lần để tìm điểm đến mới. Nếu biết chủ động chuẩn bị câu chuyện, đào tạo chủ quán, kết nối các toạ độ bún chả, phở, đồ nướng, nước mía thành tuyến food tour Hanoi rõ ràng, chúng ta không chỉ có thêm lượng khách, mà còn xây dựng được thương hiệu ẩm thực đường phố có chiều sâu. Kết luận ở đây đơn giản: muốn ẩm thực trở thành ngoại giao mềm hiệu quả, Hà Nội phải coi mọi bát bún chả phục vụ nguyên thủ là một chiến dịch quảng bá, chứ không chỉ là một kỷ niệm.
