Semiexpo là gì và vì sao lại mang tính bước ngoặt?
Triển lãm bán dẫn Việt Nam Semiexpo là một sự kiện quốc tế chuyên sâu về ngành công nghiệp bán dẫn, nơi các doanh nghiệp, cơ quan quản lý, viện nghiên cứu và nhà đầu tư gặp gỡ để trình diễn công nghệ, trao đổi chính sách, kết nối chuỗi cung ứng và tìm kiếm cơ hội hợp tác dài hạn, qua đó kiểm chứng năng lực cạnh tranh thực tế của hệ sinh thái bán dẫn trong nước trên bản đồ khu vực.
Semiexpo Việt Nam 2026 được phát động với chủ đề “Vượt trên khát vọng - Kiến tạo tương lai ngành bán dẫn Việt Nam”, và sẽ diễn ra ngày 3–4/12 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đây không đơn thuần là một sự kiện trưng bày công nghệ mà là bài kiểm tra xem liệu Việt Nam có thể biến chiến lược thành hành động cụ thể hay không. Sau hai kỳ tổ chức vào năm 2024 và 2025, Semiexpo đã thu hút khoảng 5.000 đại biểu cùng hơn 300 doanh nghiệp quốc tế, trong đó có những tên tuổi lớn như NVIDIA, Intel, ASML hay Siemens. Việc duy trì được đà này cho thấy Việt Nam đang dần được coi là điểm đến nghiêm túc trong ngành công nghiệp bán dẫn chứ không còn là “người mới” đứng ngoài cuộc chơi khu vực.
Kết nối doanh nghiệp công nghệ: Khi NIC và SEMI SEA cùng kéo hệ sinh thái lại gần
Điểm đáng chú ý nhất của Semiexpo lần này là sự phối hợp giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) và Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á (SEMI SEA). Ngày 1/10 tại Hà Nội, NIC phối hợp với SEMI SEA tổ chức chương trình phát động Triển lãm quốc tế ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam 2026. Sự kết hợp này không chỉ là nghi thức đồng tổ chức, mà là cầu nối thực sự giữa doanh nghiệp Việt Nam với mạng lưới bán dẫn toàn cầu.
Theo NIC, điểm nhấn của Semiexpo Việt Nam 2026 là tăng cường các kết nối thực chất giữa doanh nghiệp trong nước với những tập đoàn quốc tế. SEMI, với mạng lưới toàn cầu của mình, khẳng định có thể kết nối hệ sinh thái bán dẫn quốc tế với Việt Nam, mở rộng cơ hội để doanh nghiệp và nhân lực Việt tiếp cận ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu. Nói cách khác, Semiexpo đang trở thành một nền tảng kết nối doanh nghiệp công nghệ, nơi nhà cung ứng trong nước có thể gặp trực tiếp bên mua quốc tế, bàn về tiêu chuẩn, chi phí, và khả năng tham gia chuỗi giá trị. Nếu doanh nghiệp Việt không tận dụng được “đường băng” này, câu chuyện tụt hậu sẽ không thể đổ lỗi cho thiếu cơ hội nữa.
Từ khát vọng đến năng lực: Triển lãm có kéo được mục tiêu xuống mặt đất?
Việt Nam đã đặt ra các mục tiêu đầy tham vọng cho ngành công nghiệp bán dẫn: hình thành ít nhất 100 doanh nghiệp thiết kế vi mạch, một cơ sở sản xuất bán dẫn quy mô nhỏ và 10 cơ sở đóng gói, kiểm thử; đồng thời phát triển hơn 50.000 kỹ sư và nhân lực trình độ đại học trở lên trong lĩnh vực này. Trên giấy tờ, đây là tầm nhìn đáng nể. Nhưng câu hỏi quan trọng là: Semiexpo giúp gì để những con số đó không trở thành khẩu hiệu?
Theo NIC, Semiexpo 2026 sẽ đẩy mạnh kết nối doanh nghiệp, tìm kiếm nhà cung ứng, trao đổi công nghệ, đối thoại ngành và phát triển nguồn nhân lực. Thông qua các hoạt động này, doanh nghiệp Việt có cơ hội tiếp cận trực tiếp hơn với tiêu chuẩn, nhu cầu và yêu cầu kỹ thuật của thị trường quốc tế, từ đó xác định những năng lực còn thiếu và từng bước nâng cấp để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Nói cách khác, triển lãm hứa hẹn đưa các mục tiêu phát triển công nghiệp bán dẫn của Việt Nam gần hơn với năng lực thực tiễn bằng cách “lộ diện” khoảng cách giữa kỳ vọng và khả năng hiện tại. Triển lãm Semiexpo Vietnam lần thứ 3 sẽ diễn ra từ ngày 3 đến ngày 4/12/2026 tại Trung tâm Hội nghị Thiskyhall, Thành phố Hồ Chí Minh, với khoảng 170 gian hàng quy tụ doanh nghiệp trong nước và quốc tế trên toàn chuỗi giá trị bán dẫn.
Cạnh tranh khu vực: Semiexpo có đủ để giúp Việt Nam không tụt lại?
Ở tầm khu vực, Việt Nam đang bước vào cuộc đua bán dẫn khi nhiều quốc gia đã đi trước cả chục năm về sản xuất wafer, thiết kế và đóng gói. Dù vậy, ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang từng bước phát triển về công nghệ, thu hút đầu tư, hoàn thiện chuỗi cung ứng và đào tạo nhân lực. Số doanh nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn và liên quan đã tăng từ khoảng 50 lên khoảng 100 doanh nghiệp trong thời gian ngắn, cùng sự hiện diện ngày càng gia tăng của các tập đoàn như NVIDIA, Samsung hay Thermo Fisher. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng không tự động biến Việt Nam thành điểm đến ưu tiên trong khu vực.
Ông Võ Xuân Hoài nhấn mạnh rằng các nền tảng kết nối quốc tế như Semiexpo Việt Nam sẽ giúp doanh nghiệp trong nước tiếp cận công nghệ, thị trường và yêu cầu của đối tác toàn cầu, qua đó nâng cao năng lực và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị bán dẫn. Đồng thời, theo đánh giá của một tổ chức quốc tế về chỉ số đổi mới sáng tạo, Việt Nam đã tăng một bậc lên vị trí 43/139 nền kinh tế và nằm trong nhóm các quốc gia có bước tiến đáng kể về đổi mới sáng tạo. Nếu nhìn dưới lăng kính khu vực, Semiexpo là “sân khấu” để Việt Nam chứng minh rằng những cải thiện về đổi mới sáng tạo, môi trường đầu tư và chất lượng nhân lực không chỉ trên báo cáo, mà thể hiện trong các hợp đồng, dự án và chuỗi cung ứng thực tế.
Kết luận: Semiexpo sẽ thành bệ phóng hay chỉ là sàn diễn?
Ngành bán dẫn toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mới, với trí tuệ nhân tạo và hạ tầng số là động lực lớn thúc đẩy nhu cầu chip. Các dự báo cho thấy quy mô thị trường bán dẫn toàn cầu có thể đạt khoảng 1.000 tỷ USD vào năm 2027 và hướng tới 1.500 tỷ USD vào năm 2030. Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam tổ chức liên tiếp Semiexpo và đặt mục tiêu hướng tới quy mô thị trường bán dẫn trên 25 tỷ USD vào năm 2030 là một tuyên bố rõ ràng: chúng ta không muốn đứng ngoài cuộc.
Tuy nhiên, Semiexpo chỉ trở thành bệ phóng nếu ba điều xảy ra. Thứ nhất, kết nối doanh nghiệp công nghệ phải dẫn tới hợp đồng, dự án cụ thể chứ không dừng ở danh thiếp. Thứ hai, các mục tiêu phát triển công nghiệp bán dẫn cần được siết lại bằng lộ trình và trách nhiệm rõ ràng giữa Nhà nước, doanh nghiệp và trường viện. Thứ ba, doanh nghiệp Việt phải chủ động học hỏi, dám đầu tư nâng chuẩn theo yêu cầu quốc tế. Nếu làm được, Semiexpo sẽ là nơi ngành bán dẫn Việt Nam bước qua “khát vọng”, bắt đầu cạnh tranh sòng phẳng trong khu vực; nếu không, nó sẽ chỉ là một sàn diễn đẹp mắt, còn giá trị thực lại nằm ở tay những quốc gia biết tận dụng cơ hội hơn.
