Sống khỏe dài lâu là mục tiêu phát triển, không chỉ là tuổi thọ
Sống khỏe dài lâu là kéo thêm những năm tháng con người có thể duy trì sức khỏe, sinh hoạt độc lập và tham gia đời sống xã hội, thay vì chỉ kéo dài số năm tồn tại. Tại hội nghị “Kiến tạo chất lượng sống” ở Thành phố Hồ Chí Minh, bà Ôn Minh Hằng, Phó Tổng Giám đốc Amway Việt Nam, trình bày tham luận về động lực của nền kinh tế sức khỏe và vai trò doanh nghiệp trong chăm sóc sức khỏe chủ động. Góc nhìn này đáng chú ý vì đặt sức khỏe vào trung tâm của phát triển: tuổi thọ cao hơn chưa đủ nếu nhiều năm cuối đời gắn với bệnh tật và suy giảm khả năng tự chủ. Hội nghị cũng bàn về chất lượng sống từ các khía cạnh kinh tế, sức khỏe, hành vi tiêu dùng và môi trường sống. Vì thế, thước đo tiến bộ nên tính cả khả năng sống khỏe, chứ không chỉ đếm số năm.
Số năm sống khỏe là nguồn lực của cá nhân và xã hội
Mục tiêu đến năm 2030 là tuổi thọ trung bình đạt 75,5 năm, trong đó số năm sống khỏe mạnh đạt ít nhất 68 năm. Khoảng cách giữa hai chỉ tiêu cho thấy kéo dài tuổi thọ và duy trì sức khỏe không tự động đi cùng nhau; phòng ngừa bệnh tật cần được coi trọng bên cạnh khám, chữa bệnh. Với mỗi người, thêm thời gian khỏe mạnh có nghĩa là có nhiều cơ hội hơn để làm việc, chăm lo gia đình và tham gia cộng đồng. Với xã hội, lợi ích không dừng ở giảm gánh nặng do bệnh tật: theo bà Ôn Minh Hằng, mở rộng số năm sống khỏe có thể góp phần duy trì nguồn lực lao động, năng suất và sự tham gia vào các hoạt động kinh tế – xã hội. Đây là lý do sống khỏe dài lâu có thể trở thành động lực của nền kinh tế sức khỏe, thay vì chỉ là một lựa chọn tiêu dùng cá nhân.
Chăm sóc chủ động phải trở thành thói quen thường ngày
Chăm sóc sức khỏe chủ động chỉ tạo ra chuyển biến khi đi vào những lựa chọn lặp lại mỗi ngày, không bị giới hạn trong phòng khám hay một chiến dịch ngắn hạn. Theo đại diện Amway Việt Nam, cách tiếp cận này liên quan đến dinh dưỡng, vận động, quản lý cân nặng, nước uống an toàn và không khí trong lành. Điều đó đặt trách nhiệm lên nhiều phía: Nhà nước định hướng chính sách, giới khoa học cung cấp căn cứ, doanh nghiệp đưa giải pháp và kiến thức đến người tiêu dùng, còn cộng đồng duy trì chúng trong sinh hoạt. Doanh nghiệp cho biết các thông tin nghiên cứu có thể làm cơ sở tham khảo cho nội dung đào tạo dinh dưỡng và khuyến khích thói quen hợp lý. Giá trị của cách làm này nằm ở việc giúp người dân hiểu và áp dụng kiến thức phù hợp, chứ không chỉ tiếp nhận thông điệp quảng bá.
Từ hội nghị đến hành động cần có cơ sở khoa học
Một hội nghị không thể tự mình thay đổi sức khỏe cộng đồng; điều quan trọng là những trao đổi có được chuyển thành nghiên cứu, giáo dục và thực hành dễ tiếp cận hay không. Amway Việt Nam cho biết doanh nghiệp hợp tác với các viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo để tìm hiểu thực trạng dinh dưỡng, đồng thời đưa kiến thức khoa học vào đời sống. Doanh nghiệp cũng định hướng tiếp tục phát triển hoạt động nghiên cứu, giải pháp và chương trình giáo dục sức khỏe theo nhu cầu người tiêu dùng. Đây là hướng đi có ý nghĩa nếu thông tin được trình bày rõ ràng, có căn cứ và giúp người dân hình thành thói quen phù hợp, thay vì tạo kỳ vọng quá mức về một giải pháp đơn lẻ. Kết luận cần rút ra là: đầu tư cho chất lượng sống và chăm sóc sức khỏe chủ động không chỉ có lợi cho từng cá nhân; khi được phối hợp giữa chính sách, khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng, đó còn là cách bảo toàn năng lực xã hội.
