Giá trị trường sư phạm được chứng minh trong lớp học
Chất lượng giáo viên là mức độ người học tốt nghiệp có thể vận dụng kiến thức, năng lực sư phạm và trách nhiệm nghề nghiệp để giúp học sinh tiến bộ trong lớp học thực tế. Vì vậy, thành tích của một trường đào tạo sư phạm không thể chỉ đo bằng quy mô hay danh mục ngành học; thước đo cuối cùng là những giáo viên mà trường góp phần đào tạo. Nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 24 tháng 10, Hiệu trưởng Huỳnh Văn Sơn nhấn mạnh chính chất lượng giáo viên là giá trị rốt ráo của trường. Từ năm 1976, trường đã góp phần đáp ứng nhu cầu giáo viên tại Thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh phía Nam, rồi mở rộng đóng góp trên cả nước. Di sản ấy đáng tự hào, nhưng cũng đặt ra yêu cầu: đào tạo sư phạm phải theo kịp những gì giáo viên đang cần.
Mở rộng đa ngành, không làm loãng nhiệm vụ cốt lõi
Tại lễ kỷ niệm sáng 24 tháng 10, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu ghi nhận đóng góp của các thế hệ nhà giáo, sinh viên và đề nghị trường tập trung vào bốn định hướng phát triển. Trong đó, yêu cầu mở rộng quy mô, phát triển đa ngành và tăng cường hợp tác quốc tế đi kèm một điều kiện không thể xem nhẹ: giữ sư phạm làm sứ mệnh cốt lõi. Đây không phải lời kêu gọi thu hẹp tham vọng, mà là cách xác định thứ tự ưu tiên. Các lĩnh vực mới chỉ có ý nghĩa nếu củng cố năng lực nghiên cứu, đổi mới giáo dục và đào tạo giáo viên, thay vì kéo nguồn lực khỏi nhiệm vụ đã tạo nên vị thế của trường. Là một trong hai trường đại học sư phạm trọng điểm của cả nước, trường cần chứng minh rằng phát triển rộng hơn vẫn tạo ra tác động tốt hơn cho từng lớp học.
Đo chất lượng bằng năng lực hành nghề
Định hướng của Phó Thủ tướng hàm ý một thay đổi cụ thể: chất lượng đào tạo phải được kiểm tra từ tuyển sinh, chương trình, phương pháp giảng dạy đến thi và đánh giá, lấy phẩm chất và năng lực nghề nghiệp của người tốt nghiệp làm căn cứ. Điều đó đúng với thực tế nghề giáo ngày càng đòi hỏi nhiều hơn việc nắm vững môn học. Giáo viên phải biết thiết kế hoạt động, đánh giá tiến bộ, thực hiện giáo dục hòa nhập, phối hợp với gia đình, sử dụng công nghệ và ứng xử trước các tình huống tâm lý trong trường. Hiệu trưởng Huỳnh Văn Sơn lưu ý rằng kiến thức chuyên môn không tự động biến thành năng lực đứng lớp. Sinh viên cần được tập dạy, quan sát, thử xử lý tình huống và nhận phản hồi từ giảng viên, giáo viên hướng dẫn. Thực hành gắn với trường phổ thông vì thế phải là trục chính, không phải phần bổ sung cho đủ chương trình.
Từ mục tiêu phát triển đến kết quả ở từng địa phương
Tầm nhìn chỉ có giá trị khi được chuyển thành năng lực đáp ứng nhu cầu thật. Trường đặt mục tiêu củng cố vị thế đại học sư phạm trọng điểm, có uy tín ở châu Á vào năm 2030 và trở thành trung tâm xuất sắc về đổi mới giáo dục vào năm 2045. Để tiến tới đó, cần phối hợp chặt với địa phương nhằm dự báo nhu cầu, gắn đào tạo và bồi dưỡng với vị trí việc làm theo cấp học, môn học và khu vực, nhất là nơi thiếu giáo viên hoặc còn khó khăn. Chia sẻ nguồn lực, kết nối với trường tiểu học và mầm non, thử nghiệm rồi nhân rộng phương pháp hiệu quả sẽ giúp nghiên cứu tạo thay đổi nhìn thấy được. Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng được đề nghị sớm hoàn thiện đề án nâng cao chất lượng đào tạo giáo viên để trình Thủ tướng. Mở rộng là cần thiết, nhưng chỉ thành công khi chất lượng giáo viên không bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
