Nhóm 'con ghét bố mẹ' thực sự nói gì về gia đình bạn?
Nhóm 'con ghét bố mẹ' là những cộng đồng trực tuyến nơi con trẻ, chủ yếu là học sinh – sinh viên, chia sẻ mâu thuẫn và cảm xúc tiêu cực với cha mẹ, phản ánh khoảng cách thế hệ gia đình và nhu cầu giao tiếp cha mẹ con chưa được đáp ứng, hơn là một lời tuyên bố cắt đứt tình thân. Nhóm Facebook mang tên “Con ghét bố mẹ” đã thu hút hơn 100.000 thành viên và được lập từ năm 2021 với mục đích ban đầu là nơi những người có khúc mắc trong gia đình chia sẻ nỗi buồn với cha mẹ. Từ hơn 2.100 thành viên vào tháng 4/2026, nhóm tăng lên cả trăm nghìn thành viên trong thời gian ngắn – một con số cho thấy có quá nhiều câu chuyện chưa được nói ra trong chính nhà mình.
Điều quan trọng là hiểu: phần lớn con không ghét bố mẹ theo nghĩa muốn chấm dứt tình cảm. Các em ghét cảm giác bị kiểm soát, bị so sánh, không được tôn trọng hoặc không được lắng nghe. Khi không tìm được nơi chia sẻ ngoài đời, các em tìm đến những nhóm con ghét bố mẹ như một “phòng kín” để trút nỗi lòng. Nếu cha mẹ chỉ nhìn vào cái tên gây sốc rồi dán nhãn bất hiếu, chúng ta sẽ bỏ qua tín hiệu rằng mối quan hệ đang nứt vỡ và cần được chữa lành.
Tâm lý đám đông trực tuyến: Khi đồng cảm biến thành 'buồng vang' tiêu cực
Tâm lý đám đông trực tuyến khiến các nhóm con ghét bố mẹ dễ biến từ nơi giãi bày thành “máy khuếch đại” cảm xúc tiêu cực. Chuyên gia cho rằng những cộng đồng này có thể trở thành môi trường, trong đó cảm xúc tiêu cực của người tham gia được tiếp tục củng cố và khuếch đại. Khi một bạn trẻ đang bức xúc liên tục đọc những câu chuyện đồng điệu, não sẽ nhận tín hiệu rằng “ai cũng khổ vì bố mẹ”, biến bất đồng cụ thể thành niềm tin cực đoan rằng cha mẹ luôn sai. Mạng xã hội còn có thể khiến vòng lặp này kéo dài, vì thuật toán sẽ tiếp tục đề xuất những nội dung tranh cãi, chỉ trích tương tự.
Trong một môi trường hỗ trợ lành mạnh, người chia sẻ được lắng nghe, tôn trọng và có cơ hội tìm hướng giải quyết. Ngược lại, khi việc chia sẻ biến thành trút giận dồn dập, lặp lại một chiều để kiếm lời đồng tình, người trẻ có thể ngày càng kiệt quệ cảm xúc. Đáng lo hơn, những lời tâm sự dễ bị cuốn vào cuộc đối đầu giữa các thế hệ: người lớn nhảy vào mắng là bất hiếu, người trẻ đáp lại bằng lời miệt thị cha mẹ, làm mâu thuẫn sâu thêm. Đây chính là mặt tối của tâm lý đám đông trực tuyến: sự đồng cảm thiếu tỉnh táo có thể hợp thức hóa nỗi đau và cơn giận thay vì giúp chữa lành.
Nhìn thẳng vào khoảng cách thế hệ gia đình trước khi can thiệp
Khi phát hiện con tham gia nhóm con ghét bố mẹ, phản ứng đầu tiên của nhiều phụ huynh là sốc, tức giận hoặc cảm thấy bị xúc phạm. Nhưng nổi nóng lúc này chỉ củng cố đúng điều con đang sợ: cha mẹ không muốn lắng nghe. Cách tiếp cận khôn ngoan là tạm dừng, nhận diện lại khoảng cách thế hệ gia đình và chất lượng giao tiếp cha mẹ con. Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga nhấn mạnh điểm cốt lõi nằm ở sự tin cậy trong gia đình: cha mẹ và con có thể nói chuyện mỗi ngày mà vẫn không chạm được đến nỗi sợ, thất vọng hay ranh giới riêng của nhau.
Khoảng cách ấy không chỉ đến từ phương pháp giáo dục mà còn từ áp lực học tập, thời gian cha mẹ dành cho con, cách ứng xử với điện thoại và mạng xã hội. Nhiều cha mẹ yêu thương con nhưng thể hiện bằng mệnh lệnh, so sánh, kiểm soát, khiến trẻ cảm nhận đó là sự phủ nhận con người thật của mình. Ngược lại, người trẻ đang trong quá trình học cách nhận diện cảm xúc, chịu trách nhiệm lời nói, nên dễ dùng từ ngữ nặng nề cho một cảm xúc nhất thời. Trước khi can thiệp, cha mẹ cần tự hỏi: con đang thiếu điều gì ở trong nhà nên phải tìm sang thế giới ảo?
Phân biệt giãi bày lành mạnh và hành vi online gây hại
Không phải mọi lời “con ghét bố mẹ” đều giống nhau. Có em chỉ đang giận sau một cuộc cãi vã, có người mang theo tổn thương từ thời thơ ấu, cũng có trường hợp đang chịu bạo lực hoặc khó khăn tâm lý. Vì thế, cha mẹ cần một cái nhìn tinh tế, thay vì gom tất cả vào một nhãn bất hiếu. Thạc sĩ Phạm Quỳnh Trang nhận định ranh giới giữa “nơi để giải tỏa” và “cộng đồng làm cảm xúc tiêu cực lan rộng” không phải lúc nào cũng rõ ràng. Thạc sĩ Nguyễn Sơn cũng cho rằng cần phân tầng để ứng xử với các hội nhóm chuyển từ chia sẻ trải nghiệm sang xu hướng lệch chuẩn, cực đoan, xúc phạm cha mẹ trên mạng.
Cách tiếp cận hợp lý là lắng nghe, nhận diện và phân loại vấn đề. Những nội dung xúc phạm, đe dọa hoặc kích động bạo lực cần được báo cáo và xử lý; những lời cầu cứu phải được lắng nghe và hỗ trợ. Trong các bất đồng thông thường, điều thiết yếu là mở lại một cuộc trò chuyện để cả cha mẹ và con đều có thể nói, được nghe và được tôn trọng. Sau khi thừa nhận cảm xúc, người lớn vẫn cần đặt ra giới hạn và quy tắc rõ ràng, nhất quán với những lời nói, hành vi gây tổn thương. Lắng nghe không có nghĩa cha mẹ phải đồng ý với mọi điều con nói; đó là cách hiểu đúng vấn đề trước khi cùng con đặt ra giới hạn và trách nhiệm.
Xây lại giao tiếp cha mẹ con: từ phòng chat ảo quay về bàn ăn gia đình
Tham gia nhóm con ghét bố mẹ thường là tín hiệu cho thấy con thiếu một kênh giao tiếp an toàn trong gia đình hơn là mong muốn phủ nhận cha mẹ. Khi không tìm được người chia sẻ ngoài đời, các em dễ tìm đến mạng xã hội, nơi có những người từng trải qua câu chuyện tương tự. Điều con thực sự cần không phải một group để trút giận, mà là một mối quan hệ nơi các em được lắng nghe và tôn trọng hằng ngày. Vấn đề quan trọng là cha mẹ hiểu nhu cầu phía sau hành vi của con và tìm cách trao đổi phù hợp, thay vì chỉ chăm chăm cấm đoán.
Theo các chuyên gia, cha mẹ nên hỏi: điều gì đã xảy ra, điều gì trong lời nói hoặc cách ứng xử của người lớn khiến con thấy đau và con mong cha mẹ thay đổi điều gì. Từ đó, hai bên cùng đặt ra những kỳ vọng và ranh giới rõ ràng: con được quyền bày tỏ cảm xúc nhưng không xúc phạm; cha mẹ được quyền đặt quy tắc nhưng không nhục mạ, bạo lực. Trong quan hệ gia đình, bên cạnh bổn phận hiếu thảo của con, pháp luật cũng đặt ra trách nhiệm cha mẹ phải thương yêu, tôn trọng ý kiến con và không xúc phạm con. Khi giao tiếp được xây lại trên nền tảng đồng cảm và tôn trọng, nhu cầu tìm đến những “phòng kín” tiêu cực sẽ giảm, vì con biết: ở nhà, mình có một nơi an toàn để nói hết.
