LRT Phú Quốc: tuyến tàu điện nhẹ mang sứ mệnh hạ tầng APEC
Tuyến tàu điện nhẹ LRT Phú Quốc là dự án đường sắt đô thị dài gần 18km, kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với khu Nam Đảo và Trung tâm Hội nghị, Triển lãm quốc tế APEC, được đầu tư theo hình thức BOT với tổng mức đầu tư gần 9.000 tỷ đồng nhằm rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn khoảng 20 phút và trở thành mắt xích cốt lõi trong chiến dịch đồng bộ hóa hạ tầng phục vụ Hội nghị cấp cao APEC. Điểm đáng nói nhất của LRT Phú Quốc 18km không chỉ là quy mô tài chính của dự án 9.000 tỷ, mà là tham vọng về thời gian: từ khởi công tháng 12/2025 đến khai thác thương mại vào tháng 8/2027 chỉ khoảng 17 tháng thi công thực tế, một lộ trình mà bất kỳ nhà thầu hạ tầng nào cũng phải coi là “nghẹt thở”. Khi một tuyến tàu điện nhẹ tư nhân đầu tiên được giao nhiệm vụ đón, trả khách cho APEC 2027, câu hỏi không còn là có nên làm, mà là có kịp làm – và kịp với chất lượng nào.
Những cột mốc thi công sau 7 tháng: tiến độ nhanh nhưng không dư thời gian
Sau khoảng 7 tháng thi công thần tốc, LRT Phú Quốc đã chuyển từ giai đoạn nền móng sang lắp đặt ray tàu – bước ngoặt kỹ thuật đánh dấu dự án đi vào phần “xương sống” của vận hành. Giá trị giải ngân thực tế đạt khoảng 1.800 tỷ đồng, tương đương 28,7% tổng mức đầu tư, cho thấy phần nền thô đã được xử lý ở mức đủ để bắt đầu đặt hệ thống đường ray công nghệ cao. Ở hạng mục cầu, toàn bộ cọc khoan nhồi móng sâu đã hoàn tất; bệ trụ đạt khoảng 63% và thân trụ chạm mốc 56% khối lượng. Phần hầm có tỷ lệ thi công cọc khoảng 97%, đào móng mới 42%, nền đường đào khuôn và đắp cát cùng đạt 97%, đắp đất đạt 79%. Theo một phát biểu trên công trường, “từ khởi công đến vận hành trong khoảng 17 tháng với tuyến LRT Phú Quốc là một mục tiêu có tính xác lập kỷ lục, đòi hỏi phối hợp nhịp nhàng giữa chủ đầu tư và liên danh nhà thầu”. Tiến độ nhanh là rõ ràng, nhưng độ “dư” thời gian gần như bằng không: mọi chậm trễ nhỏ đều có thể đẩy bài toán APEC 2027 vào thế bị động.
Lắp đặt ray tàu: bước chuyển từ xây thô sang tuyến đường sắt vận hành được
Ngày 11/8, Sun Group cùng liên danh Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) và Công ty TNHH Tập đoàn Cục 16 Đường sắt Trung Quốc (CRCC16) đã triển khai gói thầu XL-03 về cung cấp, thi công lắp đặt hệ thống ray và hiệu chuẩn tuyến LRT Phú Quốc. Đây là lúc dự án 9.000 tỷ rời khỏi vùng “công trường hạ tầng” thuần túy, bước sang không gian đường sắt với tiêu chuẩn vận hành nghiêm ngặt. Hệ thống ray sử dụng ray khổ 1.435mm, rãnh 60R2 chuyên dụng, chiều dài tiêu chuẩn 25m mỗi thanh cho toàn tuyến chính 17,59km, tích hợp đồng bộ trên ba loại kết cấu: trên cao, mặt đất và ngầm. Cuối tháng 8/2026, dự án sẽ bắt đầu lắp đặt ray trên phần nền đường, từ km16; sau đó chuyển trọng tâm sang các đoạn cầu và hầm ngầm từ tháng 10/2026. Đáng chú ý, hoạt động lắp ray không diễn ra trong “phòng thí nghiệm lý tưởng”, mà song song với việc hoàn thiện kết cấu nhịp, hệ thống điện, tín hiệu và thiết bị. Điều này giúp rút ngắn tổng thời gian, nhưng đồng thời làm tăng độ phức tạp và rủi ro điều phối trên toàn tuyến LRT Phú Quốc 18km.
Địa chất phức tạp, mùa mưa và nhịp thi công 3 ca: sức ép kỹ thuật lẫn nhân lực
Phú Quốc không phải là mặt bằng lý tưởng để bắc tuyến tàu điện nhẹ. Địa chất đảo với lớp đất yếu, cát, bùn, cùng khu vực ngập nước, khiến mỗi mét hầm và móng trụ đều là bài toán chống đỡ, gia cố và ổn định công trình lẫn khu dân cư xung quanh. Mùa mưa trên Đảo Ngọc gây ngập úng, cản trở thi công, buộc công trường phải cả ngày lẫn đêm xử lý thoát nước, gia cố tạm, rồi mới quay lại nhịp thi công bình thường. Để bám tiến độ lắp đặt ray tàu và mục tiêu chạy thử giữa năm 2027, công trường hiện duy trì hoạt động 24/7 với 3 ca liên tục, gần 600 kỹ sư, giám sát, công nhân bám trụ trên công trường. Đây là lựa chọn không thể khác nếu muốn hoàn thành chạy thử hệ thống vào tháng 6/2027 và khai thác thương mại vào tháng 8/2027. Tuy nhiên, nhịp độ 3 ca liên tục trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt và địa chất phức tạp cũng đặt ra vấn đề về an toàn lao động, chất lượng thi công và khả năng duy trì chính xác kỹ thuật trên toàn tuyến tàu điện nhẹ.
Giữa áp lực APEC 2027: tiến độ có khả thi và chúng ta chờ đợi điều gì?
Tuyến tàu điện nhẹ LRT Phú Quốc được xác định là mắt xích hạ tầng cốt lõi phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, kết nối sân bay với các khu nghỉ dưỡng Nam Đảo và Trung tâm Hội nghị APEC trong khoảng 20 phút di chuyển. Theo kế hoạch, đoàn tàu đầu tiên sẽ về Phú Quốc trong giai đoạn tháng 1–2/2027 để lắp thiết bị; hệ thống sẽ chạy thử vào tháng 6/2027 và chính thức khai thác thương mại từ tháng 8/2027 – sát nút với mốc APEC. Về lý thuyết, lộ trình này có thể đạt được nếu các mốc lắp ray tháng 8 và 10/2026 không trễ và nguồn vật liệu, nhân lực, thiết bị được cung ứng liên tục. Nhưng bất cứ dự án hạ tầng nào cũng biết, giai đoạn hoàn thiện – từ hiệu chuẩn tuyến, thử nghiệm đoàn tàu đến vận hành thử với hành khách – mới là nơi các lỗi kỹ thuật, vận hành bộc lộ rõ nhất. Với quy mô của LRT Phú Quốc 18km, cái được kỳ vọng không chỉ là “kịp APEC 2027”, mà là đưa vào vận hành một tuyến tàu điện nhẹ an toàn, tin cậy, đủ sức trở thành trục giao thông chính cho Đảo Ngọc trong nhiều năm sau sự kiện.
