Từ ngày cao điểm đến bài học sát với đời sống
Ngày Pháp luật Việt Nam là dịp để đưa kiến thức pháp luật đến gần người dân, trong đó có học sinh, thông qua hoạt động phổ biến, hướng dẫn kỹ năng và khuyến khích ứng xử đúng quy định. Điều đáng chú ý không chỉ là số buổi được tổ chức, mà là kiến thức được chuyển thành cách nhận biết nguy cơ và hành động để tự bảo vệ. Sáng 09/11/2026, gần 2.000 chương trình diễn ra đồng loạt tại các trường THCS và THPT trên cả nước; tuổi trẻ Công an nhân dân đăng ký 3.147 hoạt động, dự kiến thu hút hơn 2 triệu lượt học sinh. Nội dung tập trung vào phòng, chống bạo lực học đường và xâm hại trẻ em, với hỏi đáp, xử lý tình huống và thực hành thay cho cách truyền đạt chỉ dựa trên lý thuyết. Quy mô lớn tạo độ phủ, nhưng hiệu quả còn nằm ở việc học sinh nhớ được cách tìm trợ giúp khi mình hoặc bạn bè gặp nguy hiểm.
Học sinh được hướng dẫn nhận diện và tự bảo vệ
Với học sinh THCS, giáo dục pháp luật có ý nghĩa nhất khi giúp các em nhận ra hành vi sai trái trong những tình huống quen thuộc, thay vì chỉ ghi nhớ điều khoản. Các chương trình hưởng ứng hướng dẫn nhận diện bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, phòng ngừa nguy cơ, giải quyết mâu thuẫn và chủ động tìm người hỗ trợ. Thông điệp không dừng ở việc tránh vi phạm: học sinh được khuyến khích tôn trọng, giúp đỡ bạn bè, không dùng bạo lực để giải quyết bất đồng và không im lặng khi có người cần được bảo vệ. Cách tiếp cận này đặt trách nhiệm cho cả người chứng kiến, thay vì để nạn nhân tự xoay xở. Khi kiến thức pháp luật đi cùng tình huống thực hành và trao đổi trực tiếp, các em có thêm cơ hội biến điều được nghe thành phản ứng cụ thể trong đời sống học đường.
Từ mạng xã hội đến an toàn giao thông và phòng ma túy
Buổi tuyên truyền do Công an xã Tân Bình phối hợp với nhà trường tổ chức cho thấy nội dung tại cơ sở có thể đi thẳng vào những rủi ro học sinh đang gặp. Cán bộ công an phổ biến ba chủ đề: sử dụng mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo an toàn, chấp hành luật giao thông, và tác hại của ma túy trong học đường. Các em được nhắc nhận diện tin giả, nội dung xấu độc, lừa đảo giả mạo bằng tài khoản, hình ảnh hoặc giọng nói do AI tạo ra; không bấm đường link lạ hay chia sẻ mật khẩu, mã xác thực và thông tin cá nhân. Về giao thông, nội dung đề cập các lỗi như không đội mũ bảo hiểm đúng cách, đi sai làn hoặc điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện. Chương trình còn hướng dẫn thao tác lái xe an toàn, giúp học sinh thực hành quan sát và xử lý tình huống thay vì chỉ nghe phổ biến quy định.
Phần phòng, chống ma túy tập trung giúp học sinh nhận biết cách dụ dỗ, lôi kéo và biết từ chối, báo cho gia đình, thầy cô hoặc công an khi thấy dấu hiệu bất thường. Công an xã phát hơn 300 tờ rơi về tác hại của ma túy trong học đường; buổi tuyên truyền cung cấp kiến thức và kỹ năng cho hơn 400 cán bộ, giáo viên và học sinh.
Phối hợp để kiến thức không dừng ở một buổi sinh hoạt
Hai cách triển khai bổ sung cho nhau: hoạt động trên diện rộng tạo thông điệp chung và huy động tuổi trẻ công an; buổi tại trường đưa những nguy cơ cụ thể vào trao đổi, hướng dẫn và thực hành. Công an cung cấp kiến thức chuyên môn, phân tích hành vi vi phạm và chỉ cách xử lý; nhà trường tạo không gian tiếp cận học sinh, gắn nội dung với môi trường học tập và phối hợp nhắc nhở thường xuyên. Với an toàn giao thông, tài liệu tuyên truyền nhấn mạnh vai trò phối hợp của gia đình và nhà trường trong quản lý việc sử dụng phương tiện. Ở phạm vi rộng hơn, hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam kết nối lực lượng công an với ngành giáo dục, tổ chức Đoàn, Đội, gia đình và xã hội để phòng ngừa bạo lực, xâm hại trẻ em. Đây là điểm quyết định: tuyên truyền pháp luật có sức nặng hơn khi người lớn cùng củng cố thông điệp sau buổi sinh hoạt, thay vì coi đó là một sự kiện riêng lẻ.
Nhìn từ tài liệu và hoạt động tại trường, giáo dục pháp luật cho học sinh hiệu quả nhất khi kết hợp quy định dễ hiểu với kỹ năng có thể luyện tập. Ngày cao điểm tạo độ phủ; sự phối hợp giữa công an, nhà trường, gia đình và các tổ chức liên quan giúp bài học tiếp tục hiện diện trong lựa chọn hằng ngày của các em. Đó mới là thước đo thiết thực của một buổi tuyên truyền.
