Một kỷ lục đang được đặt lên bản vẽ
Tháp tài chính 108 tầng là công trình được định hướng xây dựng trong dự án Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội, với chiều cao dự kiến 639 m và tham vọng trở thành tòa nhà cao nhất Việt Nam. Đây là phương án kiến trúc đã được lựa chọn, chưa phải công trình hoàn thành hay kỷ lục đã xác lập. Nếu được triển khai đúng thiết kế, tòa tháp sẽ cao hơn Landmark 81 tại TP.HCM khoảng 178 m; Landmark 81 hiện cao 461,2 m. Chênh lệch ấy khiến dự án vượt khỏi câu chuyện về số tầng: Hà Nội có thể xuất hiện một dấu mốc đường chân trời mới, còn vị thế biểu tượng sẽ phải được chứng minh bằng cách công trình thực sự vận hành và phục vụ đô thị.
Tháp thuộc dự án do liên doanh Tập đoàn BRG và Tập đoàn Sumitomo Corporation của Nhật Bản phát triển. Phương án của hãng kiến trúc Mỹ Skidmore, Owings & Merrill (SOM) được hội đồng tuyển chọn vào tháng 5/2024, sau cuộc thi có bốn đơn vị tư vấn quốc tế tham gia. Việc chọn một phương án thiết kế là bước tiến đáng chú ý, nhưng không đồng nghĩa toàn bộ quy mô và giải pháp kỹ thuật đã được chốt để thi công.
Vị trí cửa ngõ và quy mô khu đô thị
Vị trí dự kiến của tòa tháp là khu vực phía Bắc sông Hồng, trong Thành phố Thông minh Bắc Hà Nội được quy hoạch dọc trục Nhật Tân – Nội Bài, tại cửa ngõ phía Bắc Thủ đô. Toàn khu đô thị có diện tích gần 272 ha, dự kiến triển khai qua năm giai đoạn; theo kế hoạch được công bố, dự án hướng tới hoàn thành vào quý IV/2032. Tổ hợp tài chính, thương mại 108 tầng nằm ở giai đoạn 5 và được xác định là điểm nhấn cao nhất của toàn khu.
Đây là lựa chọn vị trí có ý nghĩa hơn một phông nền cho tòa nhà chọc trời: trục kết nối trung tâm Hà Nội với sân bay Nội Bài đặt dự án vào cửa ngõ giao thông quan trọng. Khu đô thị được định hướng tích hợp nhà ở, văn phòng, thương mại, giáo dục, không gian xanh và công trình công cộng. Tuy vậy, một tòa tháp cao chưa tự tạo ra trung tâm tài chính; sức hút lâu dài sẽ phụ thuộc vào kết nối, hoạt động kinh doanh và chất lượng không gian đô thị quanh công trình.
Kiến trúc biểu tượng cần đi cùng giá trị sử dụng
Thiết kế SOM gây chú ý không chỉ bởi chiều cao. Trên đỉnh tháp dự kiến có Lunarium, hay “Phòng Mặt Trăng”, với quả cầu mô phỏng các chu kỳ Mặt Trăng, kết hợp ánh sáng, tường nước và mặt nước phản chiếu. Các khu vườn trên cao và điểm quan sát toàn cảnh 360 độ được đưa vào ý tưởng để tạo trải nghiệm cho người sử dụng, thay vì biến tòa nhà thành một khối kính chỉ nhìn thấy từ xa.
Phương án còn đề xuất cấu trúc lõi tách đôi, kết nối tại một số tầng để tạo không gian chung, đồng thời nghiên cứu tận dụng gió ở độ cao lớn và khả năng tích hợp tua-bin gió. Đây là những ý tưởng có sức gợi, nhưng hiệu quả tiết kiệm năng lượng hay mức độ thân thiện môi trường chỉ có thể đánh giá khi giải pháp được triển khai và vận hành. Khu đô thị cũng đặt mục tiêu tạo không gian xanh, dùng năng lượng tái tạo và hướng tới trung hòa carbon; lợi ích thiết thực với cư dân sẽ nằm ở môi trường sống và hạ tầng hằng ngày, không chỉ ở hình ảnh biểu tượng.
Tham vọng lớn, nhưng kỷ lục còn ở phía trước
Hai nguồn cùng khắc họa tháp tài chính 108 tầng như một biểu tượng kiến trúc và hạt nhân cho trung tâm tài chính, thương mại mới. Cách đặt tham vọng ấy là hợp lý với quy mô của dự án, nhưng cần phân biệt kỳ vọng với kết quả: chiều cao 639 m, không gian Lunarium và các giải pháp kỹ thuật hiện thuộc phương án được lựa chọn; tiến độ thi công, quy mô cuối cùng và cách xử lý kỹ thuật còn phụ thuộc các bước tiếp theo.
Nếu hoàn thành theo đúng phương án, tòa tháp sẽ vượt Landmark 81 và lập một mốc chiều cao mới cho cả nước. Nhưng giá trị bền vững của nó sẽ không được quyết định chỉ bởi việc đứng đầu bảng xếp hạng. Công trình cần trở thành nơi làm việc, giao thương và trải nghiệm có ích, đồng thời kết nối được với khu đô thị và cửa ngõ phía Bắc Hà Nội. Kỷ lục có thể tạo sự chú ý; chất lượng thực tế mới quyết định liệu biểu tượng ấy có xứng đáng với tham vọng.
