Từ cửa khẩu trung chuyển đến tham vọng hub logistics Đông – Tây
Trung tâm logistics thông minh Lao Bảo là dự án được định hướng xây dựng tại cửa khẩu quốc tế Lao Bảo nhằm áp dụng hạ tầng hiện đại và công nghệ số để điều phối hàng hóa, phương tiện phía sau cửa khẩu, kết nối với cảng cạn và mạng lưới vận tải xuyên biên giới, qua đó giảm ùn tắc, tối ưu thông quan và hình thành hệ sinh thái logistics gắn với cửa khẩu. Chiều 18/9/2026, tại cửa khẩu Lao Bảo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến chủ trì buổi làm việc với các sở, ngành và nhà đầu tư để nghe báo cáo đề xuất dự án trung tâm logistics thông minh Lao Bảo và tình hình triển khai khu cảng cạn Vsico Quảng Trị. Có thể nói, đây không chỉ là một dự án hạ tầng đơn lẻ mà là bước đi chiến lược để tái định vị Lao Bảo từ điểm qua lại biên giới thành mắt xích logistics trên Hành lang kinh tế Đông – Tây.
Quy hoạch mới và cú bắt tay Viettel Post – Vsico
Điểm đáng chú ý trong câu chuyện cửa khẩu Lao Bảo là quy hoạch chi tiết khu vực đang được Quảng Trị điều chỉnh với tổng quy mô 49,2 ha, trong đó phần đã quy hoạch trước là 30 ha, khu cảng cạn Vsico 8,58 ha và hơn 10 ha còn lại để bố trí các hạng mục mới. Viettel Post đề xuất sử dụng khoảng 21,87 ha đất để xây dựng trung tâm logistics thông minh, phát triển theo nguyên tắc “hạ tầng đi cùng công nghệ, công nghệ đi cùng vận hành” với các giải pháp Smart Gate, Camera AI, quản lý phương tiện và bãi, trung tâm điều hành và tự động hóa thích hợp. Song song, cảng cạn Vsico được thiết kế với công suất 50.000 – 150.000 TEUs/năm, tổng vốn đầu tư khoảng 236,6 tỷ đồng và hiện đã hoàn thành khoảng 80% khối lượng san nền. Khi hai dự án hoàn tất, liên doanh Viettel Post – Vsico sẽ vận hành đồng bộ hệ thống, nối Lao Bao ICD và Viettel Post ICD thành chuỗi liên tục: Cửa khẩu – ICD – vận tải xuyên biên giới – cảng biển.
Giải bài toán ùn tắc và chi phí: Lao Bảo có đủ sức cạnh tranh?
Quyết tâm của Quảng Trị không xuất phát từ phong trào mà từ những điểm nghẽn rất cụ thể: năng lực bãi và khu vực chờ còn hạn chế, điều phối phương tiện chưa tối ưu, nhiều khâu xử lý vẫn phụ thuộc thao tác thủ công nên năng lực thông quan không được tối đa hóa bằng công nghệ. Theo UBND tỉnh Quảng Trị, dự án trung tâm logistics thông minh Lao Bảo được kỳ vọng tạo bước đột phá trong hiện đại hóa hạ tầng, nâng cao năng lực thông quan, giảm chi phí logistics, đồng thời giải quyết tình trạng ùn tắc và nút thắt trên tuyến logistics Hành lang kinh tế Đông – Tây. Nếu vận hành đúng hướng, doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ hưởng lợi trực tiếp: thời gian xe chờ giảm, quy trình minh bạch hơn, chi phí vận chuyển và tồn kho được cắt giảm. Ngược lại, nếu công nghệ được đầu tư mà quy trình liên ngành không đi kèm cải cách, Lao Bảo dễ rơi vào tình trạng “hạ tầng thông minh, thủ tục lạc hậu”, khó tạo lợi thế rõ rệt trước những cửa ngõ hàng hải đã ổn định.
Chiến lược “Vươn ra Đông – Mở rộng Tây” và vị thế logistics Đông Nam Á
Theo UBND tỉnh Quảng Trị, dự án trung tâm logistics thông minh Lao Bảo sẽ góp phần hiện thực hóa định hướng “Vươn ra Đông – Mở rộng Tây” của tỉnh, khi giải quyết điểm nghẽn logistics trên Hành lang kinh tế Đông – Tây và nâng cấp năng lực thông quan của cửa khẩu Lao Bảo. Kế hoạch là không biến Lao Bảo thành “sân sau” bị động của các cảng biển, mà thành điểm trung chuyển giá trị cao, nơi hàng hóa từ Lào, Thái Lan, miền Trung Việt Nam có thể gom, chia, khai báo, rồi kết nối nhanh chóng ra cảng biển và ngược lại. Dù các nguồn tin chính thức chưa nói thẳng tới tham vọng cạnh tranh với những cảng lớn trong mạng lưới logistics Đông Nam Á, định hướng xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh giữa Lao Bao – Densavan trên tuyến Đông – Tây cho thấy Quảng Trị muốn đưa khu vực này vào bản đồ chuỗi cung ứng khu vực, chứ không chỉ phục vụ lưu thông xuyên biên giới ở quy mô khiêm tốn.
Từ quyết định chủ trương đến năng lực thực thi
UBND tỉnh Quảng Trị đã thống nhất về mặt chủ trương, cho phép Viettel Post nghiên cứu và lập đề xuất dự án đầu tư trung tâm logistics thông minh tại khu vực cửa khẩu Lao Bảo, làm cơ sở xây dựng mô hình cửa khẩu thông minh Lao Bao – Denssavan trên Hành lang Đông – Tây. Viettel Post được yêu cầu phối hợp khẩn trương với Ban Quản lý Khu kinh tế và các sở, ngành để hoàn thiện hồ sơ đề xuất, làm rõ quy mô, vị trí, nhu cầu đất, nguồn vốn, công nghệ, tiến độ, phương án khai thác vận hành và hiệu quả kinh tế – xã hội, hoàn thành trước ngày 15/10 để thẩm định, trình UBND tỉnh và Thường trực Tỉnh ủy cho ý kiến. Mục tiêu là phấn đấu hoàn tất thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định trước tháng 10/2026. Ở góc độ chiến lược, Lao Bảo đã có lời giải cho tầm nhìn. Thách thức giờ nằm ở năng lực thực thi: phối hợp liên ngành, xử lý đất đai và tài sản công, giải phóng mặt bằng và nhất quán trong ưu tiên chính sách. Nếu những khâu này được làm tới nơi tới chốn, cửa khẩu Lao Bảo có cơ hội trở thành điểm sáng trong bản đồ logistics của Quảng Trị phát triển, và là ví dụ cho cách Việt Nam giảm chi phí logistics, tăng sức cạnh tranh chuỗi cung ứng.
