Thông điệp từ một nông dân Việt Hàn Quốc: rau Việt không chỉ là món ăn
Câu chuyện nông dân Việt Hàn Quốc Hoàng Thị Thùy là một ví dụ điển hình cho thấy nông sản Việt Nam Hàn không chỉ dừng lại ở việc đáp ứng nhu cầu ẩm thực, mà còn trở thành cầu nối văn hóa và cơ hội kinh doanh rau livestream khi một nàng dâu xứ Hàn thành công biến vườn rau muống, mướp đắng, bí đao thành thương hiệu cá nhân qua bán hàng trực tuyến nông sản, thu hút cả người Việt lẫn người Hàn tìm đến hương vị quê nhà mỗi ngày.
Điểm đáng nói trong hành trình của Thùy không phải là xuất phát điểm thuận lợi, mà là cách cô nhìn lại vị thế của mình: một cô dâu Việt xa xứ, vừa thiệt thòi, vừa có lợi thế văn hóa. Việc chọn nông sản Việt Nam Hàn làm hướng đi là một quyết định có chủ đích: đưa những thứ bình dị như rau muống, rau húng – vốn thiếu vắng và đắt đỏ tại Jeolla Bắc – thành sản phẩm kinh doanh có câu chuyện, có cảm xúc.
Từ trang trại nhà chồng đến mô hình kinh doanh rau livestream
Hoàng Thị Thùy, sinh năm 1995, quê Tây Ninh, sang Hàn Quốc theo chồng và định cư tại tỉnh Jeolla Bắc, cách Seoul khoảng 250km. Gia đình nhà chồng vốn làm nông nghiệp lâu năm, nhưng chỉ trồng rau củ bản địa. Sau khi sinh con đầu lòng, thấy hàng xóm trồng rau Việt bán trên mạng, cô dâu xứ Hàn thành công này quyết định thử sức với chính những loại rau gắn với bữa cơm quê nhà như cải canh, cải ngọt, cải muối dưa.
Vụ đầu tiên, Thùy trồng rau cải trong hai nhà kính diện tích 900m² và sau 35 ngày thu hoạch được khoảng 1 tấn rau. Cô tận dụng mạng xã hội để bán lẻ cho cộng đồng người Việt, rồi nhận ra biên lợi nhuận và nhu cầu lớn hơn rất nhiều nếu biết kể câu chuyện của mình trên sóng trực tiếp. Từ đây, kinh doanh rau livestream không còn là “phụ nghề” mà trở thành chiến lược: tự trồng, tự bán, xuất hiện mỗi ngày trước ống kính với chiếc nón lá, nói chuyện như với người quen để xây dựng niềm tin.
Rau muống, mướp đắng và bí đao: nông sản Việt Nam Hàn mang đậm bản sắc
Nhìn thấy tiềm năng từ các loại rau của Việt Nam, vợ chồng Thùy mở rộng danh mục: rau muống, mướp đắng, bí đao, cà tím, đậu cô ve, rau húng… – toàn những loại hầu như không phổ biến tại địa phương, nếu có thì giá rất cao. Để phù hợp với khí hậu Hàn Quốc, mỗi loại rau được trồng vào thời điểm khác nhau, kết hợp nhà kính và kỹ thuật canh tác sạch theo chuẩn kiểm soát thuốc bảo vệ thực vật rất chặt chẽ của cơ quan chức năng.
Người ngoài nhìn vào dễ nghĩ đây chỉ là một trang trại nhỏ của nông dân Việt Hàn Quốc, nhưng về bản chất, đây là một mô hình chuyển giao bản sắc ẩm thực qua nông sản. Khi đài truyền hình quốc gia Hàn Quốc KBS tìm đến tận ruộng, ghi hình cách xào rau muống và đưa lên sóng, rau Việt không còn là “đồ nhà quê” mà trở thành món ăn được tò mò, bàn luận và thử nghiệm trong bếp Hàn. Đó là sức mạnh của nông sản Việt Nam Hàn khi đi cùng câu chuyện đời thực.
Bán hàng trực tuyến nông sản: mỗi buổi livestream là một phiên chợ
Mô hình kinh doanh rau livestream của Thùy hiện là trụ cột thu nhập gia đình. Mỗi sáng khoảng 8h, cô mở livestream ngay tại nhà, trên tay là những mớ rau muống, rau cải, đậu cô ve tươi, vừa giới thiệu sản phẩm vừa chốt đơn. Người xem không chỉ là khách Việt mà còn có người Hàn, người Trung Quốc, những người tò mò về rau Việt và bị thuyết phục bởi sự chân thành của một nàng dâu xứ Hàn thành công trong vai nông dân.
Thùy livestream 2–3 lần mỗi ngày, giới thiệu rau, nhận đơn rồi trực tiếp đóng gói, gửi đi; mỗi lần phát trực tiếp cô có thể bán vài chục đơn, cả ngày lên hơn 100 đơn, những ngày cao điểm bán khoảng 300kg rau. Một câu nói đáng nhớ từ chính cô: doanh thu mỗi tháng dao động 21–26 triệu won, tương đương khoảng 400–500 triệu đồng, nhưng sau khi trừ tiền nhân công, thuê đất, điện nước, lãi vay và nuôi ba con, chỉ còn khoảng 10 triệu won (khoảng 170 triệu đồng) đủ trang trải sinh hoạt.
Đằng sau con số trăm triệu: mặt trái và giá trị của lựa chọn làm nông
Khi diện tích canh tác được mở rộng, Thùy sớm nhận ra công việc nông nghiệp không hề dễ dàng: không có người hỗ trợ, vợ chồng phải chạy liên tục giữa các nhà kính, chăm từng luống rau, trong khi vẫn phải xuất hiện đều đặn trước ống kính để duy trì kinh doanh rau livestream. Tiền lương 5–6 nhân công mỗi tháng gần 200 triệu đồng, cộng thêm chi phí cố định khác khiến doanh thu 400–500 triệu đồng mỗi tháng chỉ vừa khít cho chi tiêu.
Mức thu nhập gia đình không cố định vì phụ thuộc mùa vụ, sản lượng và sức mua khách hàng. Tuy vậy, nông dân Việt Hàn Quốc này vẫn chọn gắn bó với ruộng rau, bởi ở đó cô nhìn thấy điều mà nhiều người bỏ qua: tự chủ thời gian, được làm nghề phù hợp, được sống giữa cộng đồng và giữ gìn hương vị Việt trên đất Hàn. Nhìn lại chặng đường đã đi qua, Thùy thừa nhận kết quả hôm nay ngoài sức tưởng tượng, không phải vì tiền, mà vì cảm giác mình đã biến câu chuyện cô dâu Việt thành một hình mẫu dám làm, dám khác.
