Một định nghĩa mới về “triệu phú livestream” trong cộng đồng Việt ở Hàn
Triệu phú livestream bán rau Việt ở Hàn Quốc là hình ảnh một người lao động Việt biến nghề nông và mạng xã hội thành công việc kinh doanh Việt ở Hàn có doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi tháng từ nông sản Việt Nam, nhờ khai thác nhu cầu rất riêng của cộng đồng người Việt và cả khách Hàn đối với rau quê nhà được trồng ngay tại địa phương. Tâm điểm của câu chuyện đó là Hoàng Thị Thùy, cô gái sinh năm 1995, quê Tây Ninh, sang Hàn Quốc theo chồng hơn 10 năm, hiện sống tại tỉnh Jeolla Bắc và tự trồng, tự bán những loại rau quen thuộc trong bữa cơm Việt như rau muống, mướp đắng, bí đao, cà tím, rau húng tại xứ người.
Từ nàng dâu tay trắng đến người làm chủ vườn rau Việt ở Jeolla Bắc
Điều đáng nói trong câu chuyện bán rau Hàn Quốc của Thùy là xuất phát điểm gần như bằng không về nông nghiệp. Những ngày đầu sang Hàn, chồng cô làm trang trại nuôi gà, còn bản thân cô chưa từng cầm cuốc, gieo hạt. Quyết định đề nghị chồng chuyển sang trồng trọt không chỉ là bước ngoặt nghề nghiệp mà là dũng khí rời vùng an toàn để đi vào một lĩnh vực hoàn toàn mới. Vụ đầu tiên, Thùy chọn cách đi chậm mà chắc, trồng các loại cải trong hai nhà kính tổng diện tích khoảng 900 m2, mất hơn một tháng mới thu được khoảng một tấn rau. Ở góc độ người viết, đây không phải câu chuyện “trồng rau cho vui” mà là một chiến lược có tính tính toán: bắt đầu với cây dễ trồng, ít rủi ro, để học khí hậu, đất đai, rồi mới mở rộng sang những loại nông sản Việt Nam khó tính như rau muống hay mướp đắng.
Livestream kiếm tiền: khi chiếc điện thoại biến thành quầy chợ xuyên biên giới
Nếu chỉ trồng giỏi mà không biết bán, Thùy sẽ mãi là một nông dân tốt bụng nhưng thu nhập bấp bênh. Điểm khác biệt nằm ở việc cô biến chiếc điện thoại thành quầy chợ online, livestream kiếm tiền mỗi ngày. 8h sáng, tại Jeolla Bắc, Thùy mở livestream giới thiệu từng mớ rau muống, rau cải, đậu cô ve tươi, đọc thông tin sản phẩm và chốt đơn ngay trên khung chat. Một câu nói của cô rất đáng ghi lại nguyên văn: “Rau muống 3 kg, 25.000 won. Rau tươi ngon y như hình. Ai có nhu cầu mua thì hôm nay em gửi, ngày mai nhận được”. Mỗi lần phát trực tiếp, cô bán vài chục đơn; cả ngày lên tới hơn 100 đơn, có thời điểm cao điểm tiêu thụ khoảng 300 kg rau. Về bản chất, đây là mô hình thương mại điện tử xuyên biên giới ở dạng gần gũi nhất: người Việt ở Hàn mua rau Việt qua livestream, còn người Hàn được tiếp cận một dòng nông sản tưởng chừng xa lạ ngay trên điện thoại của mình.
Nhu cầu ngách tạo nên doanh thu “không cố định nhưng đủ sống khỏe”
Điểm then chốt khiến mô hình bán rau Hàn Quốc của Thùy phát triển không phải chiêu trò bán hàng mà là sự nhạy bén với thị trường ngách. Tại Jeolla Bắc, nông nghiệp vốn phổ biến nhưng các loại rau Việt như rau muống, mướp đắng, bí đao, cà tím, rau húng lại ít xuất hiện và nếu có thì giá cao, thành hàng hiếm trong bữa cơm người Việt xa quê. Nhận ra khoảng trống giữa nhu cầu và nguồn cung, Thùy bàn với chồng trồng rau Việt, được gia đình chồng ủng hộ và từng bước thử nghiệm giống, điều chỉnh kỹ thuật theo mùa, từ xuân trồng đậu cô ve, hè tập trung rau muống, thu đông chuyển sang các loại cải. Kết quả: doanh thu mỗi tháng đạt khoảng 400-500 triệu đồng, sau khi trừ chi phí, gia đình giữ lại chừng 170 triệu đồng, đủ trang trải cuộc sống và tái đầu tư. Dĩ nhiên, mặt trái của bức tranh đẹp này là thu nhập không cố định, phụ thuộc mùa vụ, sản lượng, sức mua; thêm vào đó là áp lực trả lương 5-6 nhân công, tiền thuê đất, điện nước, lãi vay đầu tư nhà kính. Nhưng ở góc nhìn kinh doanh, một thị trường ngách tạo ra dòng tiền ổn định như vậy đã là thành công đáng nể.
Từ ruộng rau lên truyền hình: bản sắc Việt như một lợi thế cạnh tranh
Câu chuyện kinh doanh Việt ở Hàn của Thùy vượt ra ngoài phạm vi một gia đình khi ruộng rau của cô xuất hiện trên truyền hình quốc gia Hàn Quốc, nơi khán giả xem cách chế biến rau muống và biết đến nông sản Việt Nam như một món ăn thú vị. Từ góc độ thương hiệu, đó là đỉnh cao của chiến lược “bán bản sắc”: người Việt thì thấy lại hương vị quê nhà, người Hàn thì tò mò và sẵn sàng thử món mới. Việc đưa rau vào nhà hàng, siêu thị, quán ăn, bên cạnh kênh livestream, giúp sản phẩm bước ra khỏi phạm vi cộng đồng Việt, trở thành một lựa chọn khác biệt trên kệ rau củ. Đáng chú ý hơn, sau hơn một thập kỷ ở Hàn, Thùy không dừng ở trồng trọt mà còn dự định chuyển hướng mạnh hơn sang kinh doanh online các sản phẩm gia công, tận dụng tệp khách và kinh nghiệm bán hàng đã tích lũy. Ở đây, bản sắc không còn là nỗi nhớ mà trở thành lợi thế cạnh tranh, là câu trả lời thuyết phục cho câu hỏi: người Việt đi xa có thể mang theo điều gì để tạo nên sự nghiệp?
