Từ bản thiết kế “siêu khó” đến kỷ lục rút ngắn thời gian thi công
Kỳ tích rút ngắn thời gian thi công mái vòm Nhà triển lãm Kim Quy từ kế hoạch 2 năm xuống chỉ còn 10 tháng, trong khuôn khổ Trung tâm Triển lãm Việt Nam thuộc đại đô thị tỷ USD Vinhomes Global Gate, đánh dấu bước tiến mới của siêu công trình Việt Nam khi lần đầu tiên cạnh tranh ở đẳng cấp kỷ lục xây dựng toàn cầu với vai trò tiên phong về công nghệ, tổ chức thi công và quản lý dự án. Ngày 19/8/2025, Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) chính thức được khánh thành sau 10 tháng thi công, thay vì 2 năm như dự kiến ban đầu. Điều đáng nói không chỉ là tốc độ, mà là việc kỷ lục này đạt được trong một hạng mục siêu khó: mái vòm thép khổng lồ nặng 24.000 tấn, tổng diện tích gần 105.000 m2, cao 57 m, được xem là mái vòm lớn nhất hành tinh hiện nay. Ngay từ khâu thiết kế, mái vòm đã được đánh giá là bài toán “siêu khó”, trải qua ba lần thay đổi kiến trúc, buộc đội ngũ kỹ sư liên tục điều chỉnh phương án kết cấu trong khi vẫn rút ngắn tiến độ. Tiến độ này, theo mô tả trong tài liệu dự án, “được đánh giá là một kỳ tích trong lĩnh vực kết cấu thép” – một câu chuyện mang tính biểu tượng cho tham vọng mới của ngành xây dựng khu vực.
Công nghệ và tổ chức thi công: nền tảng của kỳ tích 10 tháng
Đằng sau kỷ lục rút ngắn thời gian thi công không phải là sự liều lĩnh cắt giảm quy trình, mà là sự kết hợp giữa công nghệ và tổ chức thi công ở mức độ hiếm thấy trong khu vực. Trên công trường, cẩu siêu trọng 500 tấn vận hành liên tục, hơn 100.000 nút cầu thép và bulông cường độ cao được lắp đặt với yêu cầu độ chính xác tối đa 3 mm nhờ công nghệ quét laser 3D. Đây là những con số cho thấy cuộc chơi đã khác: từ xây dựng “thủ công” sang xây dựng dựa trên dữ liệu và cảm biến. Quy mô nhân lực được huy động ở mức lớn, từ 500 kỹ sư và công nhân lên tới khoảng 3.000 người ở giai đoạn cao điểm, cùng 800-1.000 máy móc, thiết bị thi công 3 ca mỗi ngày. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa thiết kế, sản xuất cấu kiện lớn (cột thép đường kính 2,4 m, dầm 3 x 6 m vượt nhịp hơn 100 m) và lắp dựng chính xác đã biến một công trình siêu phức tạp thành bài kiểm tra năng lực quản lý chuỗi cung ứng xây dựng. Kỷ lục không nằm ở con số 10 tháng, mà ở cách ngành xây dựng Việt Nam dám thiết kế hệ thống để đạt được nó.
Siêu công trình trong lòng đại đô thị tỷ USD: tầm nhìn và bài toán tích hợp
Nhà triển lãm Kim Quy không đứng một mình; nó là “viên ngọc” nằm giữa đại đô thị tỷ USD Vinhomes Global Gate tại Cổ Loa – một dự án khoảng 385 ha với quy hoạch đồng bộ từ nhà ở, thương mại, dịch vụ đến hạ tầng giao thông. Trung tâm Triển lãm Việt Nam có tổng diện tích triển lãm trong nhà hơn 304.000 m2 và khoảng 200.000 m2 ngoài trời, với 9 khối triển lãm trong nhà, sảnh chính 7.000 m2, trung tâm triển lãm thường xuyên và 4 sân triển lãm ngoài trời. Sân triển lãm phía Bắc có sức chứa tới 50.000 người, được định hướng cho sự kiện âm nhạc, lễ hội lớn, trình diễn công nghệ quốc tế. Tổ hợp này không chỉ là một công trình, mà là hạ tầng để đưa dòng sự kiện, hội chợ, triển lãm toàn cầu vào một đại đô thị mới. Siêu công trình Việt Nam, vì thế, có ý nghĩa chiến lược: nó gắn năng lực thi công với mô hình đô thị sự kiện, tạo ra lợi thế khác biệt so với nhiều khu đô thị thuần nhà ở trong khu vực.
Ý nghĩa với ngành xây dựng khu vực và câu chuyện tiêu chuẩn mới
Thành công của mái vòm Kim Quy đặt ra một tiêu chuẩn mới cho ngành xây dựng khu vực: rút ngắn thời gian thi công không phải là hy sinh chất lượng, mà là nâng cấp hệ thống quản lý dự án và công nghệ. Kết cấu giàn không gian R60-R180, kết hợp dầm vòng và giằng chéo, được thiết kế để chịu gió cấp 12 và động đất cấp 7. Điều này cho thấy kỷ lục xây dựng toàn cầu ở đây không chỉ nằm ở kích thước, mà còn ở mức độ an toàn và ổn định được tính toán. Khi một mái vòm lớn nhất hành tinh được hoàn thành trong 10 tháng, điều đó gửi tín hiệu đến thị trường quốc tế rằng nhà thầu, kỹ sư khu vực có thể đảm nhận những dự án siêu phức tạp trong khung thời gian cạnh tranh, nếu có cấu trúc quản trị phù hợp. Nó cũng thúc đẩy cuộc đua về công nghệ thi công: từ dùng laser 3D để kiểm soát sai số đến chuẩn hóa quy trình lắp ráp cấu kiện lớn. Nói cách khác, siêu công trình Việt Nam đang đẩy đường chuẩn năng lực xây dựng của khu vực lên một bậc mới.
Từ siêu công trình đến hạ tầng kết nối: bước tiếp theo của Global Gate
Điều quan trọng là câu chuyện không kết thúc ở ngày khánh thành. Vinhomes Global Gate được định hướng trở thành điểm đầu của tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh; khi hoàn thành, thời gian di chuyển bằng tàu cao tốc từ Hà Nội đến Hạ Long dự kiến rút xuống khoảng 23 phút. Nếu mái vòm Kim Quy là biểu tượng sức mạnh thi công, thì tuyến đường sắt tốc độ cao sẽ là phép thử cho năng lực tích hợp siêu công trình vào hệ sinh thái hạ tầng khu vực. Đặt Trung tâm Triển lãm Việt Nam trên trục Trường Sa, kết nối trực tiếp với sân bay quốc tế Nội Bài và các tỉnh thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc như Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Bắc Giang, Thái Nguyên, chủ đầu tư không chỉ xây một đại đô thị, mà là một đầu mối giao thương, hội chợ và sự kiện. Bài học rút ra cho ngành xây dựng và quy hoạch khu vực là rõ ràng: kỷ lục thi công chỉ có ý nghĩa lâu dài khi gắn với chiến lược hạ tầng liên vùng. Và ở Global Gate, siêu công trình đã được đặt đúng chỗ trong bức tranh đó.
