Kỳ tích 10 tháng: Siêu công trình Việt Nam nói gì về năng lực mới
Siêu công trình Việt Nam là những dự án hạ tầng và kiến trúc quy mô lớn, ứng dụng công nghệ thi công hiện đại, được hoàn thành trong thời gian ngắn kỷ lục nhưng vẫn đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về kỹ thuật, an toàn và công năng sử dụng, qua đó phản ánh một bước nhảy về năng lực của nhà thầu xây dựng Việt trong cuộc cạnh tranh khu vực và toàn cầu.
Nhà triển lãm Kim Quy trong Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC) được khánh thành ngày 19/8/2025 chỉ sau 10 tháng thi công. Đây là phần lõi của một siêu công trình Việt Nam giữa đại đô thị của tỷ phú Phạm Nhật Vượng: mái vòm thép khổng lồ nặng 24.000 tấn, diện tích gần 105.000 m2, cao 57 m, hiện được xem là mái vòm lớn nhất hành tinh. Vấn đề không chỉ là kỷ lục xây dựng toàn cầu về quy mô, mà là cách nhà thầu xây dựng Việt rút thời gian từ 2 năm xuống 10 tháng mà vẫn kiểm soát sai số lắp dựng ở mức 3 mm trên một kết cấu khổng lồ. Đó là dấu hiệu rõ ràng: cuộc chơi tốc độ thi công nhanh đang sang tay các doanh nghiệp trong nước.
Bên trong cỗ máy thi công "thần tốc": Công nghệ, tổ chức và kỷ luật
Nếu trước đây người ta mặc định nhà thầu xây dựng Việt chỉ hợp với công trình vừa và nhỏ, thì những gì diễn ra tại VEC cho thấy điều ngược lại. Mái vòm Kim Quy từng được dự kiến cần 2 năm thi công, rút xuống 1,5 năm rồi kết thúc trong 10 tháng. Để đạt tốc độ thi công nhanh như vậy, công trường huy động 500 kỹ sư, công nhân ở giai đoạn đầu và tới cao điểm khoảng 3.000 người, vận hành 800–1.000 máy móc liên tục 3 ca mỗi ngày.
Kỷ lục này không phải là may mắn. Nhà thầu dùng mô hình BIM để giảm sai sót thiết kế và phân chia khối lượng chế tạo, áp dụng quét laser 3D để lắp hơn 100.000 nút cầu thép và bu lông cường độ cao với sai số tối đa chỉ 3 mm. Cột thép đường kính 2,4 m, dầm thép 3 x 6 m vượt nhịp hơn 100 m vẫn được lắp dựng chính xác. Câu chuyện không còn là "có làm được hay không" mà là "dám đặt bài toán đủ khó và tổ chức tới nơi tới chốn".
Từ Kim Quy đến VinFast – Trống Đồng: Tham vọng kỷ lục xây dựng toàn cầu
Trung tâm Triển lãm Quốc gia tại Hà Nội đã hoàn thành sau hơn 10 tháng thi công, vượt tiến độ 15 tháng và kịp đưa vào sử dụng đúng dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9. Sau cú hích này, nhà đầu tư tiếp tục đẩy nhanh siêu công trình sân vận động VinFast – Trống Đồng sức chứa 135.000 chỗ ngồi, hiện huy động hàng nghìn công nhân, máy móc làm việc "3 ca 4 kíp" trên đại công trường. Mục tiêu là cán đích vào tháng 7/2027, sau chưa đầy 20 tháng thi công.
Khi hoàn thành, sân vận động này được hướng tới 3 kỷ lục xây dựng toàn cầu: sức chứa lớn nhất thế giới, mái che đóng mở lớn nhất, và thời gian thi công nhanh nhất. Quy mô vật liệu đủ nói lên mức độ thách thức: khoảng 700.000 m3 bê tông (tương đương 70.000 chuyến xe bồn cỡ lớn) và 126.000 tấn thép cho kết cấu. Hệ mái thép siêu lớn vượt nhịp 260 m – hạng mục chưa từng có tại Việt Nam – buộc công trường phải vận hành mô hình "tổng lực" 24/7. Đây là bước thử lửa tiếp theo cho năng lực nhà thầu xây dựng Việt trước sân chơi khu vực.
Long Thành, Phú Quốc và cuộc đua hạ tầng phục vụ APEC
Nhìn rộng hơn Kim Quy hay VinFast – Trống Đồng, sức bật của nhà thầu xây dựng Việt còn thể hiện ở loạt siêu dự án đang gấp rút cho Tuần lễ cấp cao APEC vào tháng 11/2027. Bên cạnh sân bay Long Thành, tại Phú Quốc, ba dự án quy mô lớn được triển khai đồng thời: mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc với nhà ga T2, tuyến đường sắt nhẹ (LRT) giai đoạn 1 và Trung tâm Hội nghị, Triển lãm APEC kèm nhà biểu diễn đa năng.
Nhà ga T2 được thiết kế như chim phượng hoàng lửa, với mái phức tạp nhiều lớp "lông vũ" nổi – chìm, sử dụng gần 25.000 tấn thép, nhịp lớn nhất 72 m. Dự án đã hoàn thành khoảng 95% kết cấu bê tông cốt thép, 70% kết cấu thép, 80% xây trát và đang bước vào giai đoạn hoàn thiện để sẵn sàng vận hành từ tháng 4/2027. Tuyến LRT dài 17,59 km sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ sân bay tới Nam Đảo còn khoảng 20 phút, trong khi ballroom 11.050 m2 của Trung tâm Hội nghị – Triển lãm APEC vượt nhịp 81 m và được định vị là ballroom lớn nhất thế giới. Đây là chuỗi siêu công trình Việt Nam buộc nhà thầu nội phải giữ nhịp tốc độ thi công nhanh mà vẫn đảm bảo chất lượng.
Từ chiến dịch tổng lực đến lợi ích người dân và vị thế khu vực
Thành công của loạt siêu công trình không chỉ là chuyện tên tuổi nhà thầu hay nhà đầu tư. Với VEC, sân triển lãm phía Bắc sức chứa 50.000 người được định hướng phục vụ lễ hội âm nhạc, sự kiện công nghệ quốc tế, biến nơi đây thành điểm hẹn văn hóa – kinh tế mới. Cả khu Vinhomes Global Gate được phát triển đồng bộ, từ giao thông nội khu, cảnh quan đến thương mại – dịch vụ, và còn được định hướng trở thành điểm đầu của tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh. Đó là lợi ích trực tiếp cho cư dân chứ không chỉ cho giới tổ chức sự kiện.
Tại Phú Quốc, LRT kết nối sân bay với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm quốc tế APEC sẽ rút ngắn hành trình còn khoảng 20 phút, mở ra trải nghiệm di chuyển hoàn toàn khác cho du khách và đại biểu hội nghị. Theo nhận định của Chủ tịch Hiệp hội các nhà thầu Xây dựng Việt Nam, những công trình như Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia hay sân bay Long Thành thể hiện sự phát triển vượt bậc về tiến độ, công nghệ thi công, năng lực chuyên môn và quản lý của doanh nghiệp xây dựng trong nước. Câu chuyện đã rõ: khi khu vực tư nhân được trao cơ hội và niềm tin, nhà thầu xây dựng Việt có thể cạnh tranh bằng kỷ lục xây dựng toàn cầu, chứ không chỉ bằng giá rẻ.
