Vượt kế hoạch là tín hiệu mạnh, không phải đích đến
FDI TP.HCM là dòng vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài vào hoạt động sản xuất, kinh doanh và phát triển tại thành phố, góp phần kết nối thị trường, công nghệ và năng lực doanh nghiệp địa phương. Trong 10 tháng đầu năm 2026, thành phố thu hút 19,1 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài, vượt 73,9% kế hoạch cả năm; lũy kế có hơn 22.036 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 157,4 tỷ USD. Đây là kết quả đáng chú ý, nhưng quy mô vốn không nên trở thành thước đo duy nhất. Thành phố sẽ giữ sức hút tốt hơn nếu dòng vốn tạo thêm năng lực sản xuất, việc làm có kỹ năng và cơ hội cho doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng. Bài toán vì thế đã chuyển từ thu hút thật nhiều sang lựa chọn dự án đem lại giá trị lâu dài.

Bốn lợi thế tạo nền cho sức hút đầu tư
Thành phố đặt sức cạnh tranh trên bốn nền tảng: vai trò đầu tàu kinh tế với thị trường tiêu dùng lớn và hệ thống dịch vụ phát triển; không gian mới kết nối tài chính, đổi mới sáng tạo, công nghiệp và cảng biển; cơ chế thể chế được mở rộng; cùng chính quyền cam kết cải cách thủ tục, minh bạch thông tin và đồng hành với doanh nghiệp. Thị trường trong nước hơn 100 triệu dân còn giúp nhà đầu tư tính tới khả năng mở rộng sang ASEAN. Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ ngày 1/10/2026 được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý ổn định và tăng tính chủ động cho địa phương. Các lợi thế này chỉ phát huy khi được thể hiện bằng tiến độ xử lý hồ sơ, hạ tầng kết nối và quy tắc dễ dự đoán; đó mới là điều nhà đầu tư có thể kiểm chứng trong thực tế.
Hạ tầng cũng có tác động vượt ra ngoài hoạt động của các doanh nghiệp lớn. Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Malaysia tại Việt Nam Angus Liew Bing Fooi nhận định hạ tầng mới có thể giảm đáng kể chi phí logistics, vốn chiếm phần đáng kể trong chi phí kinh doanh. Nếu thành quả này được chuyển thành vận chuyển nhanh và đáng tin cậy hơn, doanh nghiệp nhỏ, người lao động và người tiêu dùng đều có thể hưởng lợi gián tiếp.
Chuyển từ vốn lớn sang dự án tạo giá trị
Hướng đi hợp lý là ưu tiên đối tác dài hạn trong hạ tầng chiến lược, công nghệ cao, tài chính, logistics và năng lượng xanh; đồng thời đòi hỏi dự án mang theo công nghệ hiện đại, chuẩn mực quản trị và cơ hội phát triển nhân lực. Dấu hiệu chuyển dịch đã xuất hiện: Khu Công nghệ cao TP.HCM thu hút 1,23 tỷ USD vốn cấp mới trong chín tháng đầu năm 2026, với quy mô bình quân hơn 300 triệu USD mỗi dự án; thành phố cũng xúc tiến Trung tâm Phát triển Công nghệ chiến lược rộng 52,92 ha. Tuy nhiên, số vốn và diện tích chưa đủ để chứng minh hiệu quả. Thước đo thuyết phục hơn sẽ là mức độ chuyển giao công nghệ, liên kết với nhà cung ứng trong nước và khả năng tạo việc làm có kỹ năng. Nếu thiếu những liên kết ấy, dự án quy mô lớn có thể chỉ tạo tác động hạn chế lên nền kinh tế địa phương.
Để hỗ trợ thu hút đầu tư chất lượng cao, TP.HCM áp dụng cơ chế ưu đãi ba tầng: chính sách chung của quốc gia, cơ chế dành cho nhà đầu tư chiến lược và ưu đãi tại các không gian thể chế đặc biệt. Các dự án đủ điều kiện trong công nghệ cao, nghiên cứu và phát triển, bán dẫn có thể hưởng ưu đãi thuế theo quy định được nêu tại diễn đàn. Ưu đãi có thể mở cửa đối thoại, nhưng không thể thay thế môi trường kinh doanh minh bạch và năng lực thực thi. Chính quyền cần bảo đảm chính sách được áp dụng nhất quán, đồng thời đánh giá dự án bằng đóng góp thực chất thay vì chỉ bằng cam kết ban đầu.
Tầm nhìn dài hạn cần kết quả có thể đo lường
Thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới và hướng tới trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ tầm cỡ châu Á vào năm 2045. Mốc nhìn xa này sẽ có ý nghĩa hơn nếu các kế hoạch trước mắt được triển khai rõ ràng: phát triển hạ tầng, thúc đẩy dự án công nghệ cao và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước bước sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM cũng được kỳ vọng mở thêm cơ hội cho lĩnh vực ưu tiên và nhân lực chất lượng cao; chính sách nêu tại nguồn có thời hạn miễn thuế thu nhập cá nhân cho chuyên gia, nhà quản lý đủ điều kiện đến hết năm 2030.
Kỷ lục thu hút vốn là lợi thế để thành phố tiến lên, nhưng không phải bằng chứng tự thân cho phát triển bền vững. Sức bật thật sự sẽ đến khi dòng vốn tạo được công nghệ, năng suất và cơ hội cho người dân, doanh nghiệp địa phương. Nếu biến bốn lợi thế cạnh tranh thành dịch vụ công hiệu quả và dự án có sức lan tỏa, TP.HCM có cơ sở để giữ chân nhà đầu tư dài hạn thay vì chỉ đón những đợt vốn lớn.






