VinFast dẫn đầu: Từ hiện tượng nội địa đến trung tâm bản đồ xe điện hóa Đông Nam Á
Vị thế VinFast dẫn đầu thị trường xe điện hóa Đông Nam Á là sự kiện một thương hiệu Việt vươn lên dẫn đầu bảng xếp hạng 15 hãng bán nhiều xe điện hóa nhất khu vực, đồng thời giữ thị phần vượt trội ở thị trường ô tô Việt Nam, qua đó tái định hình cuộc chơi giữa xe điện và xe động cơ truyền thống, lẫn giữa các khối thương hiệu Nhật, Hàn và Trung Quốc//. Quan trọng hơn, đây không phải câu chuyện tăng trưởng đơn lẻ mà là dấu mốc cho thấy người dùng ở Việt Nam chấp nhận ô tô điện như một lựa chọn chính, chứ không còn là sản phẩm thử nghiệm. Theo số liệu tổng hợp từ hiệp hội ngành, thị trường ô tô Việt Nam vẫn duy trì quy mô tiêu thụ lớn trong 8 tháng, trong đó ô tô điện chiếm tỷ trọng đáng kể/. Nhìn toàn khu vực ASEAN, mảng xe điện hóa đạt khoảng 557.000 xe nửa đầu năm, tăng 62% so với cùng kỳ, và VinFast cùng các hãng xe điện Trung Quốc đang chiếm phần lớn miếng bánh này/.
Số liệu biết nói: VinFast tạo khoảng cách với cả thị trường ô tô Việt Nam
Nếu chỉ nhìn vào thị trường ô tô Việt Nam, VinFast không đơn thuần là hãng xe mới nổi mà đã trở thành lực lượng dẫn dắt. Trong 8 tháng, các thành viên hiệp hội sản xuất ô tô ghi nhận 246.935 xe, tăng 12% so với cùng kỳ/. Nhưng VinFast một mình bàn giao 154.073 ô tô điện, tương đương khoảng 35,6% trên tổng 432.548 xe khi cộng cả số liệu của hiệp hội, Hyundai và VinFast/. Nghĩa là: "Với 154.073 xe, thương hiệu Việt bán lượng xe hơn ba lần Toyota và thậm chí nhỉnh hơn tổng doanh số của 5 thương hiệu Toyota, Hyundai, Mitsubishi, Ford và Kia cộng lại"/. Doanh số bùng nổ không đến từ một mẫu xe duy nhất mà từ dải sản phẩm phủ nhiều phân khúc phổ thông: VF 3 đạt 35.798 xe, Limo Green 34.991 xe, VF 5 (kèm Herio Green) 27.948 xe, VF 6 đạt 15.943 xe sau 8 tháng/. Những con số này cho thấy ô tô điện đã trở thành cấu phần quan trọng trong doanh số xe mới tại Việt Nam, và VinFast đang chiếm vị thế trung tâm của cấu phần đó.
Khu vực ASEAN: VinFast dẫn đầu nhưng xe điện Trung Quốc mới là lực đẩy lớn nhất
Ở tầm khu vực, câu chuyện VinFast dẫn đầu xe điện hóa Đông Nam Á không thể tách rời làn sóng xe điện Trung Quốc. Theo nghiên cứu của một trung tâm chuyên ngành ô tô khu vực thuộc một công ty đa quốc gia, mảng xe điện hóa ở 6 thị trường Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Việt Nam, Philippines, Singapore đạt khoảng 557.000 xe trong nửa đầu năm, tăng 62% so với cùng kỳ/. Trong 15 thương hiệu bán nhiều xe điện hóa nhất, VinFast đứng đầu với khoảng 121.000 xe và tăng liền 4 bậc so với nửa đầu năm trước/. Tuy nhiên, trong số 15 hãng này, có tới 8 thương hiệu là xe điện Trung Quốc/. Các hãng từ nước này bán khoảng 261.790 xe điện hóa trong khu vực, chiếm khoảng 47% thị phần/. BYD một mình xếp thứ hai với 82.000 xe, tăng gần 50% và đặc biệt mạnh ở Indonesia, Thái Lan/. Điều đó cho thấy VinFast dẫn đầu nhưng sức ép cạnh tranh lại đến chủ yếu từ các hãng châu Á khác, đặc biệt là xe điện Trung Quốc có sức lan toả rộng hơn về mặt địa lý.
Nhật, Hàn bám đuổi: Vì sao vẫn chưa thể vượt VinFast trong phân khúc điện hóa?
Điểm thú vị của cục diện hiện nay là các thương hiệu Nhật, Hàn vẫn mạnh ở tổng thị trường ô tô nhưng lại chậm hơn trong phân khúc xe điện hóa Đông Nam Á. Ở Việt Nam, Toyota dẫn đầu nhóm ngoại với 47.043 xe, nhờ loạt sản phẩm như Yaris Cross, Innova Cross, Veloz và Hilux mới, đồng thời đẩy mạnh phiên bản hybrid khi riêng tháng 8 đã bán 1.046 xe hybrid điện/. Hyundai giữ vị trí thứ ba với 31.540 xe, nhưng doanh số gần như đi ngang, chỉ tăng 36 xe, trong khi các mẫu xe con giảm gần 6% so với cùng kỳ/. Mitsubishi tăng tốc với 28.042 xe và Ford đạt 26.603 xe, bám đuổi sát nhau, trong đó Kia và Mazda chỉ chênh 705 xe/. Dù vậy, tất cả vẫn bị VinFast bỏ xa về quy mô. Trên bình diện ASEAN, Toyota là hãng bán chạy nhất nếu tính mọi hệ truyền động, nhưng trong mảng xe điện hóa lại bị VinFast vượt và chỉ xếp thứ ba với khoảng 60.000 xe, chủ yếu là hybrid tự sạc và một phần nhỏ xe điện pin như bZ4X, Urban Cruiser, Hilux/. Sự thận trọng của Nhật, Hàn với xe điện thuần pin khiến họ mất nhịp trước một thương hiệu chọn chiến lược điện hóa mạnh và rõ ngay từ đầu.
VinFast tái định hình thị trường ô tô Việt Nam và gửi thông điệp gì cho khu vực?
Nhìn từ bảng doanh số 8 tháng, thị trường ô tô Việt Nam đang phân hoá rất rõ: một bên là VinFast cùng ô tô điện tăng trưởng mạnh, bên kia là nhóm thương hiệu truyền thống Nhật, Hàn, Mỹ, châu Âu điều chỉnh lại chiến lược/. Ô tô điện không còn nhóm sản phẩm nhỏ mà đã trở thành khối doanh số quan trọng, đủ sức định hình thứ hạng toàn thị trường/. Việc VinFast dẫn đầu cả ở Việt Nam lẫn trong top xe điện hóa Đông Nam Á cho thấy một bài học: thị trường chuyển dịch nhanh hơn nhiều so với nhịp đầu tư của những hãng đi chậm với công nghệ mới. Trong 6 thị trường ASEAN, doanh số xe điện hóa tăng hơn 60%, và phần tăng trưởng lớn hiện thuộc về VinFast cùng các hãng xe điện Trung Quốc/. Bốn tháng cuối năm không chỉ là cuộc đua doanh số mà là phép thử xem hãng nào thực sự thích ứng với thay đổi về công nghệ, hệ truyền động và thị hiếu tiêu dùng ô tô của người Việt Nam/. Nếu VinFast duy trì được đà này, vị trí dẫn đầu xe điện hóa Đông Nam Á sẽ không còn là bất ngờ, mà trở thành chuẩn mực mới buộc cả khu vực phải tính lại chiến lược.
