Giảm phí là bước cần thiết, nhưng phải đi cùng minh bạch
Grab giảm phí tài xế là điều chỉnh mức phí sử dụng ứng dụng và tổng khoản phí nền tảng mà hãng giữ lại từ mỗi chuyến, nhằm tăng phần doanh thu tài xế thực nhận và khắc phục các khoản khấu trừ vượt quy định. Ngày 5/11, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thông tin kết quả rà soát chính sách giá cước, chiết khấu và khấu trừ của Grab sau khi nhận phản ánh từ đối tác tài xế; hãng đề xuất sáu nhóm giải pháp, dự kiến triển khai từ ngày 10/11. Động thái này có ý nghĩa vì phản ánh xuất hiện trong bối cảnh một số chuyến có giá thấp hoặc giảm, còn tài xế vẫn gánh chi phí đầu vào và các khoản thu của nền tảng. Giảm phí là phản hồi đúng hướng, nhưng giá trị lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc tài xế có thể kiểm tra rõ từng khoản bị trừ trên mỗi chuyến hay không.
Theo cơ quan quản lý, tổng phí nền tảng và phí sử dụng ứng dụng Grab được hưởng, chưa gồm thuế và khoản thu hộ, sẽ không vượt quá 32% tổng giá trị khách thanh toán. Trước điều chỉnh, trần này lên tới 40,6% với GrabBike và 39,81% với GrabCar.
Phí tài xế Grab giảm, tỷ lệ thực nhận được nâng lên
Theo phương án mới, mức phí sử dụng ứng dụng tối đa giảm từ 28,76% xuống 25% với GrabBike và từ 28,28% xuống 25% với GrabCar. Đây là thay đổi trực tiếp đối với phí tài xế Grab, nhưng cần phân biệt khoản này với tổng mức thu: trần 32% gộp phí nền tảng và phí ứng dụng, không gồm thuế, phí thu hộ. Vì vậy, chỉ nhìn con số 25% sẽ chưa phản ánh đầy đủ phần doanh thu tài xế bị khấu trừ.
Sau khi trừ phí và thuế, GrabBike dự kiến giúp tài xế thực nhận 60,59-85,59% tổng số tiền khách thanh toán; với GrabCar, tỷ lệ là 59,68-84,31%. Mức thực nhận thấp nhất trước đây là 52%. Những con số này cho thấy trần mới có thể cải thiện phần thu nhập còn lại, song biên độ rộng cũng nhấn mạnh rằng khoản thực nhận vẫn thay đổi theo từng chuyến và cấu phần áp dụng.
Bồi hoàn 3,9 tỷ đồng: cần rõ cách xác định và chi trả
Sau rà soát, Grab ghi nhận khoảng 0,13% tổng số chuyến xe từ năm 2024 đến nay thuộc diện bị khấu trừ vượt quy định nội bộ, với tổng tiền bồi hoàn dự kiến khoảng 3,9 tỷ đồng. Việc Grab hoàn tiền bắt đầu từ ngày 5/11. Khoản này có ý nghĩa với những tài xế bị ảnh hưởng, nhưng tỷ lệ chuyến thuộc diện bồi hoàn không thể thay thế thông tin cụ thể về cách xác định từng trường hợp và số tiền mỗi người được nhận.
Với tài xế còn hoạt động, tiền sẽ được tự động cộng vào ví. Người đã ngừng hợp tác vĩnh viễn sẽ được thông báo qua tin nhắn và email, đồng thời cần cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng chính chủ trước ngày 30/11 để nhận tiền. Công bố rõ tiến độ, tiêu chí và kênh tra soát sẽ giúp việc bồi hoàn dễ kiểm chứng hơn, thay vì để tài xế phải tự đoán mình có thuộc diện được nhận hay không.
Tác động tới khách hàng và phép thử giám sát tiếp theo
Gói thay đổi còn giảm phí nền tảng thu từ hành khách trên một số chuyến ngắn. Với GrabBike, phí chuyến 0-2 km giảm từ 3.000 đồng xuống 1.000 đồng; chuyến trên 2-6 km giảm từ 3.000 đồng xuống 2.000 đồng. Với GrabCar, chuyến 0-3 km giảm từ 5.000 đồng xuống 3.000 đồng, còn chuyến trên 3-4 km giảm từ 5.000 đồng xuống 4.000 đồng. Các mức điều chỉnh này có thể làm hóa đơn một số hành trình thấp hơn, nhưng không đồng nghĩa mọi chuyến đều giảm phí nền tảng.
Sáu nhóm giải pháp được đưa ra sau rà soát nhằm cải thiện quyền lợi tài xế và hành khách. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết sẽ tiếp tục theo dõi, yêu cầu Grab báo cáo định kỳ và xem xét thêm chính sách giá, phí, tỷ lệ doanh thu thực nhận cùng việc cung cấp thông tin cho khách hàng. Kết luận đáng chú ý không chỉ là chiết khấu Grab giảm hay khoản bồi hoàn được công bố: phép thử thực sự là mức trần có được áp dụng nhất quán, và các khoản thu có đủ minh bạch để tài xế lẫn khách hàng tự đối chiếu hay không.
