Từ thương mại hàng hóa đến liên minh AI và hạ tầng công nghệ
Hợp tác Việt Nam Hàn Quốc trong kinh tế đang chuyển từ trọng tâm thương mại hàng hóa và đầu tư sản xuất sang xây dựng liên minh sâu về trí tuệ nhân tạo (AI), chuyển đổi số và hạ tầng công nghệ, với các dự án cụ thể nhắm vào công nghệ lõi, hạ tầng số an toàn và những ứng dụng thực tiễn trong các ngành như nông nghiệp, thương mại điện tử và chuỗi cung ứng dữ liệu xuyên biên giới. Thay vì chỉ “mua – bán” và đặt nhà máy, hai bên đang cùng nhau thiết kế tương lai số. HCMC K-Brand Expo khai mạc tại TP.HCM với gần 200 gian hàng của doanh nghiệp, tập đoàn công nghệ và cộng đồng khởi nghiệp hai nước, trong đó nhóm sản phẩm công nghệ và AI chiếm hơn 40% tổng số gian hàng, cho thấy trục hợp tác đã xoay hẳn sang công nghệ cao và hạ tầng số. Điểm quan trọng là TP.HCM không chỉ muốn hút vốn, mà muốn dùng hợp tác công nghệ để hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hạ tầng số an toàn, bền vững. Điều này báo hiệu thời kỳ mà kinh tế số, chứ không phải hàng dệt may hay điện tử lắp ráp, sẽ quyết định chiều sâu quan hệ song phương.
HCMC K-Brand Expo: “phòng thí nghiệm” cho hợp tác công nghệ cao
HCMC K-Brand Expo đang vận hành như một “phòng thí nghiệm sống” cho xu hướng hợp tác Việt Nam Hàn Quốc mới: cùng thử nghiệm công nghệ cao, AI và hạ tầng số ngay trên thị trường Việt Nam. Triển lãm không còn là nơi trưng bày hàng tiêu dùng, mà là nơi các doanh nghiệp hai nước kiểm tra khả năng tích hợp AI, dữ liệu lớn, IoT, điện toán đám mây vào sản xuất, thương mại và dịch vụ. Theo lãnh đạo ngành khoa học và công nghệ TP.HCM, thành phố đặt mục tiêu hiện thực hóa các cam kết cấp cao thành dự án cụ thể, tăng cường thu hút đầu tư công nghệ cao, AI và chuyển đổi xanh. Đây là phát biểu cho thấy chính quyền đang yêu cầu hợp tác phải gắn với ứng dụng thực tế, không dừng ở những bản ghi nhớ đẹp trên giấy. Tuy vậy, mặt trái của đà chuyển đổi số là bề mặt tấn công mạng phình to: thương mại điện tử, thanh toán số, chuỗi cung ứng kết nối và trao đổi dữ liệu xuyên biên giới có thể trở thành mục tiêu nếu thiếu cơ chế bảo vệ. Nếu hai bên chỉ mải mê nói về tăng trưởng mà bỏ qua an ninh số, mọi thành quả hợp tác công nghệ có thể bị phá hỏng chỉ bởi một cuộc tấn công chuỗi cung ứng.
AI nông nghiệp: bước thử nghiệm cho hợp tác công nghệ theo ngành
Điểm đáng chú ý là hợp tác Việt Nam Hàn Quốc không dừng lại ở các “siêu dự án” hạ tầng công nghệ, mà đã bắt đầu đi vào những ngành rất cụ thể như nông nghiệp. Việc Hiệp hội Trang trại và Doanh nghiệp Nông nghiệp Việt Nam (VFAEA) ký MOU với SNE Company (Hàn Quốc) về chuyển đổi số nông nghiệp cho thấy AI nông nghiệp đang trở thành một mảnh ghép chiến lược. Theo thỏa thuận, hai bên sẽ phối hợp số hóa dữ liệu sản xuất, quản lý vùng trồng và truy xuất nguồn gốc, với nền tảng Bgood.ai hỗ trợ các trang trại số hóa nhật ký canh tác, xây dựng hồ sơ trang trại và theo dõi môi trường theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalG.A.P. Đây là dạng hợp tác công nghệ có “răng”, chạm trực tiếp vào bài toán quản lý dữ liệu ở ruộng đồng, chứ không chỉ nói chung chung về AI. VFAEA sẽ chọn một số trang trại, hợp tác xã để thử nghiệm, còn SNE cung cấp miễn phí bản quyền sử dụng phần mềm trong 30 ngày, cho phép người nông dân tự đánh giá hiệu quả trước khi đi xa hơn. Chính cách tiếp cận nhỏ, nhanh, có kiểm chứng này mới là thước đo thật của chuyển đổi số nông nghiệp.
Tác động với người dùng và nông dân: từ dữ liệu đến an ninh số
Với người dùng bình thường, đà chuyển đổi số trong hợp tác Việt Nam Hàn Quốc sẽ hiện ra qua những thứ rất đời thường: thanh toán số trơn tru hơn, thương mại điện tử đa dạng hơn, nông sản truy xuất nguồn gốc rõ ràng hơn. Nhưng mặt khác, họ cũng đối mặt nhiều rủi ro mới nếu dữ liệu cá nhân, dữ liệu giao dịch không được bảo vệ. Trong nông nghiệp, các nền tảng như Bgood.ai giúp nông dân số hóa nhật ký canh tác, theo dõi môi trường và quản lý sản xuất theo chuẩn quốc tế. Nghe có vẻ xa lạ, nhưng về bản chất là chuyển từ ghi chép sổ tay sang dữ liệu số, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường Hàn Quốc và các thị trường khác thông qua minh bạch thông tin. Điểm đáng mừng là MOU giữa VFAEA và SNE không chỉ nói về công cụ, mà còn có chương trình đào tạo quản lý dữ liệu và ứng dụng AI nông nghiệp cho hội viên. Nếu người nông dân hiểu dữ liệu là tài sản, biết bảo vệ và khai thác, AI mới thực sự trở thành lợi thế chứ không thành gánh nặng.
Chiến lược dài hạn: kinh tế số phải đi cùng an ninh số
Việt Nam và Hàn Quốc đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại song phương lên 150 tỷ USD vào năm 2030, với kinh tế số và hợp tác công nghệ là một động lực tăng trưởng quan trọng. Đây không chỉ là con số tham vọng, mà là lời nhắc rằng nếu nền tảng là hạ tầng công nghệ, mọi lỗ hổng an ninh số sẽ thành rủi ro hệ thống. Làn sóng chuyển dịch hợp tác sang công nghệ cao, AI, điện toán đám mây và hạ tầng số được mô tả là bước đi chiến lược. Chiến lược đúng chỉ hiệu quả khi đi kèm năng lực bảo vệ tài sản số: tiêu chuẩn an toàn, kiến trúc hệ thống rõ ràng, vị trí lưu trữ dữ liệu minh bạch và cơ chế phối hợp xử lý sự cố giữa hai bên. Trong nông nghiệp, MOU VFAEA – SNE được kỳ vọng đưa công nghệ số, AI và dữ liệu vào sâu hơn trong sản xuất, quản lý, tiêu thụ nông sản, đồng thời tạo thêm cơ hội thương mại giữa doanh nghiệp nông nghiệp hai nước. Nếu các thỏa thuận kiểu này được nhân rộng sang nhiều ngành khác, hợp tác Việt Nam Hàn Quốc sẽ bước sang giai đoạn không chỉ cùng “tăng trưởng”, mà cùng “chịu trách nhiệm” về một không gian số chung, an toàn và có lợi cho người dân hai nước.
