Năm bản lề của hạ tầng đô thị TP.HCM
Dự án giao thông TP.HCM là tập hợp các công trình cầu đường, tuyến cao tốc, metro, quốc lộ, và kết nối liên vùng được Thành phố ưu tiên đầu tư, với mục tiêu tái cấu trúc mạng lưới di chuyển, giảm ùn tắc và mở rộng không gian phát triển kinh tế – xã hội theo định hướng dài hạn. Theo Sở Xây dựng, năm 2026 được xác định là năm bản lề trong triển khai chương trình hành động nhiệm kỳ 2025-2030, khi Thành phố tập trung đẩy nhanh tiến độ các công trình giao thông, hạ tầng trọng điểm nhằm tăng kết nối vùng và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội. Trong 8 tháng đầu năm, 22 công trình, dự án trọng điểm đã được khởi công, thể hiện lựa chọn rất rõ ràng: hoặc TP.HCM bứt phá bằng hạ tầng đô thị 2026, hoặc tiếp tục bị kìm hãm bởi ùn tắc, ngập nước và chi phí logistics cao.
Những trục xương sống: Quốc lộ, cao tốc và metro
Trọng tâm của làn sóng đầu tư công trình trọng điểm là các trục xương sống: quốc lộ, cao tốc và đường sắt đô thị. Trong 22 dự án đã khởi công có cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, cầu đường Bình Tiên, tuyến metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), Quốc lộ 13 và Quốc lộ 1. Việc nâng cấp Quốc lộ 13 được giao cho CII, với tổng vốn khoảng 6.276 tỷ đồng, dài gần 5,9km, thực hiện theo hình thức PPP, hợp đồng BOT; CII tham gia với tỷ lệ 51%. Đây không chỉ là mở rộng một tuyến đường, mà là nâng cấp “phễu” giao thông Bắc – Nam của Thành phố. Khi các trục này thông suốt, câu chuyện kẹt xe ở cửa ngõ, hàng hóa chờ đợi trên quốc lộ sẽ dần bớt là ác mộng thường ngày.
Đường vượt biển, sân bay Long Thành và cuộc chơi của các ông lớn
Điểm đáng chú ý của đợt đầu tư hạ tầng đô thị 2026 là sự góp mặt sâu của khu vực tư nhân. Vingroup đang triển khai tuyến đường, hầm vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu dài khoảng 14,06 km, quy mô 6 làn xe, vận tốc thiết kế 80 km/h, với tổng vốn dự kiến hơn 93.000 tỷ đồng; tuyến này được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển giữa Cần Giờ và Vũng Tàu xuống khoảng 10 phút và mở thêm kết nối cho kinh tế biển, du lịch và logistics. Cùng lúc, ACV tập trung vào các dự án hàng không, nổi bật là Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Sân bay Long Thành không đứng một mình, mà gắn chặt với mạng lưới cao tốc, vành đai, quốc lộ mới – nếu TP.HCM không nâng cấp kết nối kịp thời, lợi thế của sân bay này có thể bị triệt tiêu ngay trên mặt đường.
Năng lượng khí LNG và hạ tầng ngầm: lớp nền ít thấy nhưng quyết định
Hạ tầng đô thị không dừng ở cầu đường mà còn nằm ở những gì ít thấy: năng lượng và đường ống. Trong chuỗi cung ứng LNG, PV GAS dự kiến dành khoảng 60.000-100.000 tỷ đồng cho hệ thống đường ống, kho chứa và cảng LNG giai đoạn 2026-2030. Doanh nghiệp đặt mục tiêu nâng tổng lượng khí cung cấp từ khoảng 7 tỷ m3 lên 11 tỷ m3 trong 5 năm; riêng LNG tăng từ khoảng 500 triệu m3 lên hơn 3 tỷ m3. Đây là lớp nền hạ tầng năng lượng phục vụ không chỉ các trung tâm điện khí mà cả khách hàng công nghiệp, trong đó có TP.HCM. Nếu giao thông là “mạch máu”, thì khí và điện là “dòng oxy” của nền kinh tế; thiếu chúng, mọi tham vọng mở rộng khu công nghiệp, logistics hay đô thị mới chỉ là bản vẽ đẹp trên giấy.
Quý IV bận rộn: 9 dự án khởi công, 10 công trình về đích
Đường phía trước của TP.HCM vẫn dày đặc việc phải làm. Quý IV, Thành phố dự kiến tiếp tục khởi công khoảng 9 công trình, gồm cầu Thủ Thiêm 4, cầu Cần Giờ, cầu Phú Mỹ 2, Quốc lộ 22 và đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu đến Vành đai 3. Cùng thời gian này, mục tiêu là hoàn thành khoảng 10 công trình trọng điểm như Vành đai 3, nút giao An Phú, cầu đi bộ qua sông Sài Gòn, Quốc lộ 50 và tuyến đường nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây với Vành đai 2. Đây là bài kiểm tra năng lực thực thi: tiến độ không chỉ phụ thuộc vào vốn, mà còn vào tháo gỡ quy hoạch, vật liệu, thủ tục đầu tư và việc áp dụng BIM, GIS, trí tuệ nhân tạo trong quản lý dự án. Nếu Thành phố biến cam kết thành công trình cụ thể trên thực địa, bản đồ di chuyển của người dân sẽ thay đổi rõ rệt trong vài năm tới.
