Bắt đầu từ nơi muỗi sinh sản
Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do vi rút Dengue gây ra, lây chủ yếu khi muỗi vằn đốt người bệnh rồi truyền vi rút sang người lành. Phòng chống sốt xuất huyết hiệu quả vì thế không thể chỉ trông chờ vào thuốc phun hay lực lượng y tế: mỗi gia đình cần ngăn muỗi sinh sản ngay trong và quanh nhà. Muỗi có thể đẻ trứng ở những vật dụng quen thuộc có nước đọng, từ lọ hoa, xô chậu đến chai lọ và lốp xe bỏ đi. Nếu các điểm này bị bỏ sót, lăng quăng tiếp tục phát triển và nguy cơ lây truyền trong khu dân cư vẫn còn. Hãy biến việc kiểm tra thành thói quen hằng tuần thay vì đợi có ca bệnh mới dọn dẹp. Đây là cách thiết thực để bảo vệ người thân, đồng thời giảm nguồn muỗi gây bệnh cho hàng xóm.
Lịch kiểm tra tại nhà: làm đều mỗi tuần
Hãy dành ít nhất 10 phút mỗi tuần để tìm và xử lý nơi nước đọng. Trước khi bắt đầu, chuẩn bị dụng cụ vệ sinh phù hợp và kiểm tra cả trong nhà lẫn khu vực xung quanh; đừng chỉ nhìn những bể nước lớn. Thực hiện theo trình tự sau để loại bỏ vật chứa nước và phòng ngừa lăng quăng:
- Đậy kín dụng cụ chứa nước; cọ rửa xô, chậu và bể nước định kỳ.
- Thay nước bình hoa thường xuyên; có thể thả cá vào bể nước lớn để diệt lăng quăng.
- Với bát nước dưới chân tủ, hồ cảnh hoặc hòn non bộ, thêm muối hoặc hóa chất phù hợp theo hướng dẫn.
- Úp hoặc bỏ các vật chứa không dùng đến; thu gom chai lọ, phế thải có thể đọng nước.
Đừng để bình hoa, chai nhựa hay đồ phế thải chưa được làm sạch và xử lý đúng cách; đây là những vật dụng dễ bị bỏ quên nhưng có thể trở thành nơi muỗi đẻ trứng. Làm kỹ và lặp lại mỗi tuần giúp giảm nơi sinh sản của muỗi, góp phần kiểm soát dịch bệnh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Mỗi người là một mắt xích trong khu dân cư
Một sân sạch không đủ nếu nước vẫn đọng ở sân nhà bên cạnh. Vì vậy, mỗi người cần chủ động làm sạch khuôn viên, thu gom phế thải, khơi thông cống rãnh và nhắc nhau xử lý điểm đọng nước. Sốt xuất huyết không dừng lại ở ranh giới một hộ gia đình; tinh thần phối hợp mới giúp việc phòng chống sốt xuất huyết có tác dụng trên cả khu dân cư. Khi địa phương tổ chức kiểm tra ổ bọ gậy hoặc phun hóa chất theo chỉ định chuyên môn, hãy hợp tác và làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Ngành y tế cũng có vai trò giám sát dịch tễ, kiểm tra khu vực nguy cơ cao, theo dõi ca bệnh và triển khai biện pháp xử lý tại chỗ. Những thông tin này giúp cộng đồng biết nơi cần tập trung vệ sinh, thay vì chỉ làm theo phong trào. Mỗi hộ cùng hành động sẽ giảm cơ hội để muỗi phát triển và truyền bệnh.
Bảo vệ cơ thể và xử trí khi có triệu chứng
Dọn môi trường là nền tảng, nhưng cần kết hợp bảo vệ cá nhân vì sốt xuất huyết là bệnh truyền qua muỗi. Ngủ màn cả ban ngày, mặc áo dài tay và sử dụng biện pháp xua muỗi an toàn; chú ý bảo vệ trẻ nhỏ. Có thể dùng thuốc xua muỗi, nhang muỗi hoặc vợt điện theo hướng dẫn sử dụng, đồng thời phối hợp với chiến dịch diệt lăng quăng và phun hóa chất do cơ quan y tế triển khai. Nếu xuất hiện sốt cao đột ngột, đau đầu hoặc chảy máu dưới da, hãy đến cơ sở y tế để được thăm khám; không tự điều trị tại nhà. Phòng bệnh không phải việc làm một lần: hãy duy trì lịch kiểm tra hằng tuần, bảo vệ bản thân và hỗ trợ hàng xóm xử lý ổ nước đọng. Khi từng người cùng làm đúng phần việc của mình, gia đình an toàn hơn và cộng đồng cũng giảm nguy cơ bùng phát dịch.
