Từ một môn học đến công cụ giao tiếp
Câu lạc bộ tiếng Anh trong trường học là không gian để học sinh dùng ngoại ngữ qua các hoạt động học tập, giao tiếp và sáng tạo, thay vì chỉ luyện ngữ pháp trong tiết học riêng. Mô hình này có ý nghĩa khi tiếng Anh ngày càng cần thiết để tiếp cận tri thức và mở rộng cơ hội học tập, nghề nghiệp. Tại Hải Phòng, Trường THCS Tô Hiệu ở phường Lê Chân ra mắt Câu lạc bộ các môn học bằng tiếng Anh vào chiều 23/10, đánh dấu nỗ lực đổi mới phương pháp dạy và học. Buổi sinh hoạt đầu tiên dành cho học sinh khối 6, với chủ đề Our School, kết hợp giao lưu, thuyết trình, diễn xuất và xây dựng sản phẩm số bằng tiếng Anh. Điểm đáng chú ý không phải là một tiết mục trình diễn riêng lẻ, mà là cách nhà trường gắn ngôn ngữ với lịch sử, văn hóa và trải nghiệm của chính học sinh.
Liên môn giúp tiếng Anh có việc để làm
Kinh nghiệm tại Trường THCS An Dương cho thấy dạy tiếng Anh trường học có thể vượt ra ngoài lớp ngoại ngữ bằng những câu lạc bộ liên môn. Học sinh giải bài toán logic bằng tiếng Anh, làm quen thuật ngữ Vật lý, Hóa học và Sinh học qua bài học trực quan, đồng thời tham gia tranh biện để trình bày và bảo vệ ý kiến. Cách tổ chức này thiết thực hơn việc yêu cầu các em ghi nhớ từ vựng tách rời: ngôn ngữ trở thành phương tiện để giải quyết nhiệm vụ cụ thể. Học sinh có cơ hội rèn tư duy phản biện, khả năng diễn đạt và sự tự tin trước đám đông khi trình bày quan điểm, phản hồi ý kiến bằng tiếng Anh. Đây là hướng đi đáng nhân rộng, miễn là hoạt động vừa sức và giáo viên vẫn bảo đảm học sinh hiểu kiến thức môn học, chứ không biến tiếng Anh thành rào cản mới.
Môi trường tự nhiên quan trọng hơn phong trào
Muốn tiếng Anh dần trở thành ngoại ngữ thứ hai trong trường học, học sinh cần có nhiều dịp sử dụng ngôn ngữ trong những tình huống quen thuộc. Tại Hải Phòng, một số trường khuyến khích các em dùng câu tiếng Anh ngắn khi giao tiếp, tham gia trò chơi, giải đố và xem video theo chủ đề trong hoạt động trải nghiệm. Việc coi trọng tiến bộ thay vì nhấn mạnh lỗi sai cũng giúp giảm tâm lý e ngại; với năng lực học sinh chưa đồng đều, nhà trường có thể bắt đầu từ chủ đề gần gũi rồi nâng dần độ khó, kết hợp tiếng Việt khi cần để bảo đảm các em theo kịp. Trường THCS Tô Hiệu dự kiến duy trì sinh hoạt mỗi khối một lần mỗi tháng, sau đó mở rộng mô hình từ khối 6 sang khối 7, 8 và 9. Lộ trình đều đặn như vậy có triển vọng tạo thói quen hơn một sự kiện rầm rộ nhưng chỉ diễn ra một lần.
Mở rộng quy mô cần đi cùng chất lượng
Ở bậc tiểu học, phường Ngũ Hành Sơn phối hợp với Trường Đại học Ngoại ngữ thuộc Đại học Đà Nẵng khởi động chương trình tăng cường dạy học tiếng Anh vào sáng 15/10, hướng tới gần 9.400 học sinh. Quy mô này cho thấy nỗ lực đưa cơ hội học ngoại ngữ đến đông đảo học sinh, nhưng số lượng tự thân chưa bảo đảm kết quả. Hợp tác giữa địa phương và trường đại học có thể tạo nền tảng chuyên môn; hiệu quả lâu dài vẫn phụ thuộc vào cách tổ chức phù hợp lứa tuổi, cơ hội thực hành thường xuyên và sự tiến bộ thực tế của từng em. Các mô hình câu lạc bộ, hoạt động liên môn và chương trình tăng cường vì thế nên bổ trợ cho nhau, thay vì chạy theo số buổi hay hình thức. Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai là mục tiêu dài hạn; bước đi thuyết phục nhất là giúp học sinh có lý do, không gian và sự tự tin để dùng tiếng Anh mỗi ngày.
