Kho tên lửa Mỹ cạn dần: vấn đề không còn là giả thuyết
Kho tên lửa Mỹ là tổng lượng tên lửa đánh chặn và tên lửa hành trình như Patriot, THAAD và Tomahawk được dự trữ cho tác chiến và phòng thủ chiến lược; sự suy giảm nhanh chóng của kho này sau các xung đột ở Trung Đông đã biến năng lực sản xuất vũ khí Mỹ và chuỗi cung ứng quốc phòng thành bài toán an ninh quốc gia cấp bách. Cuộc xung đột tại Trung Đông đã phơi bày khoảng cách nguy hiểm giữa tốc độ sử dụng tên lửa trên chiến trường và khả năng tái sản xuất của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, trong 39 ngày cao điểm, lực lượng Mỹ đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu, tiêu hao mạnh các dòng Patriot, THAAD và Tomahawk. Câu chuyện không chỉ là vài kho vũ khí vơi đi, mà là một mô hình mua sắm thời bình đã bị thực tế chiến tranh hiện đại vượt mặt.
Patriot, THAAD, Tomahawk: ba trụ cột phòng thủ đang suy yếu
Sự sụt giảm của Patriot, THAAD và Tomahawk cho thấy kho tên lửa Mỹ đang bị bào mòn nhanh hơn nhiều so với khả năng lấp đầy. Dữ liệu ước tính cho thấy kho tên lửa Patriot đã giảm từ khoảng 2.200 xuống dưới 1.000 quả, trong khi THAAD từ 452 còn khoảng 250 quả. Đây là các hệ thống gần như vô đối trong nhiệm vụ phòng thủ tên lửa đạn đạo cho căn cứ cố định, nên không có giải pháp thay thế tương xứng nếu kho tiếp tục cạn. Ở hướng tấn công sâu, hơn 1.000 quả Tomahawk đã được phóng trong chiến dịch, chỉ trong bốn tuần đầu đã vượt 850 quả. Câu đáng trích dẫn từ báo cáo là: "ít nhất bốn loại tên lửa đã suy giảm hơn một nửa lượng dự trữ toàn hệ thống" – một mức tiêu hao khiến biên an toàn tác chiến thu hẹp rõ rệt.
Năng lực sản xuất vũ khí Mỹ: nút thắt nằm ở chuỗi cung ứng
Vấn đề cốt lõi không còn là Mỹ đang có bao nhiêu tên lửa, mà là có thể sản xuất thêm nhanh đến mức nào. Citrini Research nhận định Mỹ và đồng minh đang sử dụng tên lửa nhanh hơn khả năng công nghiệp có thể thay thế. Với Patriot PAC-3 MSE, công suất hiện khoảng 650 quả mỗi năm, nhưng Mỹ chỉ giữ lại một nửa, phần còn lại chuyển cho các đối tác nước ngoài. Lockheed Martin dự định nâng lên 2.000 quả/năm, song chính họ thừa nhận quá trình tăng tốc chuỗi cung ứng sẽ kéo dài nhiều năm. THAAD còn khó hơn, từ mức 96 quả/năm mới hướng tới 400 quả. Câu trích dẫn thứ hai cho thấy chiều sâu vấn đề: "Years of operating under a peacetime procurement model left manufacturers with limited spare capacity" – bản thân mô hình thời bình đã tạo ra hạn chế.
Tomahawk và bức tranh chuỗi cung ứng quốc phòng dài hơi
Tomahawk cho thấy rõ nhất sự lệch pha: hơn 1.000 quả được sử dụng trong một chiến dịch, trong khi suốt 10 năm Mỹ chỉ mua trung bình 86 quả/năm, sản lượng luôn dưới 200 quả. Nhà sản xuất đặt mục tiêu nâng lên trên 1.000 quả/năm, nhưng chu kỳ sản xuất kéo dài tới 34 tháng, nghĩa là đơn hàng ngân sách năm 2027 chỉ bắt đầu về kho từ tháng 3/2030 và phải đến cuối năm 2030 mới bù đủ lượng đã dùng. Đó là bước đi cần thiết nhưng phản ánh một thực tế: chuỗi cung ứng quốc phòng hiện quá chậm so với nhịp tiêu hao trên chiến trường. Mỹ đã phải kích hoạt các công cụ chính sách để xử lý năng lực sản xuất hạn chế, chuỗi cung ứng mong manh và thời gian giao hàng dài. Khi mỗi linh kiện – từ động cơ, đầu dò đến điện tử chuyên dụng – đều là mắt xích, toàn bộ hệ thống trở thành điểm yếu.
Từ ưu thế hỏa lực sang sức bền công nghiệp: hệ quả chiến lược
Các xung đột gần đây cho thấy chiến tranh hiện đại không chỉ là cuộc đua công nghệ, mà là cuộc thi xem ai có chuỗi cung ứng quốc phòng bền hơn. Máy bay không người lái giá rẻ, đạn lảng vảng và tên lửa đạn đạo buộc quân đội phải dùng những quả đánh chặn rất đắt ở tốc độ mà sản xuất thời bình không được thiết kế để đáp ứng. Khi kho tên lửa Mỹ suy giảm, chiến thuật buộc phải thận trọng hơn, chọn lọc mục tiêu đánh chặn để tiết kiệm đạn. Đồng thời, đề xuất mua thêm hàng nghìn quả Patriot và hàng trăm quả THAAD với thời điểm giao tới tận 2029–2030 cho thấy khoảng trễ nguy hiểm giữa nhu cầu và thực tế sản xuất. Về bản chất, cán cân sức mạnh đang dịch chuyển: từ ưu thế hỏa lực sang sức bền công nghiệp, và Mỹ buộc phải thừa nhận chuỗi cung ứng tên lửa là một vấn đề an ninh quốc phòng cấp bách.
