Một chương trình quy mô lớn, bắt đầu từ Đà Nẵng
Chăm sóc sức khỏe tâm thần học sinh là hoạt động giúp các em nhận diện cảm xúc, ứng phó với áp lực và tìm đến hỗ trợ phù hợp, đồng thời tạo nền tảng để lựa chọn hướng đi sau phổ thông. Ngày 24/10, Đại học Đông Á khởi động chuỗi chương trình chăm sóc sức khỏe tâm thần và định hướng nghề nghiệp dành cho học sinh THPT miền Trung tại Trường THPT Ngô Quyền, Đà Nẵng, với hơn 1.200 học sinh tham gia. Quy mô dự kiến của chương trình đáng chú ý: từ tháng 10/2026 đến tháng 3/2027, hoạt động sẽ đến 30 trường, tiếp cận hơn 20.000 học sinh tại Đà Nẵng, Huế và các địa phương miền Trung. Đây là năm thứ tư liên tiếp chương trình được tổ chức; hơn 50.000 học sinh đã được đồng hành qua các đợt triển khai trước đó. Những con số ấy cho thấy hỗ trợ tâm lý học đường đang được xem như nhu cầu cần tiếp cận rộng, chứ không chỉ là hoạt động đơn lẻ.
Lắng nghe áp lực trước khi đưa lời khuyên
Chủ đề “Colors in mind: Mỗi sắc màu – Một câu chuyện” đặt trọng tâm vào việc giúp học sinh hiểu mình, nhận diện ranh giới an toàn cho sức khỏe tinh thần trước thách thức thời đại số, và chủ động tìm hỗ trợ khi cần. Cách tiếp cận này hợp lý: lời khuyên khó có tác dụng nếu học sinh chưa có không gian để nói thật về điều đang khiến mình căng thẳng. Tại buổi khởi động, thư và đoạn ghi âm do các em gửi đến gợi ra những vấn đề quen thuộc như so sánh bản thân với bạn bè, bất đồng với gia đình về nghề nghiệp và chưa rõ năng lực, sở thích. Chuyên gia lắng nghe, phân tích và gợi mở cách tháo gỡ; các hoạt động đối thoại được dẫn dắt theo hướng gần gũi để giảm cảm giác ngại ngùng. Chương trình còn có tư vấn trực tiếp, tầm soát bằng bộ công cụ DASS-21 nhằm hỗ trợ nhận diện dấu hiệu căng thẳng, lo âu và trầm cảm.
Đội ngũ bác sĩ và chuyên gia tâm lý của Đại học Đông Á tham gia tư vấn, hỗ trợ học sinh tại chương trình. Đây là điểm cần thiết để hoạt động không dừng ở việc khuyến khích chia sẻ: khi có dấu hiệu đáng lưu ý, học sinh cần được hướng dẫn tiếp cận hỗ trợ phù hợp.
Kỹ năng tự chăm sóc cần dùng được sau buổi gặp
Giá trị của chương trình không chỉ nằm ở những cuộc trò chuyện trên sân khấu mà còn ở các công cụ học sinh có thể mang về. Cẩm nang chăm sóc sức khỏe tinh thần hướng dẫn những bài tập hằng ngày như điều hòa hơi thở, chú ý đến hiện tại qua năm giác quan, vẽ tự do, ghi lại ba điều tích cực và thực hiện thử thách chăm sóc bản thân trong bảy ngày. Không gian “Trị liệu nghệ thuật” cũng cho các em thư giãn, khám phá cảm xúc qua âm nhạc, gấp giấy, vẽ và viết sáng tạo. Những thực hành nhỏ không thay thế tham vấn chuyên môn, nhưng có thể giúp học sinh nhận biết trạng thái của mình và chủ động tìm người hỗ trợ sớm hơn. Chương trình còn tổ chức khám, cấp phát thuốc miễn phí theo chỉ định chuyên môn cho giáo viên, cán bộ, nhân viên và học sinh THPT. Cách kết hợp này khiến hỗ trợ tâm lý học đường gần với đời sống thường ngày hơn.
Định hướng nghề nghiệp gắn với hiểu bản thân
Tư vấn nghề nghiệp được đặt cạnh chăm sóc tinh thần, thay vì tách thành một hoạt động tuyển sinh hay chọn ngành vội vàng. Qua bộ trắc nghiệm nghề nghiệp CIC, học sinh có cơ hội nhận diện thế mạnh, tìm hiểu lĩnh vực phù hợp với năng lực và sở thích, rồi cân nhắc hướng đi sau khi tốt nghiệp THPT. Cách nối hai nội dung có ý nghĩa bởi mông lung về bản thân và mâu thuẫn trong lựa chọn nghề nghiệp thường đi cùng áp lực tâm lý ở lứa tuổi này. Tuy vậy, bài trắc nghiệm chỉ nên là điểm khởi đầu cho đối thoại và tìm hiểu, không phải kết luận thay học sinh. Chuỗi hoạt động dự kiến tiếp tục tại 30 trường đến tháng 3/2027, hướng đến nâng cao nhận thức về sức khỏe tâm thần, khuyến khích tìm kiếm hỗ trợ và giúp các em chuẩn bị tốt hơn về tâm lý, kỹ năng, nghề nghiệp. Nếu giữ được sự kết hợp ấy, chương trình có thể giúp học sinh vừa chăm sóc bản thân, vừa lựa chọn tương lai trên cơ sở hiểu mình hơn.
Điểm đáng kỳ vọng không chỉ là số lượng hơn 20.000 học sinh được tiếp cận, mà là khả năng để các em ghi nhớ cách nhận diện khó khăn và biết nơi tìm giúp đỡ. Quy mô tạo độ phủ; chất lượng lắng nghe và hỗ trợ mới quyết định tác động lâu dài.
