An ninh biển cần sự kết nối từ cảng đến địa bàn ven bờ
An ninh biên giới biển là hoạt động bảo vệ chủ quyền, giữ gìn trật tự và xử lý nguy cơ trên vùng biển, khu vực ven bờ và tại các điểm kiểm soát cảng thông qua sự phối hợp giữa lực lượng chuyên trách với chính quyền địa phương. Với TP.HCM, cách tiếp cận này có ý nghĩa thiết thực: địa bàn sau sáp nhập có đường biên giới biển dài hơn 117 km và quản lý vùng biển rộng 14.362 km².
Đoàn công tác do Thiếu tướng Nguyễn Văn Thiện dẫn đầu đã kiểm tra Đồn Biên phòng Phước Tỉnh, đồng thời làm việc tại Bộ đội Biên phòng Cảng TP.HCM. Tại các điểm này, đoàn theo dõi cách cán bộ, chiến sĩ xử lý tình huống và sự việc phát sinh để đánh giá năng lực chỉ huy, điều hành và ứng phó. Việc kiểm tra thực địa đáng chú ý vì an ninh không chỉ được đo bằng kế hoạch trên giấy: khả năng phản ứng tại đồn, cảng và khu vực dân cư ven biển mới cho thấy các mắt xích có vận hành ăn khớp hay không.
Đoàn cũng xem xét công tác quản lý, bảo vệ chủ quyền biển đảo, sẵn sàng chiến đấu, huấn luyện, phòng chống tội phạm và cải cách thủ tục hành chính tại Đồn Biên phòng Cảng Nhà Rồng. Những nội dung ấy nối trực tiếp nhiệm vụ bảo vệ địa bàn với hoạt động tại cảng, nơi sự chậm trễ thông tin hoặc xử lý thiếu đồng bộ có thể làm giảm hiệu quả kiểm soát.
Thỏa thuận với 15 cấp ủy đưa phối hợp vào nền nếp
Bộ đội Biên phòng TP.HCM đã ký quy chế phối hợp với 15 đảng ủy xã, phường và đặc khu thuộc khu vực biên giới biển. Đây là lễ ký đầu tiên sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và tổ chức cơ quan quân sự địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Bối cảnh thay đổi bộ máy khiến thỏa thuận có giá trị hơn một thủ tục: nó xác định cách lực lượng biên phòng và chính quyền cơ sở trao đổi thông tin, phân công trách nhiệm và phối hợp khi tình hình biến động.
Các bên thống nhất duy trì cập nhật tình hình, phối hợp xử lý sự việc trên biển, tại khu vực biên giới và ở điểm kiểm soát cảng; đồng thời chuẩn bị lực lượng, phương tiện, phương án ứng phó thiên tai, thảm họa và dịch bệnh. Nếu cơ chế này được thực hiện đều đặn, chính quyền địa phương có thể bổ sung hiểu biết sát dân cư và địa bàn, còn biên phòng đem đến năng lực chuyên môn và phương tiện nghiệp vụ. Đây là cách giảm nguy cơ thông tin bị đứt quãng giữa cơ quan quản lý, đơn vị làm nhiệm vụ và cộng đồng ven biển.
Phối hợp địa phương cũng có tác dụng phòng ngừa, không chỉ xử lý sự cố. Biên phòng và chính quyền đang tăng cường tuyên truyền, vận động ngư dân không khai thác trái phép ở vùng biển nước ngoài, không vi phạm quy định IUU và tuân thủ quy định khi hoạt động trên biển. Khi thông điệp được truyền qua những đầu mối gần gũi với người dân, việc chấp hành có cơ hội trở thành thói quen thay vì chỉ là yêu cầu sau khi vi phạm.
Kiểm tra phải dẫn tới sửa hạn chế và hành động cụ thể
Đợt kiểm tra nhằm đánh giá thực chất kết quả lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức công tác biên phòng trong năm 2026, qua đó rút kinh nghiệm và nâng chất lượng thực hiện nhiệm vụ. Đoàn ghi nhận các đơn vị đã quán triệt, thực hiện nghiêm nghị quyết, chỉ thị và kế hoạch cấp trên, nhưng cũng chỉ ra hạn chế ở từng lĩnh vực, yêu cầu khắc phục kịp thời. Đây là điểm cần được coi trọng: kiểm tra chỉ tạo chuyển biến khi nhận xét được chuyển thành việc cần làm, người chịu trách nhiệm và theo dõi kết quả.
Quy chế với 15 đảng ủy cơ sở đặt ra bước tiếp theo là phối hợp chặt chẽ hơn trong công tác biên phòng, cảng và hải quan, đồng thời xây dựng lực lượng biên phòng vững mạnh, toàn diện. Hiệu quả của thỏa thuận vì vậy không nên chỉ được nhìn qua lễ ký, mà qua tốc độ chia sẻ tin báo, cách xử lý sự việc tại cảng và khả năng hỗ trợ ngư dân tuân thủ pháp luật. Với một địa bàn biển rộng và nhiều tuyến giao thương, trách nhiệm rõ ràng giữa lực lượng chuyên trách và chính quyền cơ sở là điều kiện thiết yếu để giữ an ninh bền vững.
Kết luận, kiểm tra thực địa giúp nhận diện năng lực và điểm yếu, còn cơ chế phối hợp liên địa bàn tạo đường dây hành động thường xuyên. Nếu hai việc này được gắn với theo dõi và khắc phục cụ thể, an ninh biên giới biển của TP.HCM sẽ dựa trên sự phối hợp thực chất giữa biên phòng, chính quyền và người dân, thay vì phụ thuộc vào phản ứng riêng lẻ của từng đơn vị.
