Phối hợp liên ngành phải bắt đầu từ phòng ngừa
Quy chế phối hợp bảo đảm an ninh hàng không là cơ chế phân định trách nhiệm, chia sẻ thông tin và tổ chức hành động giữa đơn vị khai thác sân bay với công an, quân đội, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan. Việc nhiều cảng hàng không cùng cập nhật cơ chế này cho thấy an toàn sân bay không thể chỉ trông cậy vào kiểm tra trong nhà ga: nguy cơ có thể xuất hiện từ khu vực giáp ranh, đường tiếp cận hay hoạt động dân sinh xung quanh. Từ Nội Bài, Tân Sơn Nhất đến Long Thành, Liên Khương và Cần Thơ, các bên đang ký mới hoặc hoàn thiện quy chế phối hợp nhằm tăng cường trao đổi thông tin, xử lý tình huống và ứng phó khẩn nguy. Đây là hướng đi đúng, nhưng giá trị của văn bản chỉ được chứng minh khi đầu mối liên lạc, trách nhiệm và diễn tập vận hành thực chất.
Động lực chung là Đề án nâng cao năng lực cảng hàng không theo hướng an ninh, thông minh, thân thiện, được phê duyệt theo Quyết định 1066/QĐ-TTg ngày 15/6/2026. Đề án nhấn mạnh phối hợp liên ngành, chia sẻ thông tin và xử lý tình huống dựa trên đánh giá rủi ro, thay vì chỉ phản ứng sau khi sự cố xảy ra. Điều đó càng đáng chú ý khi nguy cơ từ UAV, drone và flycam được nêu như một vấn đề cần phối hợp kiểm soát. Với hành khách, kết quả cần thấy không chỉ là thêm quy trình, mà là chuyến bay thông suốt, khu vực cảng trật tự và việc kiểm tra an ninh không gây cản trở không cần thiết.
Liên Khương và Cần Thơ làm mới cơ chế hiệp đồng
Ngày 23/10, Công an tỉnh Lâm Đồng và Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam ký quy chế phối hợp mới tại sân bay Liên Khương. Văn bản gồm 3 chương, 16 điều, quy định trách nhiệm và cách thức phối hợp về an ninh, an toàn hàng không, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và ứng phó khẩn nguy. Sau hai năm phối hợp, các lực lượng đã trao đổi thông tin, tuần tra và xử lý vụ việc; những vi phạm được giải quyết kịp thời, không ảnh hưởng hoạt động bay. Đây là thước đo đáng giá hơn một lễ ký kết: sự phối hợp có ích khi ngăn sự cố lan thành gián đoạn khai thác.
Ngày 28/10, ACV, Công an TP Cần Thơ và Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố ký quy chế mới cho Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ. Các bên dự kiến duy trì đường dây nóng 24/7 và bố trí Cảnh sát phản ứng nhanh thường trực 24/24 để tiếp nhận, xử lý thông tin vi phạm. Sau ba năm thực hiện quy chế trước, lực lượng đã phối hợp trao đổi thông tin, huấn luyện, diễn tập và giữ trật tự tại cảng cùng khu vực giáp ranh. Việc duy trì trực thường xuyên có ý nghĩa thiết thực, miễn là cảnh báo được chuyển đến đúng đơn vị và được xử lý nhanh, thay vì dừng ở quy trình trên giấy.
Long Thành kiểm soát nguy cơ từ khu vực xung quanh
Tại Long Thành, quy chế giữa cảng hàng không và UBND phường Long Thành gắn an ninh với các nguy cơ cụ thể ngoài hàng rào. Hai bên rà soát hàng rào ranh giới, đường mòn, lối mở và khắc phục những vị trí chưa khép kín; đồng thời lập đầu mối tiếp nhận thông tin về thiết bị bay không người lái hoạt động gần sân bay, trực 24/24 giờ. Cách tiếp cận này hợp lý: kiểm soát rủi ro cần bắt đầu từ những điểm có thể bị bỏ sót, chứ không chỉ tập trung vào khu vực khai thác.
Trong bán kính 18,5 km từ điểm quy chiếu sân bay, các bên kiểm soát đèn laser, đèn công suất lớn, công trường, bãi tập kết vật liệu, bãi rác và nguồn khói bụi có thể ảnh hưởng tầm nhìn đường cất hạ cánh. Các điểm thu hút chim, động vật hoang dã trong phạm vi 13 km cũng được thống kê, kiểm soát; phương án ứng cứu, phòng cháy chữa cháy và cứu nạn được tính đến trong phạm vi 8 km. Long Thành dự kiến đưa vào khai thác trong tháng 12/2026, nên rà soát các mối nguy quanh sân bay trước thời điểm này là việc cấp thiết, không phải thủ tục phụ.
Nội Bài cho thấy quy chế cần đi cùng thực thi
Công an TP Hà Nội và ACV đã tổng kết ba năm thực hiện quy chế phối hợp ký ngày 12/12/2022, đồng thời ký quy chế mới tại Nội Bài. Trong thời gian qua, hai bên phối hợp bảo đảm an toàn cho hàng trăm nghìn chuyến bay và gần 100 triệu lượt hành khách; các vụ việc liên quan đến hình sự, ma túy, trật tự và an toàn giao thông được phát hiện, xử lý kịp thời. Những nguy cơ như chiếu laser, UAV, thả diều, taxi hoạt động trái phép và chèo kéo hành khách cũng được đưa vào diện chủ động ngăn chặn. Kết quả này cho thấy an ninh hàng không không tách rời trật tự công cộng và trải nghiệm của người đi máy bay.
Nội Bài dự báo lượng hành khách năm 2026 tăng 11%, hàng hóa tăng 14%; vì vậy việc hoàn thiện phương án khẩn nguy, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và duy trì diễn tập thực binh cần diễn ra thường xuyên, thực chất. Các lực lượng liên quan cũng được yêu cầu diễn tập ứng phó bạo loạn, khủng bố, nguy cơ từ UAV và tình huống bất ngờ trong quý I/2027. Khi lưu lượng tăng, thỏa thuận giữa các đơn vị phải chuyển thành năng lực hành động đo được. Kết luận rõ ràng là: quy chế phối hợp chỉ bảo vệ được hành khách khi thông tin được chia sẻ nhanh, trách nhiệm không chồng chéo và lực lượng sẵn sàng xử lý sự cố trước khi nó ảnh hưởng đến chuyến bay.
